Oscylogram pozwala ocenić podstawowe parametry przebiegu okresowego: okres (T), częstotliwość (f), a dla przebiegów prostokątnych także wypełnienie oraz poziomy napięcia.
Dlaczego poprawne jest stwierdzenie "częstotliwość badanego sygnału wynosi około 250 Hz"?
Najpierw odczytuje się z osi czasu, jak długo trwa jeden pełny okres sygnału. Następnie stosuje się zależność: f = 1/T. Przykładowo, gdy z przebiegu wynika T ≈ 4 ms (0,004 s), to f ≈ 1/0,004 s ≈ 250 Hz. To jest typowy tok rozumowania w diagnostyce układów sterowania, gdzie analizuje się sygnały impulsowe.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "wartość średnia napięcia badanego sygnału równa jest około 7,5 V" – wartość średnia zależy od poziomów napięcia (np. 0–U) oraz od wypełnienia. Nie da się jej poprawnie "zgadnąć" bez spójnego odczytu czasów stanu wysokiego/niskiego i poziomów. Częstym błędem jest mylenie średniej z połową amplitudy.
- "okres badanego sygnału sterującego równy jest około 20 ms" – okres 20 ms odpowiadałby częstotliwości 50 Hz (bo 1/0,02 s = 50 Hz), co byłoby sprzeczne z częstotliwością rzędu 250 Hz. To przykład błędu w przeliczaniu jednostek lub w liczeniu działek na osi czasu.
- "współczynnik wypełnienia badanego sygnału wynosi około 20/15 x 100%" – wypełnienie definiuje się jako czas stanu aktywnego podzielony przez cały okres i wyrażony w procentach. Iloraz 20/15 nie opisuje takiej relacji (daje wynik >100%), więc wskazuje na błędny wzór lub pomylenie wielkości.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź spójność pary (T, f). Jeśli wybierasz f, policz w głowie odpowiadający jej okres (dla 250 Hz to ok. 4 ms). Gdy inna odpowiedź podaje okres, który nie pasuje do tej relacji, jest to silny sygnał, że jest błędna.
