KWALIFIKACJA CES1 - STYCZEŃ 2019

Określenie "wypełniająca szczeliny między ziarnami" opisuje wodę znajdującą się w drobnych porach i kanałach (kapilarach) tworzonych przez układ ziaren w surowcu lub masie ceramicznej. Taka woda jest utrzymywana w przestrzeniach międzyziarnowych dzięki zjawisku kapilarności, czyli działaniu sił napięcia powierzchniowego oraz oddziaływań na granicy faz (ciało stałe–ciecz–gaz). Dlatego poprawnym terminem jest "kapilarna".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?

• "Swobodna" – ten termin bywa używany na określenie wody niezwiązanej (np. łatwo odpływającej pod wpływem grawitacji). Opis w pytaniu podkreśla jednak, że woda wypełnia szczeliny i jest związana geometrią porów, co wskazuje na mechanizm kapilarny, a nie na swobodne "zaleganie".
• "Adsorpcyjna" – to woda związana z powierzchnią ziaren w postaci bardzo cienkich warstw, utrzymywana przez siły adsorpcji. Nie "wypełnia" ona typowych szczelin między ziarnami jak ciecz w kapilarach, tylko przylega do powierzchni cząstek.
• "Międzypakietowa" – odnosi się zwykle do wody znajdującej się w przestrzeniach w strukturach warstwowych (np. w minerałach ilastych) pomiędzy pakietami/warstwami. Pytanie dotyczy natomiast przestrzeni między ziarnami w masie, czyli układu porów/kapilar, a nie wody uwięzionej w strukturze warstwowej kryształów.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawiają się słowa "pory", "szczeliny", "między ziarnami" lub "kapilary", najczęściej chodzi o wodę kapilarną. Gdy mowa o "warstwie na ziarnach" – to kieruje do wody adsorpcyjnej.