W racjonalnym żywieniu istotne jest rozumienie, że nadmiar określonych składników może zwiększać ryzyko konkretnych chorób przewlekłych. Odpowiedź "Nadmierne spożycie tłuszczów nasyconych może prowadzić do chorób serca" jest uznawana za prawidłową, ponieważ wysoka podaż tłuszczów nasyconych w diecie bywa wiązana ze wzrostem ryzyka zaburzeń gospodarki lipidowej oraz rozwojem miażdżycy, a w konsekwencji z większym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych.
Pozostałe stwierdzenia są sformułowane tak, aby brzmiały wiarygodnie, ale łączą nadmiar danego składnika z efektem, który nie jest dla niego typowy:
- "Nadmierne spożycie soli może prowadzić do niedoboru jodu" – to skojarzenie myli mechanizmy. Problem jodu dotyczy głównie niedostatecznej podaży jodu w diecie (zależnej m.in. od wyboru produktów), a nadmiar soli jest klasycznie kojarzony raczej z innymi zagrożeniami zdrowotnymi. W zadaniu chodzi o prawidłowe dopasowanie skutku do czynnika.
- "Nadmierne spożycie białka może prowadzić do osteoporozy" – w praktyce egzaminacyjnej to zbyt uproszczone i niejednoznaczne. Osteoporoza jest wieloczynnikowa (wiek, hormony, aktywność, wapń, witamina D), więc wskazanie białka jako prostego, bezpośredniego powodu jest mylące.
- "Nadmierne spożycie cukrów prostych może prowadzić do anemii" – anemia typowo wiąże się z niedoborami (np. żelaza, witamin) lub innymi przyczynami medycznymi. Nadmiar cukrów prostych kojarzy się raczej z innymi konsekwencjami zdrowotnymi, a nie z bezpośrednim wywoływaniem anemii.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedzi pojawia się bardzo "dalekie" skojarzenie (składnik → choroba o innej typowej etiologii), warto zatrzymać się i sprawdzić, czy istnieje prosty, powszechnie nauczany związek. W tym typie pytań najczęściej wygrywa para: tłuszcze nasycone → choroby serca.
