KWALIFIKACJA MEC3 + MEC5 + MEC8 + MEC9 - CZERWIEC 2006

PYTANIE NR 46.
Wskaż prędkość obrotową n2 wału biernego w przekładni redukującej o przełożeniu i=4, jeżeli prędkość obrotowa n1 wału czynnego wynosi 800 obr/min.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W przekładni redukującej prędkość wału biernego jest mniejsza od prędkości wału czynnego. Dla przełożenia i = 4 przyjmuje się zależność i = n1/n2, więc n2 = n1/i. Po podstawieniu: n2 = 800/4 = 200 obr/min.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano przekładnię redukującą o przełożeniu i = 4 oraz prędkość obrotową wału czynnego n1 = 800 obr/min. W typowych zadaniach z kinematyki przekładni przyjmuje się, że przełożenie (dla rozpatrywanego stopnia) opisuje stosunek prędkości obrotowych:

i = n1 / n2

Skoro jest to redukcja, to wał bierny obraca się wolniej, czyli n2 < n1. Przekształcamy wzór do postaci na szukaną prędkość:

n2 = n1 / i

Podstawiamy dane:

n2 = 800 / 4 = 200 obr/min

Dlatego poprawna jest odpowiedź: n2 = 200 obr/min.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 1600 obr/min i 3200 obr/min oznaczają wzrost prędkości, a nie redukcję; zwykle wynikają z pomylenia działania (mnożenia zamiast dzielenia) albo z błędnego rozumienia, co oznacza przełożenie.
  • 400 obr/min to typowy błąd "dzielenia przez 2" zamiast przez 4 (nieuwaga na wartość i) lub intuicyjne przyjęcie, że redukcja "o połowę" jest najczęstsza.

Wskazówka egzaminacyjna: przed obliczeniem sprawdź sens fizyczny: przy redukcji wynik musi być mniejszy od n1. Taka kontrola szybko eliminuje odpowiedzi większe od 800 obr/min.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przełożenie opisuje, ile razy zmienia się prędkość (i pośrednio moment) między wałem czynnym i biernym. W wielu zadaniach szkolnych używa się relacji i = n1/n2. Przy przekładni redukującej i>1 oznacza, że n2 jest mniejsze od n1.
Najpierw przyjmij definicję z zadania/lekcji (najczęściej i = n1/n2). Następnie przekształć wzór do postaci n2 = n1/i i podstaw dane. Na końcu sprawdź sens: w redukcji wynik powinien być mniejszy niż n1.
Redukcja polega na uzyskaniu mniejszych obrotów na wyjściu kosztem zwiększenia momentu. Z kinematyki przekładni wynika, że przy i>1 (redukcja) wał wyjściowy obraca się wolniej. To typowe w napędach maszyn, gdy potrzebna jest większa siła.
Raczej nie. Najczęstszy błąd to odwrócenie ilorazu i policzenie n2 = n1·i zamiast dzielenia. Wtedy wychodzą wartości większe od n1, co przeczy redukcji. Zawsze wykonuj kontrolę sensu fizycznego wyniku.
Słowo "redukująca" oznacza zmniejszenie prędkości na wyjściu. Dodatkowo, jeśli przełożenie i jest większe od 1 i używasz relacji i = n1/n2, to automatycznie wynika, że n2 < n1. To szybka wskazówka na egzaminie.
Najczęściej: (1) mnożenie zamiast dzielenia, (2) dzielenie przez złą liczbę (np. przez 2 zamiast 4), (3) brak kontroli sensu wyniku, (4) ignorowanie opisu "redukująca". Pomaga zapis: i = n1/n2 → n2 = n1/i.
Taki wynik byłby możliwy przy zwiększeniu prędkości (przekładnia przyspieszająca), ale nie pasuje do przekładni redukującej z n1=800 obr/min. W redukcji n2 powinno wyjść mniejsze niż 800 obr/min, więc 1600 obr/min odpada po samej kontroli logicznej.
W uproszczeniu, gdy prędkość maleje (redukcja), moment na wyjściu rośnie. W praktyce rośnie mniej niż idealnie, bo są straty (sprawność). W zadaniach o samych prędkościach obrotowych zwykle nie uwzględnia się sprawności, ale warto pamiętać o tej zależności.
Bardzo często: w napędach przenośników, mieszadeł, podajników, w prostych przekładniach maszyn warsztatowych oraz w motoreduktorach. Redukcja pozwala uzyskać mniejsze obroty i większy moment, co ułatwia pracę z obciążeniem.
Zrób szybki test sensu: jeśli jest redukcja, to n2 musi być mniejsze od n1. Przy i=4 wynik powinien być około cztery razy mniejszy, więc z 800 wyjdzie w okolicach 200. Taka estymacja pozwala szybko odrzucić duże liczby.
info

Około 70% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "W przekładni redukującej prędkość wału biernego jest mniejsza od prędkości wału czynnego."

Materiały:

  • Podręczniki do podstaw konstrukcji maszyn (rozdziały o przekładniach i przełożeniu)
  • Materiały dydaktyczne z mechaniki/kinematyki maszyn dla szkół branżowych
  • Zbiory zadań z obliczeń przekładni (prędkość, przełożenie, moment)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego