Pytanie sprawdza rozumienie, że wydatki publiczne nie są dowolne: muszą mieć uzasadniony cel, mieścić się w ramach gospodarki finansowej jednostki oraz pozostawać w związku z realizacją zadań publicznych. W praktyce administracji oznacza to m.in. konieczność powiązania wydatku z planem finansowym i dokumentami budżetowymi oraz wykazania celowości i zasadności.
Odpowiedź "utworzenie fundacji na podstawie ustawy o fundacjach." jest wskazana jako ta, na którą wydatki publiczne nie powinny być ponoszone, ponieważ tworzenie fundacji oznacza powołanie odrębnego podmiotu i przeznaczenie środków na jego ustanowienie, co nie wpisuje się w typową konstrukcję wydatkowania środków publicznych na cele budżetowe i bieżącą realizację zadań jednostki.
Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne?
- "cele ustalone w ustawie budżetowej." – cele wskazane w ustawie budżetowej co do zasady stanowią podstawowy punkt odniesienia dla ponoszenia wydatków w danym roku; trudno je uznać za kategorię "zakazaną" wyłącznie z samej definicji.
- "cele ustalone w uchwale budżetowej jednostki samorządu terytorialnego." – analogicznie, w JST uchwała budżetowa wyznacza ramy wydatkowania; logika finansów publicznych prowadzi do wniosku, że wydatki powinny być z nią powiązane, a nie z nią sprzeczne.
- "finansowanie usług wykonywanych na podstawie umów zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych." – nabywanie usług (np. sprzątania, ochrony, usług IT) na podstawie umów jest jednym z typowych sposobów realizacji zadań jednostki, o ile zachowane są właściwe procedury i celowość wydatku.
Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach z negacją ("nie mogą…") najpierw zidentyfikuj odpowiedzi opisujące standardowe mechanizmy gospodarki budżetowej (cele budżetowe, wydatki na usługi), a dopiero potem szukaj opcji, która dotyczy działania o innym charakterze organizacyjno-prawnym (np. tworzenia odrębnego podmiotu).
