KWALIFIKACJA MOD3 + MOD7 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 6.
Wrobienie nitki wątku w tkaninie to parametr budowy tkaniny wyrażony w jednostce
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wrobienie (falistość) nitki wątku opisuje, o ile nitka jest "pofalowana" w splocie względem długości w stanie wyprostowanym. To wielkość względna (stosunek różnicy długości do długości odniesienia), dlatego standardowo wyraża się ją w procentach, a nie w cm/dm ani w tex.

Pełne wyjaśnienie:

Wrobienie nitki w tkaninie (często opisywane jako falistość, ang. crimp) to cecha wynikająca ze splotu: nitka wątku nie przebiega idealnie po linii prostej, lecz faluje, przechodząc nad i pod nitkami osnowy. W praktyce porównuje się długość nitki "wplecionej" w strukturę tkaniny z długością tej samej nitki po wyprostowaniu (albo z długością odcinka tkaniny odpowiadającego temu przebiegowi).

Kluczowe jest to, że jest to wielkość względna: wyraża się ją jako udział (stosunek) różnicy długości do długości odniesienia. Takie wielkości w technologii włókienniczej podaje się najczęściej w procentach, dlatego poprawną jednostką jest "%".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "cm" i "dm" są jednostkami długości. Byłyby właściwe, gdyby pytanie dotyczyło bezwzględnej długości odcinka nitki lub długości próbki. Wrobienie opisuje jednak nie samą długość, tylko relację długości (zmianę względną), więc sama jednostka długości nie oddaje definicji parametru.
  • "tex" to jednostka masy liniowej przędzy (ile gramów przypada na określoną długość). Służy do opisu grubości/masywności przędzy, a nie do opisu falowania nitki w strukturze tkaniny.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli parametr jest "ile procent czegoś" (udział, przyrost względny, zmiana w odniesieniu do wartości bazowej), szukaj jednostek bezwymiarowych jak "%". Jeśli jest "ile gramów na długość" – to zwykle jednostki typu tex. Jeśli jest "ile ma długości/szerokości" – wtedy cm, mm, dm.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wrobienie (falistość) to stopień "pofalowania" nitki w strukturze tkaniny wynikający ze splotu. Nitka przechodzi nad i pod innymi nitkami, więc jej rzeczywista długość w tkaninie różni się od długości po wyprostowaniu. To parametr opisujący budowę i zachowanie tkaniny.
Ponieważ wrobienie jest wielkością względną: porównuje się długość nitki wplecionej (falującej) z długością po wyprostowaniu lub z długością odcinka odniesienia. Taki stosunek nie ma jednostki fizycznej, więc praktycznie zapisuje się go jako wartość procentową (%).
Nie w typowym ujęciu. Centymetr i decymetr opisują długość bezwzględną, a wrobienie dotyczy relacji długości (zmiany względnej). Jednostki długości pojawiają się przy pomiarach odcinków próbki, ale sam parametr wrobienia podaje się jako procent.
Tex to jednostka masy liniowej przędzy: informuje, jaka masa przypada na określoną długość przędzy (w praktyce: "jak gruba/ciężka" jest przędza na jednostkę długości). Nie opisuje budowy splotu ani falowania nitki w tkaninie, więc nie jest jednostką wrobienia.
Procenty (%) pojawiają się tam, gdzie mówimy o udziale lub zmianie względnej (np. przyrost, skurcz, wskaźnik). Tex dotyczy przędzy i masy liniowej (związanej z grubością przędzy). Jeśli pytanie mówi o nitce "wplecionej" i relacji długości, to zwykle będzie %.
Wrobienie wpływa na układalność i stabilność tkaniny: jak pracuje w szwie, czy łatwo się odkształca, jak reaguje na prasowanie i użytkowanie. Znajomość tego parametru pomaga dobrać technikę szycia, ustawienia prasowania oraz przewidzieć ryzyko falowania lub deformacji.
Najczęstsze pomyłki to wybór cm/dm, bo "nitka ma długość", oraz wybór tex, bo kojarzy się z włókiennictwem. Warto zapamiętać: wrobienie to wskaźnik relacji długości (czyli %), a tex opisuje masę liniową przędzy, nie falowanie w splocie.
Im częstsze przeploty i większe "zawijanie" nitki nad/pod innymi nitkami, tym większa falistość przebiegu, a więc zwykle większe wrobienie. Splot wpływa więc na to, jak mocno nitka jest "zmuszona" do fali zamiast przebiegać prosto.
Pojęcie wrobienia/falistości można odnosić zarówno do wątku, jak i do osnowy, bo obie nitki w splocie mogą falować. W zadaniach egzaminacyjnych trzeba zwrócić uwagę, czy pytanie wskazuje konkretnie wątek czy osnowę, ale jednostka parametru pozostaje procentowa.
Ułóż krótką "mapę" pojęć: jednostki długości (mm/cm), jednostki masy liniowej (tex) oraz wskaźniki procentowe (%, np. skurcz, wrobienie). Ćwicz rozpoznawanie, czy pytanie dotyczy wartości bezwzględnej, masy liniowej, czy relacji/udziału.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wrobienie (falistość) nitki wątku opisuje, o ile nitka jest "pofalowana" w splocie względem długości w stanie wyprostowanym.

Źródła:

  • https://en.wikipedia.org/wiki/Crimp_(textile) - accessed 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Teks - accessed 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki z materiałoznawstwa odzieżowego i włókiennictwa (dział: budowa tkanin i parametry strukturalne)
  • Słowniki/kompendia terminów włókienniczych (hasła: wątek, osnowa, wrobienie/falistość)
  • Materiały dydaktyczne z technologii tkanin: masy liniowe przędz (tex) oraz parametry procentowe

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego