Przyczyny nabytych wad zgryzu dzieli się etiologicznie na wewnątrzpochodne (endogenne) oraz zewnątrzpochodne (egzogenne). Wewnętrzne wynikają ze stanu organizmu (np. chorób ogólnoustrojowych, zaburzeń metabolicznych lub hormonalnych), a zewnętrzne są związane z wpływem środowiska i zachowań (nawyków, urazów, czynników funkcjonalnych).
Odpowiedź "krzywica" jest poprawna, ponieważ krzywica jest chorobą metaboliczną prowadzącą do zaburzeń mineralizacji kości. Skoro oddziałuje systemowo na kościec, może wpływać również na rozwój kości szczęki i żuchwy, a tym samym sprzyjać powstawaniu wad zgryzu jako skutek procesu chorobowego toczącego się w organizmie.
Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują do przyczyn wewnątrzpochodnych?
- "oddychanie przez usta" – to najczęściej dysfunkcja/nawyk czynnościowy zależny od warunków miejscowych i środowiskowych (np. drożności nosa, utrwalonych zachowań). Jest więc typową przyczyną zewnątrzpochodną.
- "nieprawidłowa funkcja połykania" – również odnosi się do wzorca czynnościowego i nawyków mięśniowych (tzw. czynniki funkcjonalne). Takie zaburzenia zalicza się do przyczyn zewnątrzpochodnych, bo kluczowa jest tu modyfikacja zachowania/mioterapia.
- "naświetlanie w okresie ciąży promieniami rtg" – to czynnik środowiskowy działający z zewnątrz (potencjalnie teratogenny), a więc egzogenny, nie endogenny.
W praktyce klinicznej rozpoznanie, czy dominuje przyczyna endogenna czy egzogenna, wpływa na plan postępowania: w chorobach ogólnoustrojowych ważne jest leczenie systemowe i stabilizacja stanu pacjenta, a w nawykach – ich eliminacja oraz terapia funkcjonalna. Asystentka stomatologiczna, zbierając wywiad i obserwując funkcje (oddychanie, połykanie), pomaga właściwie ukierunkować dalszą diagnostykę i edukację pacjenta.
