KWALIFIKACJA ROL6 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 3.
Wskaż krzyżowanie towarowe stosowane w produkcji trzody chlewnej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Krzyżowanie towarowe w produkcji trzody polega na kojarzeniu ras o różnych funkcjach (zwykle matecznej i ojcowskiej), aby uzyskać mieszańce na tucz. Zestawienie "pbz × pietrain" odpowiada typowemu układowi: komponent mateczny + knur terminalny. Pozostałe propozycje nie spełniają tego schematu.

Pełne wyjaśnienie:

Krzyżowanie towarowe w produkcji trzody chlewnej stosuje się wtedy, gdy celem nie jest utrzymanie czystości rasy, lecz uzyskanie mieszańców o lepszej użytkowości (m.in. wykorzystanie heterozji, poprawa mięsności, tempa wzrostu i wyników tuczu). W praktyce często łączy się komponent mateczny (dobry rozród i odchów) z komponentem ojcowskim/terminalnym (cechy tuczne i rzeźne).

Odpowiedź "pbz × pietrain" jest prawidłowa, ponieważ odpowiada powszechnemu modelowi krzyżowania: lochy komponentu matecznego (pbz) kryje się knurem o silnie mięsnych cechach (pietrain), uzyskując mieszańce przeznaczone do tuczu i produkcji żywca.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie są właściwe w tym ujęciu:

  • "wbp × wbp" to kojarzenie w obrębie tej samej rasy, czyli praktycznie kojarzenie czystorasowe, a nie krzyżowanie towarowe.
  • "wbp × pbz" to krzyżowanie dwóch ras, ale w typowych programach produkcyjnych jest to raczej zestawienie komponentów matecznych (często wykorzystywane do tworzenia loch mieszańcowych), a nie klasyczny przykład krzyżowania towarowego zakończonego terminalnym knurem w jednym kroku.
  • "duroc × hampshire" łączy rasy często kojarzone z cechami tucznymi/ojcowskimi; takie skojarzenie nie odzwierciedla standardowego schematu mateczny × terminalny w produkcji towarowej, gdzie akcent kładzie się na wykorzystanie loch o wysokiej płodności i odchowie.

Wskazówka egzaminacyjna: szukaj odpowiedzi, w której widać różne role ras (rozród/odchów vs mięsność). To zwykle najprostszy sposób rozpoznania krzyżowania towarowego w zadaniach testowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Krzyżowanie towarowe to kojarzenie osobników różnych ras/typów w celu uzyskania mieszańców przeznaczonych do użytkowania (np. tucz, produkcja), a nie do dalszej hodowli w czystości rasy. Wykorzystuje się je, aby poprawić wyniki produkcyjne i efekt heterozji.
Rasy/komponenty mateczne dobiera się pod kątem rozrodu i odchowu (płodność, mleczność, opiekuńczość), a ojcowskie pod kątem tuczu i cech rzeźnych (mięsność, tempo przyrostów). Taki podział ról pozwala uzyskać potomstwo lepiej dopasowane do produkcji towarowej.
Kojarzenie czystorasowe zwykle widać po tym, że po obu stronach znaku × znajduje się ta sama rasa lub dwa osobniki tej samej rasy. W takim układzie celem jest utrzymanie rasy, a nie uzyskanie mieszańców z heterozją typową dla krzyżowania towarowego.
Znak × informuje o kojarzeniu (kryciu) między dwiema rasami, liniami lub typami użytkowymi. W zadaniach egzaminacyjnych zapis ten jest skrótem myślowym: pokazuje, jakie komponenty genetyczne łączymy, aby uzyskać potomstwo o określonych cechach użytkowych.
Nie zawsze. Dwie różne rasy można krzyżować także w celach hodowlanych (np. tworzenie nowego typu, doskonalenie, budowa stada matecznego). Krzyżowanie towarowe rozpoznasz po tym, że celem jest uzyskanie mieszańców do produkcji, często w schemacie mateczny × terminalny.
Knur terminalny (ojcowski) jest dobierany głównie pod kątem cech tucznych i rzeźnych potomstwa. Potomstwo po takim knurze zwykle przeznacza się do tuczu, a nie na remont stada. To typowy element systemów produkcji towarowej w trzodzie.
Wiele osób wybiera je intuicyjnie, bo kojarzą się z mięsnością. Jednak w produkcji towarowej ważny jest cały system: potrzebujesz także dobrego komponentu matecznego. Para dwóch ras o podobnej roli (np. typowo ojcowskiej) nie zawsze odzwierciedla klasyczny schemat krzyżowania towarowego.
Najczęściej myli się kojarzenie czystorasowe z krzyżowaniem (bo zapis wygląda podobnie), albo zakłada się, że "dwie różne rasy" zawsze oznaczają towarowość. Drugi błąd to brak analizy roli ras: mateczna vs ojcowska, czyli cel produkcyjny kojarzenia.
Heterozja (wybujałość mieszańców) to zjawisko, w którym mieszańce mogą wykazywać lepsze wyniki niż średnia rodziców, np. w zdrowotności, żywotności czy przyrostach. Krzyżowanie towarowe jest jednym ze sposobów praktycznego wykorzystywania heterozji w produkcji.
Ucz się rozpoznawać role komponentów (mateczny, ojcowski/terminalny) i typy kojarzeń (czystorasowe, towarowe, remontowe). Pomaga też powtarzanie cech charakterystycznych ras/typów użytkowych oraz analizowanie, jaki jest cel: produkcja mieszańców czy praca hodowlana w stadzie.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Krzyżowanie towarowe w produkcji trzody polega na kojarzeniu ras o różnych funkcjach (zwykle matecznej i ojcowskiej), aby uzyskać mieszańce na tucz."

Materiały:

  • Podręcznik/kompendium z zakresu chowu i hodowli trzody chlewnej (dział: krzyżowanie i użytkowość mięsna)
  • Materiały dydaktyczne z genetyki i doskonalenia zwierząt (heterozja, systemy krzyżowania)
  • Opis ras świń i ich użytkowości (rasy mateczne i terminalne) w materiałach szkolnych/branżowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego