KWALIFIKACJA MED9 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 21.
Wskaż lek należący do grupy antagonistów receptora H2, stosowany w leczeniu choroby wrzodowej żołądka.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Famotydyna należy do antagonistów receptora histaminowego H2 i zmniejsza wydzielanie kwasu solnego w żołądku, co wykorzystuje się m.in. w chorobie wrzodowej. Mizoprostol to analog prostaglandyny, sukralfat działa osłaniająco na błonę śluzową, a metoklopramid jest lekiem prokinetycznym i przeciwwymiotnym.

Pełne wyjaśnienie:

Antagoniści receptora H2 (tzw. H2-blokery) hamują działanie histaminy na receptor H2 w komórkach okładzinowych żołądka, co prowadzi do zmniejszenia wydzielania kwasu solnego. Dzięki temu ograniczają drażniący wpływ kwasu na błonę śluzową i wspomagają gojenie zmian w przebiegu choroby wrzodowej. Do tej grupy należy famotydyna, dlatego odpowiedź "Famotydyna." jest poprawna.

Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych mechanizmów i zastosowań:

  • "Mizoprostol." – jest analogiem prostaglandyny; może działać ochronnie na błonę śluzową i bywa używany w profilaktyce uszkodzeń związanych z NLPZ, ale nie jest antagonistą receptora H2.
  • "Sukralfat." – to lek osłaniający; tworzy warstwę ochronną na powierzchni uszkodzonej błony śluzowej. Nie blokuje receptora H2 i nie jest klasyfikowany jako lek przeciwhistaminowy H2.
  • "Metoklopramid." – jest lekiem prokinetycznym (zwiększa motorykę przewodu pokarmowego) i przeciwwymiotnym; stosuje się go m.in. w nudnościach, wymiotach i zaburzeniach opróżniania żołądka, a nie jako H2-bloker w leczeniu choroby wrzodowej.

W nauce do egzaminu pomocne jest rozdzielenie leków "na kwas" (IPP i H2-blokery) od leków "na śluzówkę" (osłaniające, analogi prostaglandyn) oraz od leków "na motorykę i wymioty" (prokinetyki). Wtedy łatwiej unikać mylenia grup mimo częściowo podobnych wskazań objawowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Antagonista receptora H2 (H2-bloker) to lek, który hamuje receptor histaminowy H2 w żołądku, przez co zmniejsza wydzielanie kwasu solnego. W praktyce wykorzystuje się go m.in. w terapii choroby wrzodowej i dolegliwości związanych z nadkwaśnością.
Do H2-blokerów zalicza się m.in. famotydynę. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest rozpoznanie, że są to leki przeciwwydzielnicze działające przez receptor H2, a nie leki osłaniające śluzówkę ani prokinetyki.
Famotydyna zmniejsza wydzielanie kwasu solnego w żołądku, co redukuje drażnienie owrzodzenia i sprzyja gojeniu. Jest to podejście przyczynowe w nadkwaśności, w przeciwieństwie do leków działających tylko osłonowo lub objawowo.
Famotydyna działa przeciwwydzielniczo (blokuje receptor H2 i ogranicza kwas). Sukralfat działa głównie miejscowo osłaniająco – tworzy warstwę ochronną na uszkodzonej błonie śluzowej. To inne mechanizmy, więc należą do różnych grup farmakologicznych.
Nie. Mizoprostol jest analogiem prostaglandyny, a nie H2-blokerem. Może wykazywać działanie ochronne na błonę śluzową i bywa stosowany w określonych sytuacjach (np. związanych z NLPZ), ale nie klasyfikuje się go jako antagonistę receptora H2.
Metoklopramid stosuje się głównie jako lek prokinetyczny i przeciwwymiotny, np. w nudnościach, wymiotach lub zaburzeniach opróżniania żołądka. Nie jest to typowy lek "na wrzody" przez hamowanie kwasu i nie należy do H2-blokerów.
Pomaga proste rozdzielenie: H2-blokery i IPP to leki zmniejszające kwas; sukralfat to lek osłaniający; mizoprostol to analog prostaglandyny; metoklopramid to prokinetyk. Na egzaminie najpierw identyfikuj mechanizm, potem wskazanie.
Często tak, bo kwas solny podtrzymuje uszkodzenie śluzówki, ale dobór terapii zależy od przyczyny i obrazu klinicznego. W testach szkoły policealnej najczęściej oczekuje się rozróżnienia leków przeciwwydzielniczych (np. famotydyna) od osłaniających i objawowych.
Najczęstsza pułapka to wybór leku "kojarzonego z żołądkiem" zamiast właściwej grupy receptorowej. Inna to mylenie leczenia przyczynowego (zmniejszenie kwasu) z ochronnym (osłona śluzówki) lub objawowym (prokinetyk na nudności).
Skuteczna metoda to fiszki "lek → grupa → mechanizm → główne wskazanie". Dla przewodu pokarmowego zrób osobne zestawy: leki przeciwwydzielnicze, osłaniające, analogi prostaglandyn i prokinetyki. Trenuj na krótkich pytaniach jednokrotnego wyboru.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Famotydyna należy do antagonistów receptora histaminowego H2 i zmniejsza wydzielanie kwasu solnego w żołądku, co wykorzystuje się m.in. w chorobie wrzodowej."

Źródła:

  • Katzung B.G., Trevor A.J., "Farmakologia podstawy" (wydanie polskie), rozdział: Leki stosowane w chorobie wrzodowej i GERD (antagoniści receptora H2).
  • Goodman & Gilman, "The Pharmacological Basis of Therapeutics", chapter: Drugs Used in the Treatment of Gastrointestinal Diseases (H2 receptor antagonists, sucralfate, misoprostol, prokinetics).
  • Rejestry Medyczne (e-Zdrowie), Rejestr Produktów Leczniczych – wyszukiwarka publiczna (weryfikacja klasyfikacji i ChPL dla substancji), https://rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl/rpl/search/public - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręcznik farmakologii (działy: leki działające na przewód pokarmowy, leki przeciwwrzodowe)
  • Charakterystyki Produktów Leczniczych (ChPL) dla famotydyny, mizoprostolu, sukralfatu i metoklopramidu
  • Notatki/karteczki porównawcze: H2-blokery vs IPP vs leki osłaniające vs analogi prostaglandyn

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego