KWALIFIKACJA BUD8 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 23.
Wiedząc, że suma grubości łączonych elementów nie może być większa od pięciokrotnej średnicy śruby, wskaż maksymalne grubości elementów w połączeniu przedstawionym na rysunku.
Ilustracja przedstawia schemat połączenia śrubowego oraz tabelę z maksymalnymi grubościami elementów.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zależność mówi, że suma grubości łączonych elementów (pakiet blach w osi śruby) nie może przekroczyć 5·d. Najpierw odczytuje się średnicę śruby z rysunku, potem liczy 5·d i dobiera grubości elementów tak, aby ich suma była równa lub mniejsza od tego limitu.
Poprawny wynik: blachy 40 mm, nakładki 60 mm.

Pełne wyjaśnienie:

W połączeniach śrubowych często sprawdza się, czy tzw. pakiet łączonych elementów (suma grubości wszystkich elementów ściskanych przez łeb śruby i nakrętkę, np. blach i nakładek) mieści się w dopuszczalnym zakresie dla danej średnicy śruby.

W tym zadaniu podano regułę: suma grubości łączonych elementów ≤ 5·d, gdzie d to średnica śruby odczytana z rysunku. Postępowanie jest więc następujące:

  • odczytaj z rysunku średnicę śruby (np. M… oznacza średnicę w mm),
  • oblicz limit: 5·d,
  • zsumuj grubości elementów w pakiecie (w osi śruby) i porównaj z limitem,
  • wybierz taki zestaw grubości, którego suma nie przekracza obliczonej wartości.

Dla wskazanego na etapie weryfikacji wyniku poprawny dobór spełniający warunek 5·d to: blachy 40 mm oraz nakładki 60 mm. Taki zestaw mieści się w wymaganym ograniczeniu sumy grubości pakietu dla średnicy śruby z rysunku.

Pozostałe odpowiedzi są błędne typowo z jednego z dwóch powodów: albo przekraczają dopuszczalną sumę 5·d (pakiet jest zbyt gruby dla tej śruby), albo wynikają z nieprawidłowego zsumowania (np. nieuwzględnienia wszystkich elementów w pakiecie lub błędnego odczytu średnicy śruby). W praktyce montażowej taki błąd może skutkować problemami z prawidłowym skręceniem połączenia (zbyt mało gwintu, nieprawidłowe dociski, trudności montażowe).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To reguła sprawdzająca, czy "pakiet" łączonych części w osi śruby (np. blachy i nakładki) nie jest zbyt gruby względem średnicy śruby d. Najpierw ustalasz d z rysunku, liczysz 5·d, a potem porównujesz z sumą grubości wszystkich łączonych elementów.
Maksymalna suma grubości wynosi 5·d. Jeśli średnica śruby jest podana w mm (np. M16 oznacza 16 mm), to wynik też jest w mm: 5·16 = 80 mm. Następnie sprawdzasz, czy suma grubości wszystkich elementów w pakiecie jest ≤ tej wartości.
Wlicza się wszystkie części ściskane przez połączenie w osi śruby, czyli te, które tworzą pakiet: np. dwie łączone blachy, nakładki, podkładki (jeśli są traktowane jako część pakietu w zadaniu). Kluczowe jest odczytanie z rysunku, które elementy faktycznie są łączone w danym węźle.
Ponieważ średnica d jest wejściem do obliczeń (tu: limit 5·d). Jeśli przyjmiesz "typową" średnicę zamiast tej z rysunku, cały wynik będzie błędny. Na egzaminie często testuje się właśnie umiejętność połączenia czytania dokumentacji z prostym obliczeniem.
Najczęstsze pomyłki to: zsumowanie tylko jednej blachy zamiast całego pakietu, błędny odczyt oznaczenia śruby (np. pomylenie M12 z M16), użycie 2·d lub d² zamiast 5·d oraz pomyłki jednostek (mm vs cm). Pomaga zapisanie danych i kontrola jednostek na końcu.
W kontekście tego typu zadania – nie, bo warunek dotyczy dopuszczalnej relacji grubości pakietu do średnicy śruby. Dłuższa śruba rozwiązuje problem długości gwintu, ale nie zawsze rozwiązuje problem poprawnej pracy złącza. Na egzaminie należy trzymać się podanego kryterium 5·d.
Sprawdza się to przy doborze śrub do konkretnego węzła, szczególnie gdy łączysz wiele elementów (blachy, nakładki). Pozwala to uniknąć sytuacji, w której połączenie jest trudne do skręcenia, a złącze nie spełnia założeń technologicznych lub projektowych dotyczących pracy śruby w węźle.
Zwykle rysunek węzła pokazuje układ warstw: elementy główne (np. blachy łączone) oraz elementy dodatkowe (np. nakładki) po bokach lub na zewnątrz. Grubości bywają opisane liczbami przy przekrojach lub w zestawieniu elementów. Warto śledzić linię osi śruby i liczyć warstwy, które ona "przebija".
Bo zadanie często wymaga nie tylko podania sumy, ale też poprawnego przypisania grubości do konkretnych elementów w węźle (co sprawdza rozumienie rysunku). Dwie konfiguracje mogą mieć tę samą sumę, ale nie pasować do przedstawionego układu elementów na rysunku.
Zrób kontrolę w 3 krokach: (1) zapisz odczytane d z rysunku, (2) policz limit 5·d, (3) dodaj grubości wszystkich warstw w pakiecie i porównaj z limitem. Jeśli suma jest większa, odrzuć tę odpowiedź bez dalszych założeń.
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Zależność mówi, że suma grubości łączonych elementów (pakiet blach w osi śruby) nie może przekroczyć 5·d."

Materiały:

  • podręczniki i skrypty z zakresu połączeń śrubowych w konstrukcjach stalowych (dział: złącza i węzły)
  • materiały dydaktyczne do czytania rysunku technicznego konstrukcji stalowych
  • karty technologiczne montażu węzłów śrubowych stosowane w praktyce warsztatowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego