KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 31.
Wskaż przybliżoną wartość rozdzielczości, z którą należy zeskanować wielobarwny oryginał o wysokości 5 cm, jeżeli skan będzie wykorzystany jako tło pionowego plakatu o formacie B4?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby po powiększeniu zachować jakość ok. 300 dpi w druku, rozdzielczość skanu mnoży się przez skalę. Plakat B4 ma wysokość 35,3 cm, oryginał 5 cm, więc skala wynosi 35,3/5 ≈ 7,06. Zatem 300 × 7,06 ≈ 2118, czyli w przybliżeniu 2100 dpi.

Pełne wyjaśnienie:

W tym zadaniu trzeba odróżnić rozdzielczość docelową wydruku od rozdzielczości skanowania. Jeśli mały oryginał ma zostać mocno powiększony, to skan musi mieć odpowiednio więcej informacji (pikseli), aby po skalowaniu w projekcie nadal uzyskać typową jakość druku.

Krok 1: ustalenie wymiaru docelowego.
Format B4 ma wymiary 25 × 35,3 cm, a dla plakatu pionowego interesuje nas wysokość 35,3 cm.

Krok 2: obliczenie współczynnika powiększenia.
Oryginał ma wysokość 5 cm, więc skala wynosi:
35,3 cm ÷ 5 cm = 7,06.

Krok 3: dobór rozdzielczości skanowania.
Przyjmuje się, że dla druku materiałów oglądanych z bliska (np. plakat w typowym formacie, projekt przygotowany starannie do druku) sensowną wartością docelową jest około 300 dpi. Rozdzielczość skanowania liczymy więc ze wzoru:
rozdzielczość skanu = rozdzielczość druku × skala powiększenia.
Podstawiając: 300 × 7,06 ≈ 2118, co po zaokrągleniu daje około 2100 dpi.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne?

  • Około 300 dpi pomija powiększenie: po przeskalowaniu 7-krotnym efektywna rozdzielczość w druku spadnie do ok. 300/7 ≈ 43 dpi, co zwykle daje widoczną pikselozę.
  • Około 500 dpi jest nadal zbyt małe, bo po powiększeniu odpowiada mniej więcej 500/7 ≈ 71 dpi.
  • Około 1500 dpi jest bliżej poprawnego rzędu wielkości, ale po powiększeniu daje ok. 1500/7 ≈ 212 dpi, czyli wciąż poniżej typowego celu ~300 dpi.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy w zadaniu występuje zmiana skali. Jeśli tak, to 300 dpi (dla druku) nie jest odpowiedzią końcową, tylko punktem wyjścia do obliczenia rozdzielczości skanu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj zasady: rozdzielczość skanu = rozdzielczość docelowa druku × skala powiększenia. Skala to iloraz wymiaru docelowego i wymiaru oryginału (np. wysokość plakatu / wysokość oryginału). Dopiero wynik porównuj z możliwościami skanera.
Bo 300 dpi dotyczy zwykle gotowego wydruku w docelowym rozmiarze. Jeśli skan powiększysz np. 7 razy, to efektywna rozdzielczość spada ok. 7 razy. W efekcie pojawia się pikseloza i brak szczegółów, których nie da się "dopisać" interpolacją.
To liczba mówiąca, ile razy obraz zostanie powiększony w projekcie. Liczysz go jako: rozmiar docelowy / rozmiar oryginału (np. 35,3 cm / 5 cm). Ten współczynnik wprost wpływa na wymaganą rozdzielczość skanowania.
B4 ma wymiary 25 × 35,3 cm. Przy plakacie pionowym do obliczeń zwykle bierzesz wysokość 35,3 cm. Następnie porównujesz ją z wysokością oryginału, aby policzyć skalę powiększenia i wymaganą rozdzielczość skanu.
Zależy głównie od odległości oglądania i jakości, jakiej oczekujesz. Materiały oglądane z bliska zwykle przygotowuje się bliżej 300 dpi, a te oglądane z większej odległości mogą mieć niższą wartość. Na egzaminach często przyjmuje się 300 dpi jako bezpieczny standard.
Interpolacja sztucznie zwiększa liczbę pikseli, ale nie dodaje realnych detali. Do druku liczy się przede wszystkim rozdzielczość optyczna skanera oraz to, czy wynik po powiększeniu zapewni wymaganą jakość. Interpolacja bywa użyteczna pomocniczo, ale nie zastąpi prawidłowego skanowania.
Najprościej policzyć odwrotnie: efektywne dpi = dpi skanu / skala powiększenia. Jeśli zeskanujesz w 2100 dpi i powiększysz ok. 7 razy, otrzymasz w projekcie około 300 dpi. To dobry test kontrolny przed wysłaniem pliku do druku.
Najczęściej pomija się fakt, że oryginał jest mniejszy niż format docelowy. Uczeń wybiera "znane" 300 dpi albo inną typową wartość, nie wykonując przeliczenia skali. Drugi częsty błąd to odwrócenie proporcji (oryginał/docelowy), co daje zaniżony wynik.
Kluczowe są: wymiar oryginału (tu: wysokość 5 cm), wymiar docelowy wynikający z formatu (tu: wysokość B4 = 35,3 cm) oraz założona rozdzielczość wydruku (często ok. 300 dpi). Z tego liczysz skalę i wynik w dpi.
Ćwicz krótkie schematy: format → wymiar docelowy → skala → dpi skanu. Zapamiętaj typowe wartości docelowe dla druku oraz to, że dpi skanu rośnie proporcjonalnie do powiększenia. Warto też umieć szybko przeliczać proporcje na liczbach zadań.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Aby po powiększeniu zachować jakość ok. 300 dpi w druku, rozdzielczość skanu mnoży się przez skalę."

Źródła:

  • ISO 216:2007, "Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series" (wymiary formatów, w tym B4)

Materiały:

  • Norma ISO 216 dotycząca formatów papieru (dla wymiarów serii A/B)
  • Podręczniki i skrypty z przygotowania materiałów do druku: rozdzielczość, rastracja, skalowanie
  • Instrukcje DTP/Prepress dotyczące zależności rozdzielczości od powiększenia i odległości oglądania

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego