KWALIFIKACJA DRM1 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 2.
Wiklinę iwę nazywa się również
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Wiklina iwa" to określenie surowca wiklinowego, które w praktyce rzemieślniczej bywa znane także pod inną nazwą zwyczajową.
Odpowiedź "kozią" wskazuje właśnie taki potoczny odpowiednik. Pozostałe propozycje odnoszą się do innych nazw lub skojarzeń i nie są przyjętym synonimem w tym znaczeniu.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza znajomość nazw zwyczajowych surowca wiklinowego stosowanego w koszykarstwie-plecionkarstwie. W praktyce rzemieślniczej te same rośliny lub surowce z określonych wierzb bywają opisywane wieloma nazwami: część z nich ma charakter regionalny, część wynika z tradycji warsztatowej, a część może odnosić się do zupełnie innych gatunków.

Odpowiedź "kozią" jest poprawna jako wskazywany w pytaniu odpowiednik nazwy "wiklina iwa". Sens zadania polega na tym, aby rozpoznać, że chodzi o synonim/nazwę potoczną, a nie o nazwę odmiany ozdobnej czy nazwę niezwiązaną z surowcem plecionkarskim.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe w tym ujęciu?

  • "wiciową" – może kojarzyć się z "witkami"/"wiciami", czyli ogólnie cienkimi pędami, ale taka forma nie musi stanowić utrwalonej nazwy synonimicznej dla "wiklina iwa" w rozumieniu pytania. To typowy dystraktor: brzmi "branżowo", lecz nie spełnia warunku "nazywa się również".
  • "piaskówką" – jest to nazwa, która może występować w innych kontekstach (np. potocznych, lokalnych), jednak nie jest standardowym odpowiednikiem nazwy "wiklina iwa" w plecionkarstwie. Dystraktor bazuje na tym, że wiele nazw roślin ma lokalne warianty, ale nie każdy wariant dotyczy tego samego surowca.
  • "wawrzynkolistną" – to brzmienie sugeruje nazwę gatunkową/odmianową opisującą liście (jak w wielu nazwach botanicznych). W pytaniu chodzi o nazwę rzemieślniczą surowca, więc ta odpowiedź jest myląca: wygląda na "dokładniejszą", ale w praktyce nie odpowiada poszukiwanemu synonimowi.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o surowcach plecionkarskich zwracaj uwagę, czy pytanie dotyczy synonimu nazwy zwyczajowej, czy konkretnego gatunku/odmiany. Jeśli nie podano nazwy łacińskiej, odpowiedź zwykle opiera się na tradycyjnym nazewnictwie branżowym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wiklina to surowiec z elastycznych, jednorocznych pędów wierzby używany do wyplatania koszy, mebli i elementów dekoracyjnych. W praktyce mówi się o wiklinie białej (okorowanej), nieokorowanej oraz o różnych typach zależnie od gatunku i sposobu przygotowania.
Najważniejsze są: elastyczność (brak pękania przy zginaniu), odpowiednia średnica i długość pędów, możliwie mała liczba sęków oraz równomierna wilgotność podczas pracy. Zbyt suche lub zbyt grube pręty utrudniają ciasny splot i zwiększają ryzyko złamań.
Nazwy zwyczajowe wynikają z regionalnych tradycji, lokalnych gwar oraz praktyki warsztatowej. Ten sam surowiec mógł być nazywany inaczej w różnych rejonach, a dodatkowo część nazw przenosi się między gatunkami wierzb używanymi do podobnych wyrobów. Dlatego w nauce pomaga też znajomość nazw łacińskich.
Nazwa botaniczna często bywa precyzyjna i oparta o klasyfikację roślin (często występuje też wariant łaciński). Nazwa rzemieślnicza zwykle opisuje surowiec i jego zastosowanie, bywa krótsza i bardziej potoczna. W zadaniach egzaminacyjnych szukaj wskazówki, czy pytanie dotyczy "jak nazywa się również" (synonim) czy "jaki to gatunek".
Nie zawsze. W praktyce językowej "iwa" bywa używana potocznie, ale w botanice odnosi się do konkretnego gatunku. W kontekście plecionkarstwa ważne jest, jak dany podręcznik lub nauczyciel definiuje termin w odniesieniu do surowca. Gdy brak doprecyzowania, mogą pojawić się różnice regionalne.
Typowo surowiec sortuje się, a następnie w zależności od techniki: moczy (aby odzyskał elastyczność), czasem gotuje/parzy (ułatwia okorowanie i zmienia barwę) oraz okorowuje dla uzyskania wikliny białej. Kluczowe jest wyrównanie wilgotności przed pracą.
Wiklina biała (okorowana) jest ceniona za jasny kolor i estetykę, więc często trafia do wyrobów dekoracyjnych i użytkowych "na widoku". Wiklina nieokorowana daje ciemniejszy, naturalny wygląd i bywa używana w stylu rustykalnym lub tam, gdzie okorowanie nie jest wymagane.
Najczęstsze pomyłki to: wybieranie odpowiedzi "najbardziej fachowo brzmiącej", mylenie nazwy surowca z nazwą gatunku ozdobnego oraz sugerowanie się lokalnym zwyczajem zamiast definicją z materiałów dydaktycznych. Pomaga robienie własnego słowniczka: termin → cecha surowca → przykład wyrobu.
Ułatwia to zakup i zamawianie materiału (różni sprzedawcy używają różnych nazw), czytanie opisów w literaturze oraz komunikację w zespole. Dobra orientacja w nazewnictwie zmniejsza ryzyko dostania surowca o innych parametrach niż potrzebne (grubość, elastyczność, kolor po obróbce).
Skuteczna metoda to połączenie teorii z praktyką: oglądanie i dotykanie prętów, zapisywanie nazw (także regionalnych) oraz dopisywanie cech: barwa po okorowaniu, podatność na gięcie, typowe zastosowanie. W nauce pomagają fiszki: z jednej strony nazwa, z drugiej opis i zdjęcie surowca.
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że "Wiklina iwa" to określenie surowca wiklinowego, które w praktyce rzemieślniczej bywa znane także pod inną nazwą zwyczajową.Odpowiedź "kozią" wskazuje właśnie taki potoczny odpowiednik.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Iwa (wierzba)" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Iwa (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Wiklina" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Wiklina (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Słowniki i leksykony roślin (nazwy zwyczajowe i łacińskie wierzb)
  • Podręczniki do koszykarstwa/plecionkarstwa opisujące surowce wiklinowe
  • Materiały botaniczne o gatunkach wierzby wykorzystywanych na wiklinę

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego