KWALIFIKACJA DRM7 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 20.
Wskaż urządzenie do powlekania papierów posiadające walce, na powierzchni których znajdują się wgłębienia w postaci jednolitych wzorów o różnej głębokości.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis walców z wgłębieniami (komórkami) tworzącymi jednolite wzory o różnej głębokości odpowiada powlekaniu grawiurowemu.
W tej metodzie ilość powłoki jest dozowana objętością wgłębień na walcu grawerowanym, a następnie przenoszona na papier. Kalandry służą głównie do wygładzania, a głowice ekstruderowe do podawania stopu/masy przez szczelinę.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowy jest opis elementu roboczego: walce, na których powierzchni znajdują się wgłębienia w postaci jednolitych wzorów o różnej głębokości. Taki walec jest charakterystyczny dla powlekania grawiurowego (z użyciem walca grawerowanego/wklęsłego), gdzie powłoka wypełnia mikrowgłębienia, a następnie jest przenoszona na wstęgę papieru. Zmienna głębokość i geometria komórek pozwala sterować ilością nanoszonego materiału.

Odpowiedź "Głowice grawiurowe" pasuje do opisu, bo wskazuje na układ powlekający wykorzystujący walec z grawerowanymi komórkami (wgłębieniami) jako element dozujący warstwę.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu mechanizmu:

  • "Superkalander" to urządzenie do wykańczania papieru przez docisk i tarcie w zespole walców (wygładzanie, połysk, poprawa gęstości i makrogeometrii). Nie jest to typowe urządzenie do nanoszenia powłoki dozowanej wgłębieniami.
  • "Softkalander" również dotyczy kalandrowania (z udziałem walców o elastycznej okładzinie), czyli modyfikacji powierzchni i gładkości; nie wykorzystuje walca z komórkami grawerowanymi do dawkowania powłoki.
  • "Głowice ekstruderowe" kojarzą się z podawaniem materiału metodą ekstruzji (przez szczelinę/dyszę) i zwykle nie opierają dozowania na grawerowanych wgłębieniach walca, lecz na wydatku i geometrii głowicy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie pojawiają się wgłębienia/komórki na walcu oraz informacja o wzorze i głębokości, najczęściej chodzi o proces grawiurowy (walec grawerowany jako "miarka objętościowa" powłoki). Gdy mowa o docisku wielu walców i poprawie gładkości, to typowy trop na kalandrowanie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Powlekanie grawiurowe to metoda nanoszenia warstwy na papier przy użyciu walca z mikrowgłębieniami (komórkami). Komórki wypełniają się powłoką, nadmiar jest zbierany, a następnie materiał z wgłębień jest przenoszony na wstęgę papieru, co pozwala kontrolować gramaturę powłoki.
Wgłębienia (komórki) działają jak mikrozbiorniki o określonej objętości. Im większa lub głębsza komórka, tym więcej powłoki może przenieść. Dzięki temu wzór i głębokość komórek wpływają na równomierność i ilość nanoszonej warstwy na papier.
Superkalander służy głównie do wykańczania papieru przez docisk w zespole walców: poprawia gładkość, połysk i zagęszczenie. Nie jest to typowy układ dozujący powłokę poprzez grawerowane wgłębienia. Może pracować po powlekaniu, ale sam nie jest metodą nanoszenia warstwy.
Oba urządzenia służą do kalandrowania, czyli wygładzania i wykańczania powierzchni papieru. Softkalander wykorzystuje zwykle walec z elastyczną okładziną ("soft") i pozwala uzyskać określony efekt przy mniejszym ryzyku uszkodzeń. Superkalander to klasyczny układ wielu walców dla wysokiej gładkości i połysku.
Najczęściej jest to wskazówka na technikę grawiurową (wklęsłą), gdzie walec ma komórki o określonym wzorze i głębokości. Taki opis dotyczy sposobu dozowania cieczy/masy powłokowej: ilość nanoszonego materiału wynika z objętości komórek, a nie tylko z docisku lub szczeliny.
Głowice ekstruderowe stosuje się, gdy warstwa ma być wytłaczana z tworzywa lub masy przez szczelinę, np. w procesach laminowania, powlekania tworzywem lub nakładania warstw o określonej grubości wynikającej z wydatku i geometrii szczeliny. To inny mechanizm niż dozowanie komórkami walca grawerowanego.
Jeśli opis mówi o nanoszeniu warstwy, dozowaniu powłoki, zbieraniu nadmiaru lub o elementach typu głowica powlekająca – to trop na powlekanie. Jeśli mowa o docisku wielu walców, poprawie gładkości/połysku i "wykańczaniu" bez nanoszenia nowej warstwy – to zwykle kalandrowanie (superkalander, softkalander).
Tak. W metodzie grawiurowej ilość powłoki jest silnie związana z geometrią komórek: głębokość i powierzchnia komórek decydują o objętości, którą mogą przenieść. Zmiana wzoru (np. gęstości komórek) wpływa też na równomierność rozkładu powłoki i potencjalne wady powierzchni.
Najczęstszy błąd to utożsamienie słowa "walce" wyłącznie z kalandrem i wybór superkalandra/softkalandra mimo opisu wgłębień. Drugi błąd to wybór "ekstruderowe", bo brzmi "bardziej przemysłowo", bez sprawdzenia, czy w opisie jest mechanizm szczelinowy czy grawiurowy.
Pomaga zestawienie metod z ich "znakiem rozpoznawczym": grawiurowe = walec z komórkami/wgłębieniami, nożowe = nóż zbierający nadmiar, szczelinowe = dysza/szczelina, prętowe = pręt/wałek dozujący. Ucz się też, że kalandry to wykańczanie (gładkość/połysk), a nie dozowanie powłoki.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Kalandry służą głównie do wygładzania, a głowice ekstruderowe do podawania stopu/masy przez szczelinę."

Źródła:

  • Wikipedia: "Gravure" (opis technologii wklęsłodrukowej i grawerowanych komórek na cylindrze) https://en.wikipedia.org/wiki/Gravure (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: "Calendering" (opis procesu kalandrowania jako wygładzania/wykańczania materiału walcami) https://en.wikipedia.org/wiki/Calendering (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: "Paper coating" (ogólny opis powlekania papieru i metod nanoszenia powłok) https://en.wikipedia.org/wiki/Paper_coating (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do technologii papieru: rozdziały o powlekaniu i uszlachetnianiu powierzchni
  • Materiały producentów linii powlekających opisujące metody: grawiurową, nożową, prętową, szczelinową
  • Notatki z zajęć o budowie kalandrów (superkalander, softkalander) i ich roli w wykańczaniu papieru

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego