KWALIFIKACJA TKO3 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 25.
Wichrowatość i gradient szerokości toru oblicza się na podstawie pomiaru
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wichrowatość oraz gradient szerokości toru wyznacza się z pomiarów prowadzonych bezpośrednio na torze: rozstaw kontroluje toromierz, a różnice poziomu/przechył w ujęciu pomiarowym ocenia poziomnica wbudowana lub stosowana z toromierzem. Pozostałe przyrządy służą innym celom (geodezja, profil, łuki).

Pełne wyjaśnienie:

Wichrowatość toru i gradient szerokości toru należą do parametrów geometrii toru, które ocenia się w ramach diagnostyki i utrzymania nawierzchni kolejowej. W praktyce są to wielkości wyznaczane na podstawie pomiarów wykonywanych bezpośrednio na torze, w sposób powtarzalny i odnoszący się do rozstawu oraz względnych różnic poziomu na określonej długości pomiarowej.

Odpowiedź "toromierzem z poziomnicą" jest właściwa, ponieważ:

  • toromierz służy do pomiaru szerokości/rozstawu toru, czyli odległości między tokami szyn w wymaganym miejscu odniesienia,
  • poziomnica (często jako element zestawu pomiarowego) pozwala ocenić różnice poziomu między szynami, co jest niezbędne przy wyznaczaniu parametrów typu przechył i pochodne wielkości związane z wichrowatością.

Pozostałe propozycje są niepoprawne, bo odnoszą się do innych typów pomiarów:

  • "teodolitem i niwelatorem" – to przyrządy geodezyjne używane do pomiarów kątów, kierunków i różnic wysokości w sieciach pomiarowych. Nie są typowym narzędziem do szybkiej, punktowej kontroli rozstawu i parametrów geometrii toru na bieżąco w utrzymaniu.
  • "falistomierzem i profilomierzem" – takie urządzenia kojarzą się z oceną nierówności/profilu (np. powierzchni lub profilu elementu). Nie jest to standardowy zestaw do wyznaczania rozstawu i wielkości pochodnych związanych z wichrowatością toru.
  • "strzałkomierzem do pomiaru strzałek łuku toru" – strzałka dotyczy geometrii łuku w planie (odchylenia od cięciwy), a nie wichrowatości (związanej z różnicami poziomu/skręceniem na długości) ani gradientu szerokości toru.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się szerokość/rozstaw toru oraz parametry wynikające z różnic poziomów na szynach, w pierwszej kolejności rozważ zestaw: toromierz + narzędzie do oceny poziomu/przechyłu (np. poziomnica).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wichrowatość opisuje skręcenie toru na określonej długości, wynikające z różnic poziomu między szynami w kolejnych punktach pomiarowych. Jest ważna, bo zbyt duża wichrowatość pogarsza bezpieczeństwo i komfort jazdy oraz może zwiększać oddziaływania dynamiczne.
Gradient szerokości toru to zmiana rozstawu (szerokości toru) na odcinku o ustalonej długości pomiarowej. W praktyce mówi, jak szybko rozstaw "ucieka" wzdłuż toru, co pomaga wykrywać miejsca z lokalnymi deformacjami lub zużyciem elementów nawierzchni.
Do pomiaru rozstawu toru stosuje się toromierz, czyli przyrząd przykładany do obu szyn w odpowiednim miejscu odniesienia. Umożliwia szybki i powtarzalny odczyt rozstawu oraz kontrolę odchyłek w ramach przeglądów i robót utrzymaniowych.
Poziomnica pozwala ocenić różnice poziomu/przechyłu między szynami, czyli wielkości bezpośrednio związane z geometrią w przekroju poprzecznym toru. Bez takiej informacji nie da się poprawnie wyznaczać parametrów opisujących skręcenie toru na zadanej długości.
Nie są to typowe narzędzia do bezpośredniego pomiaru rozstawu toru. Teodolit i niwelator wykorzystuje się głównie w geodezji (kierunki, kąty, wysokości), natomiast rozstaw i parametry eksploatacyjne toru zwykle kontroluje się przyrządami torowymi, np. toromierzem.
Pomiar łuku dotyczy geometrii w planie (krzywizna, strzałka łuku), a wichrowatość dotyczy geometrii w ujęciu pionowym i poprzecznym (skręcenie, różnice poziomu na długości). Jeśli w odpowiedziach pojawia się "strzałkomierz", zwykle odnosi się on do łuku, nie do wichrowatości.
Najczęstszy błąd to wybór narzędzi geodezyjnych, bo kojarzą się z "pomiarem" ogólnie. Drugi błąd to mylenie przyrządów do łuków (strzałki) z przyrządami do geometrii w przekroju poprzecznym. Warto zawsze powiązać parametr z tym, co faktycznie jest mierzone.
Pomiary geometrii wykonuje się podczas przeglądów okresowych, przed i po robotach regulacyjnych (np. podbiciu), po wymianach elementów nawierzchni oraz interwencyjnie, gdy występują objawy pogorszenia stanu toru. Celem jest wczesne wykrycie odchyłek i zaplanowanie napraw.
Najlepiej uczyć się w układzie: parametrco mierzęjakim przyrządem. Pomaga też porównywanie par: rozstaw–toromierz, łuk–strzałkomierz, wysokość–niwelator. Warto ćwiczyć na zdjęciach przyrządów i krótkich opisach zastosowań.
Poza rozstawem i wichrowatością kontroluje się m.in. przechył, nierówności w planie i profilu, stan szyn oraz elementów nawierzchni (podkłady, przytwierdzenia), a także ułożenie toru względem osi. Zakres zależy od celu badania i wymagań utrzymaniowych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Pozostałe przyrządy służą innym celom (geodezja, profil, łuki)."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geometrii toru i diagnostyki nawierzchni kolejowej (podręczniki szkolne dla technika dróg kolejowych)
  • Instrukcje i wytyczne utrzymaniowe zarządcy infrastruktury dotyczące pomiarów i oceny geometrii toru (do nauki terminologii i przyrządów)
  • Zestawy zadań/pytań egzaminacyjnych z rozpoznawania przyrządów i parametrów toru

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego