KWALIFIKACJA BUD14 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 35.
Wskaż kolejność demontażu wybranych elementów konstrukcyjnych dachu płatwiowo-kleszczowego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W demontażu więźby zachowuje się zasadę etapowania robót i utrzymania stateczności: usuwa się elementy położone wyżej i "niesione" przed elementami, które je podpierają. W wskazanej sekwencji najpierw usuwa się krokwie, a następnie kolejne elementy układu płatwiowo‑kleszczowego, ograniczając ryzyko niekontrolowanych przemieszczeń.

Pełne wyjaśnienie:

W dachu płatwiowo-kleszczowym poszczególne elementy pełnią różne funkcje: jedne przenoszą obciążenia (elementy nośne), inne usztywniają układ i stabilizują go w czasie pracy konstrukcji. Podczas demontażu kluczowe jest prowadzenie robót etapami i tak, aby pozostała część więźby w każdym momencie zachowywała stateczność.

Odpowiedź "Krokwie, płatwie, miecze, kleszcze." jest zgodna z podejściem, w którym najpierw usuwa się elementy położone najwyżej i bezpośrednio współpracujące z pokryciem dachu (krokwie). Po ich zdjęciu można przejść do kolejnych elementów układu podpierającego i usztywniającego, pamiętając, że w praktyce demontaż powinien być poprzedzony oceną stanu technicznego więźby oraz zastosowaniem odpowiednich zabezpieczeń (np. podparć tymczasowych, odciążenia fragmentów konstrukcji, wygrodzenia strefy niebezpiecznej).

Pozostałe propozycje są nieprawidłowe, ponieważ:

  • zawierają elementy, które nie tworzą typowego, jednoznacznego ciągu rozbiórkowego dla wskazanego układu (np. mieszanie różnych grup elementów bez zachowania zależności podparcia),
  • wprowadzają kolejność, w której elementy stabilizujące lub podpierające mogą zostać usunięte zbyt wcześnie względem innych części układu, co zwiększa ryzyko utraty stateczności,
  • łączą elementy w sposób niespójny (np. rozpoczynanie od kleszczy lub wskazywanie sekwencji z niekonsekwentnym rozmieszczeniem elementów nośnych i usztywnień), przez co nie odzwierciedlają typowego etapowania robót.

Na egzaminie warto zapamiętać praktyczną regułę: demontaż wykonuje się etapami, od góry do dołu, a decyzję o kolejności zawsze łączy się z oceną, co w danym momencie utrzymuje stabilność pozostałej konstrukcji. W rzeczywistych robotach kolejność bywa doprecyzowana w instrukcji technologicznej i planie BIOZ oraz zależy od zastosowanych podpór i zakresu rozbiórki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To rodzaj więźby dachowej, w której krokwie są podparte na płatwiach, a układ jest usztywniany m.in. przez kleszcze i miecze. Elementy te współpracują, aby przenieść obciążenia z pokrycia na podpory i zapewnić stateczność przestrzenną konstrukcji.
Krokwie to belki pochyłe, na których opiera się pokrycie dachu. Przenoszą obciążenia (np. od śniegu i wiatru) na elementy podpierające, np. płatwie lub murłaty, dlatego ich demontaż zwykle jest jednym z pierwszych etapów prac rozbiórkowych.
Płatew to belka ułożona zwykle równolegle do kalenicy, stanowiąca podporę dla krokwi. W układzie płatwiowo-kleszczowym płatwie współpracują ze słupami oraz usztywnieniami, dlatego przy demontażu trzeba uwzględnić, co aktualnie zapewnia stabilność pozostawionej części więźby.
Nieprawidłowa kolejność może spowodować utratę stateczności i niekontrolowane przemieszczenia elementów, a w skrajnym przypadku zawalenie fragmentu konstrukcji. W praktyce demontaż prowadzi się etapami, dbając o to, by elementy podpierające i usztywniające nie zostały usunięte zbyt wcześnie.
Kleszcze to zwykle para belek obejmujących (ściskających) elementy więźby, często w rejonie słupów i krokwi. Ich rolą jest usztywnienie układu w określonym kierunku. Przy rozpoznawaniu pomagają: położenie poprzeczne, sposób połączeń oraz to, że występują jako "dwie strony" obejmujące element.
Miecze stosuje się jako ukośne elementy usztywniające, które ograniczają "rozchodzenie się" konstrukcji i zwiększają jej sztywność. Pojawiają się np. między płatwią a słupem. W demontażu trzeba brać pod uwagę, że takie elementy często stabilizują układ i ich usunięcie wymaga zachowania ostrożności.
Typowe błędy to: mylenie funkcji elementów (nośny vs usztywniający), zdejmowanie elementów podpierających zanim układ zostanie odciążony, brak podparć tymczasowych oraz pomijanie etapowania. Często też błędnie zakłada się jedną "sztywną" kolejność bez analizy stanu i układu więźby.
Często tak, zwłaszcza gdy demontaż obejmuje elementy, które stabilizują lub podpierają pozostałą część więźby. Podparcia tymczasowe dobiera się do sytuacji na budowie po ocenie konstrukcji. Ich celem jest utrzymanie stateczności i ograniczenie ryzyka nagłego przemieszczenia elementów.
Ucz się poprzez funkcje elementów: co jest wyżej, co przenosi obciążenia, co usztywnia, co stanowi podporę. Następnie łącz to z zasadą etapowania robót i utrzymania stateczności. Pomaga też rysunek własny więźby i opisanie strzałkami przepływu obciążeń.
Najważniejsze są: wyznaczenie strefy niebezpiecznej, zabezpieczenie przed upadkiem z wysokości, stabilne stanowiska pracy, kontrola połączeń i kolejności prac, oraz nadzór osoby kompetentnej. W praktyce liczy się także ocena ryzyka zawalenia i przygotowanie robót etapami.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "W demontażu więźby zachowuje się zasadę etapowania robót i utrzymania stateczności: usuwa się elementy położone wyżej i "niesione" przed elementami, które je podpierają."

Materiały:

  • Brak możliwości weryfikacji źródła - wiedza ogólna z zakresu konstrukcji drewnianych (więźby dachowe)
  • Brak możliwości weryfikacji źródła - materiały szkoleniowe BHP dotyczące rozbiórek i robót na wysokości (ogólne zasady)
  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych dla kwalifikacji BUD.1 (podręczniki i instrukcje technologiczne robót)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego