Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2021



PYTANIE NR 30.
Wskaż blok funkcyjny, którego użycie w programie sterowniczym ułatwi bezpośrednie zliczanie liczby impulsów na wejściu PLC.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Licznik to blok przeznaczony do bezpośredniego zliczania zdarzeń/impulsów na wejściu (np. narastających zboczy). Timer TON służy do odmierzania czasu opóźnienia, multiplekser wybiera jeden z sygnałów, a regulator PID realizuje ciągłą regulację, nie liczenie impulsów.

Pełne wyjaśnienie:

W sterownikach PLC do bezpośredniego zliczania impulsów na wejściu cyfrowym stosuje się blok typu licznik (w wielu środowiskach spotkasz nazwy i odmiany takie jak licznik w górę/w dół, CTU/CTD). Taki blok zwiększa (lub zmniejsza) wartość licznika za każdym wykrytym impulsem, czyli za każdym wystąpieniem określonego zdarzenia na wejściu. To jest dokładnie funkcja potrzebna, gdy interesuje Cię ile razy pojawił się sygnał.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • Timer TON (opóźnione załączenie) działa w dziedzinie czasu: po podaniu sygnału wejściowego odmierza zadany czas i dopiero potem ustawia wyjście. Może być używany np. do opóźnienia startu, filtracji krótkich zakłóceń lub realizacji zwłoki, ale nie jest narzędziem do liczenia liczby impulsów.
  • Multiplekser służy do wyboru jednego z wielu sygnałów (np. wejść) na podstawie sygnału sterującego. To element "przełączający/wybierający", a nie "sumujący zdarzenia". Może pomóc w organizacji logiki, ale sam nie zlicza impulsów.
  • Regulator PID odpowiada za regulację (proporcjonalno-całkująco-różniczkującą) wartości procesu w pętli sprzężenia zwrotnego. Jego zadaniem jest minimalizowanie uchybu regulacji, a nie zliczanie sygnałów binarnych.

W praktyce mechatronik używa licznika np. do liczenia detali z czujnika, cykli maszyny czy impulsów z prostego enkodera. Częstym uzupełnieniem jest logika wykrywania zbocza oraz reset licznika po osiągnięciu progu (np. partii produkcyjnej).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest licznik w PLC i do czego służy?
Licznik w PLC to blok funkcyjny służący do zliczania zdarzeń, np. impulsów na wejściu cyfrowym. Zwiększa lub zmniejsza wartość licznika przy każdym wykrytym impulsie (często na zboczu). Używa się go do liczenia sztuk, cykli pracy i powtarzalnych zdarzeń.
Jakie są różnice między licznikiem a timerem TON?
Licznik odpowiada na pytanie "ile razy?" (zlicza impulsy), a timer TON na pytanie "po jakim czasie?" (realizuje opóźnienie czasowe). TON nie sumuje liczby impulsów, tylko odmierza czas trwania stanu wejścia i po zadanym czasie zmienia stan wyjścia.
Dlaczego timer TON nie nadaje się do bezpośredniego zliczania impulsów?
TON jest zaprojektowany do odmierzania czasu opóźnienia załączenia. Gdy pojawiają się impulsy, TON może co najwyżej reagować na czas trwania sygnału, ale nie prowadzi rejestru "ile impulsów było". Do tego potrzebny jest licznik, który inkrementuje wartość przy każdym zdarzeniu.
Jak działa zliczanie impulsów na zboczu w PLC?
W wielu aplikacjach impuls jest liczony nie przez cały czas trwania stanu "1", lecz w chwili przejścia 0→1 (zbocze narastające) lub 1→0 (zbocze opadające). Zapobiega to wielokrotnemu zliczaniu jednego długiego impulsu i pozwala liczyć pojedyncze zdarzenia.
Kiedy stosuje się licznik CTU lub CTD w programowaniu PLC?
CTU (zliczanie w górę) stosuje się, gdy liczba zdarzeń rośnie: sztuki, cykle, impulsy z czujnika. CTD (w dół) przydaje się do odliczania do zera, np. pozostałych elementów w partii. Dobór zależy od zadania i sposobu resetowania/presetu.
Co robi multiplekser i dlaczego to nie jest blok do zliczania?
Multiplekser wybiera jeden z kilku sygnałów wejściowych i przekazuje go na wyjście na podstawie sygnału sterującego. To narzędzie do przełączania i selekcji danych, a nie do sumowania zdarzeń. Nie przechowuje informacji o liczbie impulsów, więc nie zastąpi licznika.
Do czego służy regulator PID w automatyce i mechatronice?
Regulator PID steruje procesem ciągłym (np. temperaturą, prędkością, ciśnieniem), aby utrzymać wartość zadaną mimo zakłóceń. Analizuje uchyb i na tej podstawie wyznacza sygnał sterujący. Nie jest przeznaczony do zliczania zdarzeń binarnych, takich jak impulsy z czujnika.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy zliczaniu impulsów w PLC?
Typowe błędy to: zliczanie poziomu zamiast zbocza (jeden impuls liczony wiele razy), brak filtracji drgań styków, zbyt wolny cykl programu względem częstotliwości impulsów oraz niewłaściwy reset/preset licznika. Warto też pilnować typu danych i zakresu licznika.
Czy do liczenia elementów na przenośniku wystarczy sam licznik?
Często licznik jest podstawą, ale zwykle potrzebujesz też poprawnej detekcji zdarzenia: czujnika dającego impuls na każdy element oraz logiki zbocza, by zliczyć dokładnie raz. Niekiedy dodaje się opóźnienia lub filtrację, gdy sygnał ma zakłócenia albo pojawiają się drgania styków.
Jak przygotować się do zadań egzaminacyjnych o licznikach w PLC?
Ćwicz rozpoznawanie zastosowań bloków: licznik (impulsy), timer (czas), elementy logiczne (selekcja), PID (regulacja). Rozwiązuj proste schematy zliczania z resetem i progiem. Zwracaj uwagę na to, czy w zadaniu liczy się zbocze, czy poziom sygnału.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 78% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że licznik to blok przeznaczony do bezpośredniego zliczania zdarzeń/impulsów na wejściu (np. narastających zboczy).

Źródła:

  • IEC 61131-3: Programmable controllers – Part 3: Programming languages (opis standardowych elementów programowania PLC, w tym funkcji liczników i timerów)

Materiały:

  • Materiały o standardzie IEC 61131-3 i typowych blokach (CTU/CTD, TON/TOF/TP)
  • Instrukcje programowania PLC używanego w pracowni (np. opisy bloków licznika i timera)
  • Ćwiczenia laboratoryjne: zliczanie impulsów z wejścia i reset licznika
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego