Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA GIW6 - CZERWIEC 2016



PYTANIE NR 13.
Widoczne na mapie osady permu sfałdowane zostały
Ilustracja przedstawia schematyczną mapę geologiczną, która jest używana w kontekście egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wiek fałdowania wyznacza najmłodsza warstwa, która uległa deformacji.
Skoro w strukturze sfałdowane są także utwory triasu, to fałdowanie musiało nastąpić po triasie. Dodatkowo warstwa kredy leży niezgodnie na sfałdowanych utworach, więc jest młodsza od deformacji.

Pełne wyjaśnienie:

W geologii strukturalnej wiek deformacji (np. fałdowania) określa się metodą chronologii względnej. Kluczowa jest zasada: deformacja jest młodsza od najmłodszej warstwy, którą deformuje, a jednocześnie starsza od najstarszej warstwy, która spoczywa na zdeformowanych utworach niezgodnie.

Na mapie warstwy dewonu, karbonu, permu i triasu tworzą wspólną strukturę fałdową. Skoro trias jest częścią fałdu (jest zdeformowany razem z pozostałymi), to fałdowanie nie mogło zajść "przed triasem" ani "przed karbonem". Zdarzenie tektoniczne musiało nastąpić dopiero po osadzeniu triasu, czyli po triasie.

Dodatkowym argumentem jest obecność utworów kredy leżących niezgodnie kątowo na sfałdowanych warstwach. Taka niezgodność oznacza sekwencję zdarzeń:

  • osadzenie kolejnych warstw (D → C → P → T),
  • fałdowanie tych warstw,
  • erozja i ścięcie zdeformowanych warstw,
  • późniejsze osadzenie kredy na podłożu o innej orientacji.

Dlatego odpowiedź "po triasie" jest poprawna: trias jest najmłodszą warstwą sfałdowaną. Odpowiedź "po kredzie" jest błędna, bo kreda spoczywa na zdeformowanych utworach i nie wyznacza momentu deformacji, lecz moment późniejszej sedymentacji. Odpowiedzi "przed triasem" i "przed karbonem" są sprzeczne z faktem, że trias oraz karbon wchodzą w skład tej samej struktury fałdowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak określa się wiek fałdowania warstw na mapie geologicznej?
Wiek fałdowania ustala się względnie: fałdowanie jest młodsze od najmłodszej warstwy, którą deformuje, oraz starsze od najstarszej warstwy leżącej na fałdzie niezgodnie. Najpierw analizuje się, które warstwy są zdeformowane, a które przykrywają je po erozji.
Dlaczego najmłodsza sfałdowana warstwa wyznacza moment fałdowania?
Warstwa musi najpierw zostać osadzona, żeby mogła zostać zdeformowana. Jeśli w fałdzie występuje kilka okresów, to deformacja musiała zajść po osadzeniu najpóźniejszej (najmłodszej) z nich. Starsze warstwy nie ograniczają wieku zdarzenia tak dobrze jak najmłodsza zdeformowana.
Co oznacza niezgodność kątowa na mapie geologicznej?
Niezgodność kątowa to sytuacja, gdy młodsze utwory leżą na starszych warstwach o innej orientacji, a ich granica ścina warstwy zdeformowane. Oznacza to: deformacja i erozja zaszły wcześniej, a dopiero potem nastąpiło osadzenie młodszych utworów.
Jakie znaczenie ma warstwa leżąca niezgodnie dla datowania fałdowania?
Warstwa leżąca niezgodnie jest dowodem, że przed jej osadzeniem musiało dojść do deformacji i erozji podłoża. Dlatego wskazuje ona górną granicę wieku deformacji: fałdowanie jest starsze niż ta warstwa. To ważne uzupełnienie obok najmłodszej warstwy sfałdowanej.
Czy można uznać, że fałdowanie zaszło po kredzie, jeśli kreda jest na mapie?
Nie, jeśli kreda leży niezgodnie na sfałdowanych warstwach, to jest ona młodsza od fałdowania. Wtedy kreda nie wskazuje czasu deformacji, tylko późniejszy etap sedymentacji po erozji. Fałdowanie musiało zajść wcześniej niż osadzenie kredy.
Jakie są najczęstsze błędy przy ustalaniu wieku deformacji tektonicznej?
Typowe pomyłki to: wybór najstarszej warstwy w fałdzie zamiast najmłodszej zdeformowanej, ignorowanie informacji o niezgodności, oraz automatyczne kojarzenie młodszych okresów (np. kredy) z momentem fałdowania. Warto zawsze sprawdzić, które warstwy są faktycznie zdeformowane.
Jak rozpoznać na mapie, że trias jest sfałdowany razem z permem?
Wskazówką jest układ pasm wychodni: jeśli granice warstw tworzą łukowate, powtarzalne sekwencje i obejmują także obszar oznaczony jako trias, to trias uczestniczy w tej samej strukturze fałdowej. Oznacza to wspólną deformację, a nie późniejsze, niezależne nałożenie.
Co po kolei działo się geologicznie w przypadku fałdu przykrytego niezgodnie?
Najczęściej kolejność jest taka: 1) sedymentacja kolejnych warstw, 2) fałdowanie tektoniczne, 3) erozja i ścięcie deformacji, 4) ponowna sedymentacja młodszych utworów leżących niezgodnie. Ta sekwencja pozwala ustalić względny wiek zdarzeń.
Dlaczego odpowiedź "przed triasem" jest sprzeczna z mapą fałdu?
Jeśli trias jest sfałdowany, to deformacja musiała wydarzyć się po jego osadzeniu. Stwierdzenie "przed triasem" oznaczałoby, że trias został zdeformowany zanim powstał, co jest niemożliwe w chronologii względnej. Dlatego taka odpowiedź odpada, gdy trias jest częścią fałdu.
Jak przygotować się do zadań z map geologicznych na egzamin technika geologa?
Ćwicz rozpoznawanie: fałdów, uskoków, niezgodności i powtórzeń sekwencji warstw. Stosuj prosty schemat: (a) wypisz warstwy zdeformowane, (b) wskaż najmłodszą zdeformowaną, (c) sprawdź, co leży na nich niezgodnie. To pozwala szybko wyznaczyć wiek deformacji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Wiek fałdowania wyznacza najmłodsza warstwa, która uległa deformacji.Skoro w strukturze sfałdowane są także utwory triasu, to fałdowanie musiało nastąpić po triasie."

Materiały:

  • podręcznik geologii strukturalnej (fałdy, niezgodności, zasady datowania względnego)
  • podstawy stratygrafii i geochronologii względnej (zasady Stenona, relacje przecinania)
  • ćwiczenia z interpretacji map geologicznych i przekrojów
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego