KWALIFIKACJA BPO1 - CZERWIEC 2009

PYTANIE NR 14.
We wnioskach i zaleceniach profilaktycznych dotyczących opisanego wypadku nie należy ująć zalecenia dotyczącego
Ilustracja przedstawia fragment tekstu, który opisuje wypadek przy pracy.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zalecenia profilaktyczne powinny usuwać przyczyny wypadku (np. niestabilne stanowisko pracy na drabinie) i wzmacniać organizację oraz szkolenie.
Zakaz użycia wiertarki nie eliminuje źródła zagrożenia i uniemożliwia wykonanie zadania (wiercenia). Właściwe są m.in. informowanie załogi, instruktaż oraz stosowanie rusztowań.

Pełne wyjaśnienie:

Wnioski i zalecenia profilaktyczne po wypadku mają sens wtedy, gdy eliminują przyczyny (zwłaszcza źródłowe), a nie jedynie reagują na elementy "widoczne" w opisie zdarzenia. W przedstawionej sytuacji pracownik wykonywał czynności na wysokości ok. 1,5 m, stojąc na drabinie rozstawnej, i podczas uruchomienia wiertarki doszło do "szarpnięcia", utraty równowagi oraz upadku.

Odpowiedź "zakazu pracy wiertarką" jest nieprawidłowym zaleceniem do ujęcia w profilaktyce, ponieważ:

  • nie usuwa przyczyny źródłowej, którą jest niewłaściwa organizacja stanowiska i dobór sprzętu do pracy na wysokości (drabina jako niestabilna podstawa przy wierceniu),
  • zastępuje działanie techniczne/organizacyjne prostym zakazem, który nie rozwiązuje problemu bezpieczeństwa,
  • w praktyce wiercenie otworów wymaga wiertarki, więc zakaz uniemożliwiałby wykonanie pracy zamiast uczynić ją bezpieczną.

Pozostałe propozycje mieszczą się w typowych działaniach po wypadku:

  • "poinformowania innych pracowników o zaistniałym wypadku" – zwiększa świadomość zagrożeń i pozwala zapobiec powtórzeniu podobnych zdarzeń (element działań organizacyjnych i komunikacyjnych).
  • "przeszkolenia pracownika w ramach instruktażu stanowiskowego" – po wypadku zasadne jest przeinstruktowanie w zakresie bezpiecznej metody pracy, doboru sprzętu i zachowania na stanowisku.
  • "stosowania tylko i wyłącznie rusztowań do prac na wysokości z użyciem elektronarzędzi" – to zalecenie ma charakter techniczno-organizacyjny i jest ukierunkowane na stabilną platformę roboczą, co bezpośrednio ogranicza ryzyko upadku przy pracy z narzędziem.

Kluczową umiejętnością egzaminacyjną jest rozróżnienie: co było bezpośrednim bodźcem zdarzenia (szarpnięcie) od tego, dlaczego doszło do ciężkich skutków (praca na niestabilnym podparciu). Dobre zalecenie powinno prowadzić do bezpiecznego wykonania pracy, a nie do jej formalnego "zablokowania".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Powinny wskazywać działania, które zapobiegają powtórzeniu zdarzenia: eliminację przyczyn źródłowych (technicznie i organizacyjnie), uzupełnienie procedur, nadzór, komunikację o zagrożeniach oraz szkolenia/instruktaże. Celem jest poprawa bezpieczeństwa, a nie opis skutków wypadku.
Zakaz użycia narzędzia często nie usuwa przyczyny wypadku, a jedynie blokuje wykonanie zadania. Profilaktyka powinna umożliwiać bezpieczną pracę (np. stabilne stanowisko, właściwa metoda, osłony, instruktaż), a nie zastępować analizę przyczyn prostym "zakazem".
Przyczyna bezpośrednia to zdarzenie wyzwalające (np. nagły ruch, poślizg, "szarpnięcie"). Przyczyna źródłowa to warunek/system, który sprawił, że doszło do wypadku lub ciężkich skutków (np. zły dobór sprzętu, brak stabilnej platformy, niewłaściwa organizacja pracy).
Gdy analiza wykaże błędy w sposobie wykonywania pracy, doborze sprzętu lub nieprzestrzeganie zasad. W praktyce po wypadku często stosuje się przeinstruktowanie, aby utrwalić bezpieczną metodę, przypomnieć wymagania organizacyjne i ograniczyć ryzyko podobnych zdarzeń.
Tak. Przekazanie informacji o okolicznościach i wnioskach (bez zbędnych danych wrażliwych) zwiększa świadomość zagrożeń, pomaga korygować niebezpieczne nawyki i wspiera kulturę bezpieczeństwa. To typowe działanie organizacyjne po zdarzeniu.
Najczęściej jest to zapewnienie stabilnej platformy roboczej, np. właściwie dobranego i użytkowanego rusztowania. Kluczowe jest, aby pracownik miał pewne podparcie, możliwość zachowania równowagi oraz bezpieczną pozycję podczas używania elektronarzędzia.
Drabina jest ograniczoną i mniej stabilną powierzchnią roboczą. Podczas używania elektronarzędzia mogą wystąpić siły reakcji, nagłe ruchy lub utrata kontroli, co łatwo prowadzi do utraty równowagi. Ryzyko rośnie, gdy trzeba jednocześnie operować narzędziem i utrzymać stabilną pozycję.
Typowe błędy to: skupienie na "objawie" (np. narzędziu) zamiast na przyczynie źródłowej, proponowanie zakazów zamiast rozwiązań technicznych i organizacyjnych, pomijanie szkolenia i nadzoru oraz brak działań systemowych (procedury, dobór sprzętu, ocena ryzyka).
W praktyce kluczowe są przepisy Kodeksu pracy dotyczące obowiązków po wypadku oraz rozporządzenie określające tryb ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy. Na egzaminie warto znać ich ogólny zakres: zespół powypadkowy, protokół i wnioski profilaktyczne.
Najpierw wskaż, co w opisie jest przyczyną źródłową (organizacja, sprzęt, metoda), a co tylko zdarzeniem bezpośrednim. Następnie wybierz zalecenie, które usuwa przyczynę i pozwala bezpiecznie wykonać pracę. Unikaj odpowiedzi opartych na zakazach, jeśli nie rozwiązują problemu.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że właściwe są m.in. informowanie załogi, instruktaż oraz stosowanie rusztowań.

Źródła:

  • Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 1465), art. 234 oraz art. 237 § 1 pkt 3.
  • Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy (Dz.U. 2009 nr 105 poz. 870).

Materiały:

  • Tekst Kodeksu pracy w zakresie obowiązków pracodawcy po wypadku przy pracy (w szczególności art. 234 oraz art. 237 § 1 pkt 3)
  • Rozporządzenie dotyczące ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy – analiza obowiązkowej dokumentacji i roli zespołu powypadkowego
  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące prac na wysokości (drabiny, rusztowania, organizacja stanowiska)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego