KWALIFIKACJA MED9 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 17.
Wskaż stężenie procentowe roztworu zawierającego 0,30 g substancji w 150,0 g roztworu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stężenie procentowe masowe oblicza się ze wzoru: (masa substancji / masa roztworu) × 100%. Tutaj: (0,30 g / 150,0 g) × 100% = 0,002 × 100% = 0,2%. Pozostałe odpowiedzi wynikają z pominięcia przeliczenia na całą masę roztworu lub błędnego mnożenia przez 100.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano masę substancji (0,30 g) oraz masę całego roztworu (150,0 g). To oznacza, że należy policzyć stężenie procentowe masowe (m/m), czyli ile gramów substancji przypada na 100 g roztworu.

Stosujemy definicję/wzór:

c% (m/m) = (msubstancji / mroztworu) × 100%

Podstawienie danych:

  • msubstancji = 0,30 g
  • mroztworu = 150,0 g

Obliczenia krok po kroku:

  • 0,30 / 150,0 = 0,002
  • 0,002 × 100% = 0,2%

Dlatego odpowiedź "0,2%" jest poprawna.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "0,1%" często pojawia się, gdy ktoś błędnie zaokrągli iloraz lub przyjmie inną (niepodaną) masę roztworu, np. 300 g zamiast 150 g.
  • "0,3%" bywa skutkiem mylenia zapisu 0,30 g z 0,30% (czyli przeniesienia przecinka "intuicyjnie", bez odniesienia do masy całego roztworu).
  • "0,5%" może wynikać z przyjęcia, że 0,30 g w 60 g roztworu daje 0,5%, ale w tym zadaniu masa roztworu jest wyraźnie podana jako 150,0 g.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści występują same gramy, najbezpieczniej rozważyć stężenie procentowe masowe. Dopiero gdy pojawiają się mililitry/litry i gęstość, rozważa się przejście na (m/V) lub inne przeliczenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stężenie procentowe masowe (m/m) mówi, ile gramów substancji znajduje się w 100 g roztworu. Liczy się je jako: (masa substancji / masa roztworu) × 100%. Jest najwygodniejsze, gdy w zadaniu podano wyłącznie masy w gramach.
Użyj wzoru: c% = (m substancji / m roztworu) × 100%. Najpierw dzielisz masę substancji przez masę całego roztworu, a potem wynik mnożysz przez 100. Na końcu podajesz wartość w procentach.
Ponieważ w treści podano 150,0 g roztworu, czyli masę. Gdy wszystkie dane są w gramach, naturalnie oblicza się stężenie procentowe masowe (m/m). Objętość (ml) byłaby potrzebna przy stężeniu masowo-objętościowym (m/V) lub po przeliczeniu z użyciem gęstości.
Nie. 0,30 g to tylko masa substancji, a procent odnosi się do całej masy roztworu. Trzeba policzyć ułamek: 0,30/150,0 = 0,002, a dopiero potem zamienić na procent: 0,002 × 100% = 0,2%.
Najczęściej: (1) pominięcie mnożenia przez 100, (2) pomylenie masy roztworu z masą rozpuszczalnika, (3) zaokrąglanie zbyt wcześnie, (4) mieszanie wzorów m/m z m/V. Pomaga zapisanie danych z jednostkami i dopiero potem podstawienie do jednego, właściwego wzoru.
Jeśli w 150 g roztworu jest 0,30 g substancji, to w 100 g będzie mniej: (0,30/150)×100 ≈ 0,2. Wynik musi być mniejszy niż 0,30%, bo 150 g to więcej niż 100 g. Takie oszacowanie pomaga wychwycić wyniki typu 0,3% lub 0,5% jako podejrzane.
Bardzo często, np. przy opisie roztworów do użytku zewnętrznego (płyny, przemywania), roztworów do płukania czy niektórych mieszanek. Umiejętność liczenia % (m/m) i % (m/V) ułatwia kontrolę, czy odważono właściwą ilość substancji i czy masa końcowa się zgadza.
Procent to "na sto", więc mnożysz przez 100. Przykład: 0,002 × 100% = 0,2%. Uważaj na przecinek: przesuwa się o dwa miejsca w prawo. Dobrym nawykiem jest dopisanie znaku % dopiero po wykonaniu mnożenia.
Wartość 150,0 g sugeruje określoną dokładność zapisu, ale w tym przykładzie różnica między 150,0 a 150 g nie zmienia wyniku w praktyce (0,2%). Na egzaminie trzymaj się jednak danych z treści i zaokrąglaj dopiero na końcu, zgodnie z wymaganiami zadania.
Ćwicz schemat: (1) rozpoznaj typ stężenia po jednostkach, (2) zapisz wzór, (3) podstaw z jednostkami, (4) policz, (5) sprawdź sens wyniku. Warto przerobić serię krótkich zadań: % (m/m), % (m/V), rozcieńczenia i proporcje recepturowe.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 67% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Stężenie procentowe masowe oblicza się ze wzoru: (masa substancji / masa roztworu) × 100%."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Stężenie procentowe" – https://pl.wikipedia.org/wiki/St%C4%99%C5%BCenie_procentowe (dostęp: 2026-03-02)
  • Chemia – materiały edukacyjne: "Stężenia roztworów (procentowe)" – https://www.matemaks.pl/stezenia-roztworow.html (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (EN): "Mass fraction (chemistry)" – https://en.wikipedia.org/wiki/Mass_fraction_(chemistry) (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria z obliczeń recepturowych dla technika farmaceutycznego
  • Materiały z chemii ogólnej: dział stężeń roztworów (procentowe, molowe, masowe)
  • Zbiory zadań rachunkowych z farmacji/aptekarstwa (proporcje, stężenia, rozcieńczenia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego