KWALIFIKACJA GIW3 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 7.
Wkop udostępniający dla złoża kopaliny użytecznej o miąższości 100 m najlepiej zlokalizować w miejscu, gdzie geologiczny wskaźnik nadkładu wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Geologiczny wskaźnik nadkładu to relacja miąższości nadkładu do miąższości złoża. Wkop udostępniający lokuje się tam, gdzie wskaźnik jest najniższy, bo oznacza to najmniej robót zdejmowania nadkładu i najniższe koszty startowe. Z podanych wartości najkorzystniejsze jest 0,1.

Pełne wyjaśnienie:

Wkop udostępniający jest pierwszym wyrobiskiem odkrywkowym, które ma jak najszybciej i jak najtaniej zapewnić dostęp do kopaliny użytecznej. Dlatego przy jego lokalizacji kluczowe jest porównanie warunków nadkładu w różnych częściach złoża.

Geologiczny wskaźnik nadkładu rozumie się jako stosunek miąższości nadkładu do miąższości złoża (Wn = Mn/Mz). Zależność interpretacyjna jest prosta: im mniejszy wskaźnik, tym mniejsza ilość skał płonnych do usunięcia, a więc mniejsze koszty i krótszy czas dojścia do kopaliny.

Dla złoża o miąższości 100 m wartość 0,1 oznacza, że nadkład stanowi jedynie 10% miąższości złoża, czyli warunki są bardzo korzystne do udostępnienia. Wartość 1,0 oznacza nadkład porównywalny ze złożem (dużo większe roboty przygotowawcze), a 10,0 lub 100,0 oznaczają skrajnie niekorzystny nadkład w relacji do złoża.

Dlatego poprawny wybór to najmniejsza podana wartość wskaźnika. Odpowiedzi z większym wskaźnikiem są błędne, bo prowadzą do niepotrzebnego zwiększenia zdejmowania nadkładu, wzrostu kosztów i wydłużenia czasu rozpoczęcia wydobycia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To relacja (iloraz) miąższości nadkładu do miąższości złoża. Im mniejsza wartość, tym mniej skał płonnych trzeba usunąć, aby dotrzeć do kopaliny. W praktyce jest to szybki "wskaźnik trudności" udostępnienia i kosztów robót przygotowawczych.
Ponieważ wkop ma zapewnić możliwie najszybszy dostęp do kopaliny przy minimalnych kosztach początkowych. Najniższy wskaźnik oznacza najmniej nadkładu do zdjęcia na starcie, mniejszy nakład pracy sprzętu i krótszy czas dojścia do złoża.
Miąższość złoża jest w mianowniku wskaźnika, więc determinuje skalę porównania. Ten sam wskaźnik oznacza inny nadkład "w metrach" dla różnych miąższości złoża, ale sens ekonomiczny pozostaje ten sam: mniejszy wskaźnik to korzystniejsze udostępnienie.
Często myli się wskaźnik z głębokością zalegania i odczytuje go jak wartość w metrach. Inny błąd to odwrócenie zależności: wybór większej liczby "bo wygląda na pewniejszą". Na egzaminie pamiętaj: chodzi o relację nadkład/złoże.
Nie jest to konieczne, bo wystarczy wiedzieć, że korzystniejsze jest miejsce z najmniejszym wskaźnikiem nadkładu. Obliczenia mogą jednak pomóc w kontroli rozumowania: przy mniejszym wskaźniku wyjdzie mniejsza miąższość nadkładu, więc mniejsze koszty zdejmowania.
W praktyce szuka się obszaru o mniejszym nadkładzie, często od strony niższych rzędnych terenu, gdzie złoże jest płycej. Następnie porównuje się profile geologiczne i wybiera wariant o minimalnym nadkładzie względem złoża, aby ograniczyć roboty przygotowawcze.
Oznacza, że nadkład jest dziesięć razy mniejszy niż miąższość złoża (nadkład to 10% miąższości złoża). W kontekście udostępnienia jest to informacja, że do odsłonięcia kopaliny potrzeba relatywnie mało zdejmowania skał płonnych.
Bo oznacza dużą ilość nadkładu do usunięcia na każdą jednostkę kopaliny. To przekłada się na większe zużycie paliwa i czasu pracy maszyn, większe koszty transportu i zwałowania oraz późniejsze osiągnięcie wydobycia. W efekcie rośnie koszt jednostkowy kopaliny.
Głębokość zalegania to wielkość bezwzględna (np. w metrach), mówiąca jak głęboko jest strop złoża. Wskaźnik nadkładu to relacja (iloraz) nadkładu do miąższości złoża. W pytaniach egzaminacyjnych "wskaźnik" nie jest jednostką długości.
Szukaj słów kluczowych: "najlepiej zlokalizować", "najkorzystniej", "opłacalnie". Następnie wybierz odpowiedź oznaczającą minimalizację robót nadkładowych: najniższy wskaźnik nadkładu. Jeśli masz wątpliwości, przelicz orientacyjnie nadkład z relacji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Geologiczny wskaźnik nadkładu to relacja miąższości nadkładu do miąższości złoża."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu górnictwa odkrywkowego (pojęcia: nadkład, wkop, wskaźnik nadkładu)
  • Notatki/lekcje z ekonomiki górnictwa dotyczące wpływu zdejmowania nadkładu na koszty
  • Zadania treningowe z interpretacji wskaźnika nadkładu (różne miąższości złoża i nadkładu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego