KWALIFIKACJA ROL4 + ROL5 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 36.
Według technologii produkcji wsad owocowy w jogurcie wynosi 6,5%. Do 1 000 kg gotowego produktu należy dodać mus owocowy w ilości
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
6,5% oznacza 6,5 na 100 części masy produktu. Dla 1000 kg jogurtu ilość musu to: 1000 × 0,065 = 65 kg. Wynik ma jednostkę kg, bo liczymy masę dodatku stanowiącego określony udział masowy w gotowym wyrobie.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano, że wsad owocowy (mus) stanowi 6,5% masy gotowego jogurtu. Oznacza to, że na każde 100 kg produktu 6,5 kg to mus owocowy, a pozostała część to baza mleczna i inne składniki receptury.

Aby policzyć ilość musu dla partii 1000 kg, stosujemy podstawową zależność "procent z całości":

6,5% = 6,5 / 100 = 0,065

Następnie mnożymy masę całkowitą przez udział dziesiętny:

1000 kg × 0,065 = 65 kg

Dlatego odpowiedź "65,0 kg" jest prawidłowa.

  • Odpowiedź "13,0 kg" odpowiadałaby 1,3% z 1000 kg (błąd w przeliczeniu procentu lub pomylenie działań).
  • Odpowiedź "6,5 kg" sugeruje potraktowanie 6,5% jak 6,5‰ albo odruchowe "przepisanie" liczby z treści bez obliczeń.
  • Odpowiedź "130,0 kg" odpowiadałaby 13% z 1000 kg, czyli typowemu błędowi rzędu wielkości (np. pomyleniu 0,065 z 0,13 albo podwojeniu wyniku).

W praktyce takie obliczenia wykorzystuje się przy planowaniu surowców i kontroli receptury: znając planowaną masę partii, łatwo wyliczyć zapotrzebowanie na mus owocowy i porównać je z normą technologiczną zakładu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza, że 6,5% masy gotowego produktu stanowi dodatek owocowy (np. mus). W ujęciu masowym to 6,5 kg dodatku na 100 kg gotowego jogurtu, przy założeniu, że procent dotyczy całej masy wyrobu.
Zamień procent na ułamek dziesiętny: 6,5% = 0,065. Potem policz część z całości: 1000 × 0,065 = 65. Otrzymujesz 65 kg jako ilość musu owocowego.
Procent dosłownie oznacza "na sto". Dlatego 6,5% to 6,5/100. Dzielenie przez 100 przekształca zapis procentowy w ułamek, którym można mnożyć masę całkowitą, aby wyznaczyć udział składnika.
Nie. 6,5% = 0,065, bo przesuwasz przecinek o dwa miejsca w lewo. Wartość 0,65 odpowiadałaby 65%. Ta pomyłka często daje wynik zawyżony dziesięciokrotnie.
Najczęstsze błędy to: pominięcie dzielenia przez 100, przepisanie 6,5 jako 6,5 kg bez obliczeń, mylenie 0,065 z 0,65 oraz brak kontroli sensu wyniku (np. czy masa dodatku jest realistyczna przy 1000 kg partii).
Gdy planujesz produkcję i zakupy surowców: w przetwórstwie mleczarskim, owocowo-warzywnym czy piekarniczym. Procent masowy pozwala szybko policzyć, ile surowca potrzeba na partię oraz ocenić koszty i zgodność z recepturą.
Wykonaj kontrolę rzędu wielkości: 10% z 1000 kg to 100 kg, więc 6,5% powinno dać mniej niż 100 kg, ale wyraźnie więcej niż 10 kg. Wynik 65 kg spełnia ten warunek, więc jest wiarygodny.
W zadaniach egzaminacyjnych zwykle przyjmuje się, że podany procent dotyczy masy gotowego produktu. Jeśli w praktyce zakładowej liczy się inaczej (np. od bazy), musi to być jednoznacznie doprecyzowane w recepturze.
Stosujesz ten sam schemat: masa partii × 0,065. Dla 250 kg: 250 × 0,065 = 16,25 kg. To szybki sposób skalowania receptury przy zmianie wielkości produkcji lub planowaniu krótszych serii.
Ćwicz: zamianę procentów na ułamki dziesiętne, obliczanie "p% z masy", kontrolę sensu wyniku oraz zadania recepturowe z surowcami. Pomaga też zapis: p% = p/100 i szybkie porównanie do 10% i 1%.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "6,5% oznacza 6,5 na 100 części masy produktu."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Procent" – definicja i podstawowe przeliczenia, https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-03-01)
  • Khan Academy (PL): "Procenty" – obliczanie procentu z liczby, https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-fractions-decimals/arith-review-percentages (dostęp: 2026-03-01)
  • CK-12 Foundation: "Percent" (podstawy pojęcia i obliczenia), https://www.ck12.org/book/ck-12-basic-arithmetic/section/11.2/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały z matematyki zawodowej: zadania z procentów i proporcji
  • Podstawy technologii żywności: pojęcie udziału masowego i bilansowania receptur
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych dotyczących obliczeń surowcowych w przetwórstwie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego