KWALIFIKACJA CHM5 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 34.
Wskaż schorzenia, które nie są spowodowane przez hałas komunikacyjny.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Hałas komunikacyjny może powodować skutki słuchowe (np. czasowe lub trwałe uszkodzenie słuchu) oraz pozasłuchowe, takie jak bóle i zawroty głowy czy zaburzenia układu krążenia (np. problemy z ciśnieniem). "Problemy układu mięśniowego" nie są typowym, bezpośrednim następstwem oddziaływania hałasu.

Pełne wyjaśnienie:

Hałas komunikacyjny (związany m.in. z ruchem drogowym, kolejowym czy lotniczym) oddziałuje na organizm dwiema głównymi drogami: poprzez narząd słuchu oraz poprzez reakcję stresową i ogólne pobudzenie układu nerwowego.

Odpowiedź "Problemy układu mięśniowego." jest właściwa, ponieważ nie stanowi typowego, charakterystycznego skutku zdrowotnego ekspozycji na hałas. Schorzenia układu mięśniowego wiąże się częściej z obciążeniami ergonomicznymi, przeciążeniami, wibracjami lub urazami, a nie z samym bodźcem akustycznym jako czynnikiem dominującym.

Dlaczego pozostałe propozycje są powiązane z hałasem komunikacyjnym?

  • "Problemy z ciśnieniem." – długotrwały hałas może sprzyjać pobudzeniu i przewlekłemu stresowi, co bywa łączone ze wzrostem ryzyka zaburzeń układu krążenia, w tym podwyższonego ciśnienia.
  • "Ból i zawroty głowy." – ekspozycja na hałas bywa kojarzona z pogorszeniem samopoczucia, rozdrażnieniem, trudnościami w koncentracji oraz dolegliwościami takimi jak bóle głowy.
  • "Czasowe lub trwałe uszkodzenie słuchu." – to klasyczny skutek słuchowy zbyt dużej dawki hałasu; może mieć charakter przejściowy (np. czasowe pogorszenie słyszenia) lub utrwalony przy przewlekłej ekspozycji.

W praktyce ochrony środowiska ważne jest rozróżnianie skutków słuchowych i pozasłuchowych oraz wskazywanie tych, które są najbardziej typowe dla hałasu środowiskowego. Ułatwia to dobór działań ograniczających emisję (np. ekrany akustyczne, cichsze nawierzchnie, ograniczenia prędkości) i ocenę ryzyka zdrowotnego dla mieszkańców.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Hałas komunikacyjny to dźwięki pochodzące z transportu, głównie z ruchu drogowego, kolejowego i lotniczego. W ochronie środowiska traktuje się go jako hałas środowiskowy, który może wpływać na komfort życia oraz zdrowie mieszkańców, zwłaszcza przy długotrwałej ekspozycji.
Najczęściej wskazuje się skutki słuchowe (pogorszenie słuchu przy dużej ekspozycji) oraz pozasłuchowe: rozdrażnienie, zaburzenia snu, zmęczenie, bóle głowy i obciążenie układu krążenia. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle rozróżnia się te dwie grupy skutków.
Hałas działa jak bodziec stresowy: utrudnia odpoczynek, może wywoływać pobudzenie i napięcie. Długotrwałe pobudzenie organizmu bywa łączone z większym ryzykiem problemów sercowo-naczyniowych, w tym z podwyższonym ciśnieniem u części osób narażonych.
Tak, w ujęciu praktycznym hałas może pogarszać samopoczucie, zwiększać drażliwość i zmęczenie oraz sprzyjać bólom głowy. Zawroty głowy nie są jedynym typowym objawem, ale w testach często pojawiają się jako element ogólnego pogorszenia komfortu i reakcji organizmu na stres akustyczny.
Ryzyko uszkodzenia słuchu rośnie przy dużym natężeniu dźwięku i długim czasie ekspozycji. Może wystąpić czasowe pogorszenie słyszenia, a przy przewlekłym narażeniu także trwały ubytek słuchu. W ochronie środowiska ma to znaczenie m.in. przy ocenie narażenia w pobliżu źródeł hałasu.
Skutki słuchowe dotyczą bezpośrednio narządu słuchu (np. ubytek słuchu, szumy uszne). Skutki pozasłuchowe obejmują reakcje organizmu niezwiązane bezpośrednio z uchem, np. stres, zaburzenia snu, rozdrażnienie, trudności z koncentracją czy obciążenie układu krążenia.
Nie jest to typowy, bezpośredni skutek hałasu komunikacyjnego. Dolegliwości mięśniowe częściej wynikają z przeciążeń, postawy, pracy fizycznej lub drgań mechanicznych (wibracji). W pytaniach testowych taka odpowiedź zwykle pełni rolę dystraktora niezwiązanego z hałasem.
W praktyce stosuje się m.in. ekrany akustyczne, ciche nawierzchnie, ograniczenia prędkości, uspokojenie ruchu, planowanie tras omijających zabudowę oraz odpowiednie kształtowanie zabudowy. Dobór metody zależy od źródła hałasu, terenu i tego, kogo trzeba chronić.
Mapy akustyczne wykorzystuje się do oceny przestrzennego rozkładu hałasu (np. wzdłuż dróg i linii kolejowych) oraz do wskazania obszarów i populacji narażonych. Pomagają planować działania naprawcze i priorytety inwestycji ograniczających hałas.
Częsty błąd to wybieranie odpowiedzi "na skojarzenie", bez rozróżnienia skutków słuchowych i pozasłuchowych. Inny błąd to przypisywanie hałasowi objawów typowych dla innych czynników (np. wibracji lub przeciążeń). Warto sprawdzać, czy dana dolegliwość ma logiczny związek z bodźcem akustycznym.
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: ""Problemy układu mięśniowego" nie są typowym, bezpośrednim następstwem oddziaływania hałasu."

Źródła:

  • World Health Organization (WHO), "Environmental Noise Guidelines for the European Region", 2018 (rozdziały: health effects of environmental noise)
  • European Environment Agency (EEA), "Environmental noise in Europe" (raport tematyczny o hałasie i skutkach zdrowotnych), https://www.eea.europa.eu/publications/ (dostęp 2026-02-27)
  • ISO 1999:2013, "Acoustics — Estimation of noise-induced hearing loss" (zakres: ryzyko ubytku słuchu od hałasu)

Materiały:

  • Materiały WHO dotyczące wpływu hałasu środowiskowego na zdrowie
  • Podstawy higieny pracy i medycyny środowiskowej (rozdziały o hałasie)
  • Opracowania o mapach akustycznych i zarządzaniu hałasem w środowisku

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego