Za filtrację krwi i usuwanie wielu produktów przemiany materii odpowiadają nerki. W ich strukturze czynnościowej (nefronie) krew jest filtrowana w kłębuszku nerkowym, a następnie w kanalikach nerkowych zachodzi wchłanianie zwrotne i wydzielanie. Efektem tych procesów jest powstanie moczu, z którym organizm usuwa m.in. mocznik, kreatyninę oraz nadmiar wody i jonów. Z punktu widzenia opiekuna medycznego ma to praktyczne znaczenie: zmiany w ilości oddawanego moczu, obrzęki czy nasilone pragnienie mogą sugerować zaburzenia gospodarki wodno‑elektrolitowej i wymagają obserwacji oraz zgłoszenia personelowi medycznemu.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Wątroba jest kluczowa dla metabolizmu (np. przemian białek, tłuszczów i węglowodanów) oraz detoksykacji, ale nie pełni głównej roli w filtracji krwi w sensie wydalania metabolitów do moczu. To częsta pułapka, bo wątroba "oczyszcza" organizm inaczej niż nerki.
- Serce odpowiada za krążenie: pompuje krew i utrzymuje przepływ przez narządy, w tym przez nerki. Nie usuwa jednak produktów przemiany materii – umożliwia jedynie ich transport.
- Płuca biorą udział w wymianie gazowej i usuwaniu dwutlenku węgla (produkt przemian), ale pytanie dotyczy typowej filtracji krwi i usuwania metabolitów takich jak mocznik czy kreatynina, co jest funkcją nerek i układu moczowego.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się "filtracja krwi" i "usuwanie produktów przemiany materii", zwykle chodzi o nerki i wytwarzanie moczu. Gdy mowa o metabolizmie i neutralizacji toksyn – częściej o wątrobie, a gdy o CO2 – o płucach.
