KWALIFIKACJA ROL4 + ROL10 - STYCZEŃ 2012

PYTANIE NR 22.
Wskaż, który z wymienionych chwastów jednoliściennych najczęściej występuje w uprawach pszenicy ozimej, jeżeli w okresie wegetacji w glebie jest dużo wilgoci.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Miotła zbożowa to chwast jednoliścienny szczególnie częsty w zbożach ozimych, w tym w pszenicy ozimej, a jej presja rośnie na stanowiskach bardziej wilgotnych. Perz właściwy też jest jednoliścienny, ale nie jest tak typowy jako najczęstszy chwast tej uprawy. Ostrożeń i powój są dwuliścienne.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowe są dwie przesłanki: (1) chodzi o chwast jednoliścienny oraz (2) o gatunek najczęściej występujący w pszenicy ozimej przy warunkach wilgotnej gleby w okresie wegetacji. W takich warunkach bardzo często dominuje miotła zbożowa, która jest typowym chwastem trawiastym (jednoliściennym) zbóż ozimych i potrafi silnie konkurować z łanem.

Odpowiedź "Miotła zbożowa." jest poprawna, bo ten gatunek jest powszechnie kojarzony z zachwaszczeniem zbóż ozimych, a wilgotniejsze stanowiska sprzyjają jej występowaniu i rozwojowi.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • "Ostrożeń polny." – to chwast dwuliścienny, więc odpada już na etapie warunku "jednoliściennych". Często występuje na polach, ale nie spełnia kryterium botanicznego z treści pytania.
  • "Perz właściwy." – to rzeczywiście chwast jednoliścienny (trawa) i bywa uciążliwy, jednak pytanie dotyczy chwastu najczęściej spotykanego w pszenicy ozimej w kontekście wilgotnej gleby; w praktyce jako bardzo typowy i częsty w łanie zbóż ozimych wskazuje się miotłę zbożową.
  • "Powój polny." – to chwast dwuliścienny, więc podobnie jak ostrożeń nie spełnia kryterium "jednoliścienny".

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "jednoliścienny", najpierw odfiltruj rośliny dwuliścienne (wiele chwastów "szerokolistnych"), a dopiero potem porównuj te, które spełniają kryterium. Następnie uwzględnij warunki siedliskowe (tu: wysoka wilgotność), bo często przesądzają one o dominacji konkretnego gatunku w danej uprawie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Miotła zbożowa to chwast jednoliścienny (trawiasty), który często zachwaszcza zboża ozime. Jest problemem, bo szybko konkuruje z pszenicą o wodę, światło i składniki pokarmowe, co może obniżać plon i utrudniać prowadzenie łanu. Najgroźniejsza bywa przy dużej presji na polu.
Chwasty jednoliścienne (najczęściej trawy) mają zwykle wąskie, równowąskie liście z nerwami biegnącymi równolegle. Dwuliścienne częściej mają liście szersze, o bardziej złożonym kształcie i innym unerwieniu. Na egzaminie to szybki filtr: jeśli pytanie mówi "jednoliścienny", odrzuć chwasty szerokolistne.
Wysoka wilgotność zwiększa zdolność kiełkowania i przeżywalność wielu chwastów oraz wydłuża okres ich aktywnego wzrostu. W praktyce część gatunków lepiej wykorzystuje wilgotne stanowiska niż roślina uprawna w początkowych fazach, przez co łatwiej dominują w łanie. To zmienia "typowy" skład zachwaszczenia.
Tak, perz właściwy jest chwastem jednoliściennym (trawą). Jest szczególnie uciążliwy tam, gdzie ma dobre warunki do rozrastania się z rozłogów i gdzie brakuje skutecznych działań ograniczających jego odrastanie. Na testach bywa mylący, bo jest jednoliścienny, ale nie zawsze jest "najczęstszy" w konkretnej uprawie.
Najczęstsze błędy to: pomijanie warunków siedliskowych (np. wilgotność) i wybór "znanego" chwastu, mylenie chwastów jednoliściennych z dwuliściennymi oraz brak rozróżnienia między chwastem uciążliwym a chwastem najczęściej spotykanym. Warto ćwiczyć rozpoznawanie gatunków i czytanie polecenia "po słowie kluczu".
"Najczęściej występuje" oznacza gatunek typowy i bardzo powszechny w danej uprawie i warunkach, a niekoniecznie najbardziej szkodliwy w pojedynczym gospodarstwie. Na egzaminie trzeba myśleć kategorią dominującego zachwaszczenia w praktyce rolniczej. Dlatego kluczowe są słowa: uprawa, pora (ozima) i warunki (wilgoć).
Dla pszczelarza ważne jest pośrednio: zachwaszczenie wpływa na decyzje o zabiegach ochrony roślin, a te mogą oddziaływać na owady zapylające. Znajomość typowych chwastów i terminów ich zwalczania pomaga lepiej planować ustawienie pasieki i komunikację z rolnikiem. W praktyce liczy się bezpieczeństwo pszczół podczas oprysków.
Najłatwiej rozpoznaje się ją, gdy jest już wyraźnie widoczna w łanie jako trawiasty chwast, ale nadal młode fazy są kluczowe dla skutecznego zwalczania. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle nie chodzi o dokładną fazę BBCH, tylko o ogólną umiejętność rozróżnienia chwastów trawiastych od szerokolistnych.
Różnica podstawowa dotyczy typu rośliny: ostrożeń polny jest chwastem dwuliściennym (szerokolistnym), a miotła zbożowa jest jednoliścienna (trawa). Jeśli pytanie wymaga wskazania chwastu jednoliściennego, ostrożeń należy odrzucić niezależnie od tego, czy bywa spotykany na polach. To klasyczny "haczyk" sprawdzający uważne czytanie.
Najlepiej uczyć się z atlasu chwastów (zdjęcia + opisy) i łączyć gatunki z uprawami oraz warunkami (wilgoć, gleba, termin siewu). Pomaga robienie fiszek: nazwa chwastu → jednoliścienny/dwuliścienny → typowe uprawy. Na egzaminie zawsze podkreśl w myślach słowa: "najczęściej", "jednoliścienny", "wilgoć".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 52% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Miotła zbożowa to chwast jednoliścienny szczególnie częsty w zbożach ozimych, w tym w pszenicy ozimej, a jej presja rośnie na stanowiskach bardziej wilgotnych."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Miotła zbożowa" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Miot%C5%82a_zbo%C5%BCowa - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (PL): "Perz właściwy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Perz_w%C5%82a%C5%9Bciwy - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (PL): "Pszenica zwyczajna" (kontekst uprawy pszenicy) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Pszenica_zwyczajna - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Atlas chwastów polnych (wydanie drukowane lub wiarygodny atlas internetowy z fotografiami faz rozwojowych)
  • Podręcznik/kompendium z zakresu herbologii i ochrony roślin w zbożach ozimych
  • Materiały szkoleniowe ODR dotyczące zachwaszczenia zbóż i doboru metod zwalczania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego