KWALIFIKACJA HAN1 + HAN2 - STYCZEŃ 2012

PYTANIE NR 44.
Wielkość zapasów i dzienna sprzedaż pieczywa cukierniczego trwałego w Hurtowni Artykułów Spożywczych w Jasieniu przestawia zamieszczone zestawienie. Analiza zapasów wskazuje, że zapas
Ilustracja przedstawia tabelę, która jest częścią pytania egzaminacyjnego związanego z kwalifikacją zawodową TECHNIK
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Zapas zbędny" to taki, który znacząco przekracza uzasadnione potrzeby wynikające z tempa sprzedaży i nie jest potrzebny do zapewnienia ciągłości obrotu. W zadaniu porównuje się stan zapasu z dzienną sprzedażą (pokrycie w dniach); po takiej analizie wskazany asortyment wypada jako zbędny.

Pełne wyjaśnienie:

W analizie zapasów w handlu (także w hurtowni) nie wystarczy porównać samych wartości stanu magazynu między produktami. Kluczowe jest odniesienie zapasu do dynamiki sprzedaży danego asortymentu. Dlatego z zestawienia zwykle wyznacza się wskaźnik typu:

  • pokrycie zapasem w dniach = (wielkość zapasu) / (dzienna sprzedaż).

Im większa liczba dni pokrycia, tym wolniejsza rotacja i większe ryzyko, że utrzymywany zapas nie jest potrzebny w rozsądnym horyzoncie planowania. Wówczas mówi się o zapasie zbędnym (towar zalega, zamraża środki i zajmuje miejsce, a nie wspiera bieżącej sprzedaży).

Odpowiedź "wafelków orzechowych jest zapasem zbędnym." jest poprawna, ponieważ z danych zestawienia wynika, że relacja stanu do dziennej sprzedaży dla tego asortymentu wskazuje na nadmiernie długie pokrycie sprzedaży zapasem, czyli zapas nieuzasadniony potrzebami obrotu.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo opisują inne sytuacje:

  • "herbatników jest za wysoki." – sformułowanie potoczne; bez wskazania kryterium (np. dni pokrycia) może prowadzić do błędnej oceny. W zadaniu ocena wynika z relacji do sprzedaży, a nie z intuicyjnego "dużo/mało".
  • "markiz jest zapasem nadmiernym." – zapas nadmierny oznacza przekroczenie poziomu uzasadnionego (np. zapasu bezpieczeństwa i bieżących potrzeb), ale z zestawienia nie wynika, aby właśnie ten asortyment spełniał to kryterium w największym stopniu.
  • "wafelków owocowych jest zapasem uzasadnionym." – zapas uzasadniony to poziom wspierający ciągłość sprzedaży przy racjonalnych kosztach. Dane w zestawieniu nie potwierdzają takiej klasyfikacji dla wskazanego produktu.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze policz (choćby orientacyjnie) dni pokrycia zapasem dla każdego towaru, zamiast porównywać same zapasy w sztukach/opakowaniach. To najczęstszy punkt, na którym uczniowie tracą punkty.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapas zbędny to zapas, który nie jest potrzebny do zapewnienia ciągłości sprzedaży w rozsądnym czasie. Zwykle wynika z bardzo wolnej rotacji: stan magazynu jest duży w relacji do dziennej sprzedaży, przez co towar zalega, zajmuje miejsce i zamraża kapitał.
Zapas nadmierny przekracza poziom uzasadniony (np. wynikający z planu sprzedaży i zapasu bezpieczeństwa), ale może jeszcze rotować. Zapas zbędny to skrajny przypadek: przy danej sprzedaży jest tak duży, że w praktyce nie będzie potrzebny i generuje głównie koszty utrzymania.
Najczęściej liczy się: dni pokrycia = (wielkość zapasu) / (dzienna sprzedaż). Wynik mówi, na ile dni sprzedaży wystarczy aktualny zapas przy niezmienionym tempie. Im wyższy wynik, tym większe ryzyko zapasu nadmiernego lub zbędnego.
Bo różne produkty sprzedają się w różnym tempie. 200 sztuk jednego asortymentu może być uzasadnione, jeśli sprzedaje się 50 szt./dzień, a jednocześnie 200 sztuk innego może być zbędne, jeśli sprzedaż wynosi 1 szt./dzień. Liczy się relacja zapas–sprzedaż.
Najczęstsze skutki to: zamrożenie środków obrotowych, wzrost kosztów składowania, większe ryzyko utraty jakości lub przeterminowania, zajęcie miejsca magazynowego i trudniejsze zarządzanie asortymentem. W handlu ogranicza to elastyczność zakupów.
Zapas uzasadniony jest korzystny wtedy, gdy zapewnia płynność realizacji zamówień i ciągłość sprzedaży, a jednocześnie nie generuje nadmiernych kosztów. Typowo obejmuje zapas bieżący (na okres między dostawami) oraz zapas bezpieczeństwa na wahania popytu lub opóźnienia dostaw.
Uczniowie często: patrzą tylko na największy zapas (bez odniesienia do sprzedaży), mylą pojęcia "nadmierny" i "zbędny", ignorują jednostki w tabeli, albo wybierają odpowiedź na podstawie intuicji o "popularności" produktu. Pomaga policzenie dni pokrycia dla każdej pozycji.
Nie zawsze. Wysoka sprzedaż może uzasadniać większy zapas, ale trzeba uwzględnić częstotliwość dostaw, minimalne partie zamówień i możliwości magazynu. Jeśli dostawy są częste, nawet przy dużej sprzedaży bardzo duży zapas może być nadmierny.
Może m.in.: analizować rotację, ustalać minimalne i maksymalne stany, dopasować wielkości zamówień do sprzedaży, wprowadzać promocje na wolnorotujące towary, negocjować mniejsze partie dostaw lub częstsze dostawy oraz korygować asortyment (wycofanie pozycji).
Warto opanować: zapas bezpieczeństwa, zapas bieżący, zapas minimalny i maksymalny, rotację zapasów, dni pokrycia zapasem, poziom obsługi klienta, koszty utrzymania zapasu oraz skutki nadmiernego i zbędnego zapasu. Te pojęcia często pojawiają się w zadaniach tabelarycznych.
info

Statystycznie 44% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że "Zapas zbędny" to taki, który znacząco przekracza uzasadnione potrzeby wynikające z tempa sprzedaży i nie jest potrzebny do zapewnienia ciągłości obrotu.

Źródła:

  • Wikipedia (PL) "Zarządzanie zapasami" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Zarz%C4%85dzanie_zapasami (dostęp: 2026-03-01)
  • mfiles.pl, hasło "Zapas (logistyka)" – https://mfiles.pl/pl/index.php/Zapas (dostęp: 2026-03-01)
  • Encyklopedia Zarządzania (mfiles.pl), hasło "Rotacja zapasów" – https://mfiles.pl/pl/index.php/Rotacja_zapas%C3%B3w (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu gospodarki magazynowej i zarządzania zapasami dla technika handlowca
  • Arkusze ćwiczeń: obliczanie wskaźnika rotacji i dni pokrycia zapasem na podstawie tabel sprzedaży
  • Poradniki branżowe dotyczące optymalizacji stanów magazynowych w handlu hurtowym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego