Pytanie dotyczy rozpoznania piktogramu zagrożenia stosowanego na etykietach chemikaliów. Dla substancji i mieszanin samoreaktywnych używa się piktogramu przedstawiającego eksplodującą bombę. Wynika to z charakteru tej klasy: część substancji samoreaktywnych może ulegać gwałtownemu rozkładowi, intensywnie wydzielać ciepło i gazy oraz stwarzać ryzyko wybuchu lub rozrzutu materiału.
Ten sam piktogram jest kojarzony także z innymi zagrożeniami o podobnym skutku końcowym (gwałtowne uwolnienie energii), dlatego występuje nie tylko przy "typowych" materiałach wybuchowych. W praktyce laboratoryjnej jest to ważne, bo pozwala szybko ocenić, że z danym odczynnikiem nie należy postępować jak ze "zwykłą" substancją łatwopalną czy drażniącą, lecz trzeba brać pod uwagę możliwość reakcji niekontrolowanej (np. pod wpływem temperatury, zanieczyszczeń, tarcia).
Dlaczego pozostałe piktogramy mogą kusić, ale nie są właściwe dla tej klasy?
- Piktogram "płomień" jest często łączony z ryzykiem zapłonu, ale dotyczy głównie łatwopalności, a nie samorzutnego, gwałtownego rozkładu typowego dla substancji samoreaktywnych.
- Piktogram "płomień nad okręgiem" odnosi się do właściwości utleniających; substancje samoreaktywne nie są definiowane jako utleniające, choć w praktyce mogą reagować niebezpiecznie.
- Piktogram "żrące" informuje o działaniu korozyjnym na metale/skórę/oczy, co jest innym typem zagrożenia niż zdolność do gwałtownej reakcji własnej.
Wskazówka egzaminacyjna: ucz się piktogramów "parami skojarzeń". Jeśli w opisie pojawia się wybuch, gwałtowna reakcja, rozkład z wydzieleniem energii, pierwszym tropem jest właśnie "eksplodująca bomba".
