KWALIFIKACJA DRM8 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 37.
Wiskozymetr jest przyrządem stosowanym do pomiaru
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wiskozymetr służy do pomiaru lepkości, czyli oporu cieczy (np. kleju) przeciw płynięciu. Nie mierzy gęstości ani ciężaru właściwego (to inne wielkości), a "wilgotność względna" odnosi się standardowo do powietrza, nie do kleju jako cieczy.

Pełne wyjaśnienie:

Wiskozymetr to przyrząd przeznaczony do pomiaru lepkości, czyli właściwości cieczy opisującej jej opór przeciw płynięciu. W praktyce technologii drewna lepkość kleju jest istotna, bo wpływa m.in. na łatwość nakładania, rozpływ, zwilżanie powierzchni oraz powtarzalność procesu klejenia.

Odpowiedź "lepkości kleju" jest więc właściwa: nazwa przyrządu (wiskozymetr) odnosi się bezpośrednio do lepkości (reologii), a nie do masy czy wilgotności.

Pozostałe propozycje są błędne, ponieważ dotyczą innych wielkości fizycznych:

  • "ciężaru właściwego kleju" – ciężar właściwy wiąże się z ciężarem (siłą) przypadającą na jednostkę objętości. Nie jest to wielkość mierzona wiskozymetrem; do takich zagadnień stosuje się inne metody i przyrządy.
  • "gęstości kleju" – gęstość to masa w jednostce objętości. Jej pomiar wykonuje się np. metodami gęstościomierza lub ważenia i wyznaczania objętości, a nie wiskozymetrem. Gęstość i lepkość często są mylone, ale opisują inne własności cieczy.
  • "wilgotności względnej kleju" – wilgotność względna jest standardowo parametrem powietrza (stosunkiem aktualnej zawartości pary wodnej do maksymalnej w danej temperaturze). Dla materiałów/klejów mówi się raczej o zawartości wody lub wilgotności materiału, ale nie jest to pomiar realizowany wiskozymetrem.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się nazwa przyrządu, warto skojarzyć ją z mierzoną wielkością (wiskozymetr → lepkość), a dopiero potem oceniać, które odpowiedzi opisują tę samą wielkość.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wiskozymetr mierzy lepkość cieczy, czyli jej opór przeciw płynięciu. W zakładach drzewnych pozwala ocenić, czy klej ma właściwą konsystencję do nakładania i czy partia materiału jest powtarzalna.
Zbyt niska lepkość może powodować nadmierne wsiąkanie lub spływanie, a zbyt wysoka utrudnia równomierne rozprowadzenie i zwilżenie podłoża. Odpowiednia lepkość sprzyja stabilnej warstwie kleju i powtarzalnej jakości spoiny.
Gęstość opisuje masę w jednostce objętości, a lepkość opisuje opór cieczy przeciw płynięciu. Kleje mogą mieć podobną gęstość, ale bardzo różną lepkość, więc do kontroli konsystencji potrzebny jest pomiar lepkości.
Najczęściej myli się lepkość z gęstością lub "ciężarem właściwym", bo to częste pojęcia z fizyki. Pomaga zapamiętać, że wiskozymetr jest powiązany z reologią i płynięciem, a nie z masą czy objętością.
Wilgotność względna jest standardowo parametrem powietrza (w %), ważnym np. dla warunków produkcji i schnięcia. Dla klejów częściej rozważa się zawartość wody lub czas otwarty, ale nie nazywa się tego wilgotnością względną kleju.
Lepkość sprawdza się m.in. przy przyjęciu dostawy, przed rozpoczęciem zmiany, po rozcieńczaniu lub przygotowaniu mieszaniny oraz przy problemach procesu (np. nierówne rozprowadzenie, spływanie, zatykanie dysz).
Wiele cieczy (w tym klejów) zmienia lepkość wraz z temperaturą: przy wyższej temperaturze lepkość często maleje, a przy niższej rośnie. Dlatego pomiar lepkości powinien uwzględniać warunki temperaturowe, aby wyniki były porównywalne.
Zbyt lepki klej może słabo się rozprowadzać, tworzyć nierówną warstwę, zwiększać zużycie materiału i obciążenie urządzeń dozujących. Może też pogarszać zwilżanie powierzchni, co w efekcie obniża jakość i powtarzalność połączenia.
Oprócz lepkości znaczenie mają m.in. czas otwarty, czas wiązania, zawartość substancji stałych, pH, temperatura aplikacji oraz zgodność z materiałem i warunkami prasowania. Lepkość jest jednak jednym z kluczowych wskaźników "konsystencji" roboczej.
Warto zrobić listę przyrządów i przypisać im mierzone wielkości (np. wiskozymetr–lepkość). Pomaga też ćwiczenie rozróżniania podobnych pojęć (gęstość/lepkość) oraz kojarzenie parametru z etapem procesu: przygotowanie kleju, nakładanie, prasowanie.
info

Około 75% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Wiskozymetr służy do pomiaru lepkości, czyli oporu cieczy (np. kleju) przeciw płynięciu."

Źródła:

  • Encyclopaedia Britannica, hasło: "Viscometer" (definicja i przeznaczenie przyrządu) - https://www.britannica.com/technology/viscometer (dostęp: 2026-02-27)
  • IUPAC Compendium of Chemical Terminology (Gold Book), wpis dotyczący lepkości/viscosity (definicja wielkości) - https://goldbook.iupac.org/terms/view/V06627 (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (EN), artykuł: "Viscometer" (opis zastosowania przyrządu do pomiaru lepkości) - https://en.wikipedia.org/wiki/Viscometer (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii klejenia drewna (właściwości i badania klejów)
  • Materiały producentów klejów: karty techniczne (TDS) i karty charakterystyki (SDS) omawiające lepkość
  • Podstawy metrologii i kontroli jakości w przetwórstwie drewna (przyrządy i wielkości pomiarowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego