KWALIFIKACJA ELM2 + ELM5 - PRÓBNY

PYTANIE NR 17.
Wskaż czynności, które należy wykonać, udzielając pomocy przedlekarskiej osobie porażonej prądem elektrycznym i nieprzytomnej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
U nieprzytomnego, który oddycha prawidłowo, zaleca się ułożenie w pozycji bocznej bezpiecznej, aby utrzymać drożność dróg oddechowych i zmniejszyć ryzyko zachłyśnięcia.
Rozluźnienie ubrania może ułatwiać oddychanie. Pozostałe propozycje nie są standardowym postępowaniem.

Pełne wyjaśnienie:

W przypadku porażenia prądem elektrycznym priorytetem jest bezpieczeństwo ratownika i przerwanie działania czynnika: najpierw należy odłączyć zasilanie (wyłącznik, bezpiecznik, wtyczka) lub odsunąć przewód narzędziem nieprzewodzącym. Dopiero potem ocenia się stan poszkodowanego.

Jeśli osoba jest nieprzytomna, kluczowe jest sprawdzenie, czy oddycha prawidłowo. Gdy oddech jest zachowany, właściwym postępowaniem jest pozycja boczna ustalona (bezpieczna), ponieważ pomaga utrzymać drożność dróg oddechowych, ogranicza ryzyko zapadania języka i zmniejsza ryzyko aspiracji w razie wymiotów. Dodatkowo można poluzować krępujące elementy ubrania (np. kołnierzyk, pasek), co poprawia komfort oddychania i ułatwia obserwację.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe lub niepełne?

  • Wyniesienie na wolne powietrze i częściowe rozebranie – nie jest czynnością pierwszego wyboru. Najpierw trzeba przerwać dopływ prądu, wezwać pomoc i ocenić oddech. Przenoszenie może też zwiększać ryzyko urazów i opóźniać właściwe działania.
  • Ułożenie na plecach – ta pozycja bywa punktem wyjścia do RKO, ale u nieprzytomnego oddychającego zwiększa ryzyko niedrożności dróg oddechowych. Bez rozpoznania braku oddechu nie jest to zalecana pozycja oczekiwania.
  • Ułożenie na brzuchu – nie jest standardową pozycją bezpieczną; utrudnia kontrolę oddechu i może pogarszać drożność dróg oddechowych.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać regułę: nieprzytomny + oddycha → pozycja boczna; nieprzytomny + nie oddycha prawidłowo → natychmiast RKO i AED oraz wezwanie 112/999.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw zadbaj o własne bezpieczeństwo: przerwij dopływ prądu (wyłącznik, bezpiecznik, wtyczka) lub odsuń przewód przedmiotem nieprzewodzącym. Dopiero potem podejdź do poszkodowanego, oceń przytomność i oddech oraz wezwij pomoc.
Udrożnij drogi oddechowe (odchylenie głowy i uniesienie żuchwy), a następnie przez ok. 10 sekund patrz, słuchaj i wyczuwaj oddech. Zwróć uwagę na oddech prawidłowy, a nie pojedyncze westchnięcia (oddechy agonalne).
Stosuje się ją u osoby nieprzytomnej, ale oddychającej prawidłowo. Pozycja boczna pomaga utrzymać drożność dróg oddechowych i zmniejsza ryzyko zachłyśnięcia. Wciąż trzeba obserwować oddech do czasu przyjazdu pomocy.
Leżenie na plecach u osoby nieprzytomnej sprzyja niedrożności dróg oddechowych (np. opadanie języka) i zwiększa ryzyko aspiracji w razie wymiotów. Dlatego, jeśli oddech jest zachowany, bezpieczniejsza jest pozycja boczna ustalona.
Nie zawsze. Priorytetem jest odłączenie źródła prądu, wezwanie pomocy i ocena oddechu. Przenoszenie ma sens tylko, gdy miejsce jest niebezpieczne (np. ryzyko ponownego porażenia). Niepotrzebne przenoszenie może opóźniać RKO lub pomoc.
Porażenie może powodować zaburzenia rytmu serca, utratę przytomności, oparzenia oraz urazy po upadku. Dlatego nawet przy zachowanym oddechu trzeba obserwować stan poszkodowanego i wezwać pomoc, bo pogorszenie może nastąpić nagle.
RKO rozpoczyna się, gdy osoba jest nieprzytomna i nie oddycha prawidłowo. Wtedy nie układa się jej w pozycji bocznej, tylko wykonuje uciśnięcia klatki piersiowej i oddechy ratownicze zgodnie z zasadami BLS oraz jak najszybciej używa AED, jeśli jest dostępne.
Ponieważ ratownik może stać się częścią obwodu i również zostać porażony. Odłączenie zasilania lub odsunięcie przewodu izolowanym przedmiotem eliminuje źródło zagrożenia i dopiero wtedy można bezpiecznie oceniać stan poszkodowanego i udzielać pomocy.
Najczęściej: pomijanie etapu bezpieczeństwa (brak odłączenia prądu), mylenie pozycji bocznej z ułożeniem na brzuchu, automatyczne wybieranie "na plecy" bez sprawdzenia oddechu oraz przecenianie działań typu "świeże powietrze" zamiast oceny oddechu i wezwania pomocy.
Ucz się schematami: bezpieczeństwo → reakcja → oddech → 112/999 → RKO/AED lub pozycja boczna. Przećwicz rozpoznawanie oddechu prawidłowego i oddechów agonalnych oraz zasady postępowania przy porażeniu prądem na stanowisku pracy (BHP).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Pozostałe propozycje nie są standardowym postępowaniem."

Źródła:

  • European Resuscitation Council (ERC): "ERC Guidelines 2021" – Basic Life Support (BLS) / First Aid sections, https://cprguidelines.eu/guidelines-2021/ (dostęp: 2026-02-18)
  • Polski Czerwony Krzyż: materiały edukacyjne z pierwszej pomocy – omdlenia/utrata przytomności i pozycja bezpieczna, https://pck.pl/co-robimy/pierwsza-pomoc/ (dostęp: 2026-02-18)
  • Mayo Clinic: "Electric shock: First aid" – zasady bezpieczeństwa i postępowanie, https://www.mayoclinic.org/first-aid/first-aid-electric-shock/basics/art-20056695 (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Wytyczne ERC dotyczące pierwszej pomocy i BLS (najnowsze dostępne wydanie)
  • Materiały szkoleniowe PCK z pierwszej pomocy
  • Instrukcje BHP w pracowniach elektrycznych/elektronicznych (procedury awaryjne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego