KWALIFIKACJA ROL12 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 38.
Wskazać prawidłowy sposób postępowania z ubocznymi produktami pochodzenia zwierzęcego kategorii 3.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Materiały UPPZ kategorii 3 mają najniższe ryzyko sanitarne i mogą być legalnie zagospodarowane m.in. przez przetworzenie na paszę dla zwierząt futerkowych lub wykorzystanie w biogazowni.
Nie mogą natomiast wrócić do łańcucha żywnościowego ludzi, a "zniszczenie zawsze" dotyczy przede wszystkim wyższych kategorii ryzyka.

Pełne wyjaśnienie:

Uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego (UPPZ) dzieli się na kategorie według ryzyka sanitarnego. Kategoria 3 obejmuje materiały o najniższym ryzyku, pochodzące zasadniczo od zwierząt bez objawów chorobowych lub takie, które mogłyby być jadalne, ale nie zostały wykorzystane z przyczyn handlowych.

Prawidłowe postępowanie z UPPZ kat. 3 polega na ich zagospodarowaniu w dopuszczalnych kierunkach, np. poprzez przetworzenie na paszę dla zwierząt futerkowych albo wykorzystanie do produkcji biogazu. Są to praktycznie częste i typowe ścieżki w Polsce, przy zachowaniu wymogów identyfikowalności, oznakowania ("nieprzeznaczone do spożycia przez ludzi") i właściwego transportu.

Odpowiedź "Muszą być zniszczone i nie mogą być wykorzystane w żaden sposób" jest błędna, bo miesza zasady z materiałami wyższych kategorii ryzyka. Kategoria 3 ma najszersze możliwości wykorzystania, o ile spełnia się wymagania przetwarzania i nadzoru.

Odpowiedź "Mogą być bezpośrednio spożywane przez ludzi" jest błędna z powodu zasady, że materiały, które stały się UPPZ, nie mogą wrócić do łańcucha żywnościowego ludzi, nawet jeśli w pewnym momencie "nadawały się" do spożycia.

Odpowiedź "Mogą być wykorzystane do produkcji kosmetyków" jest myląca: kosmetyki mogą dotyczyć produktów pochodnych powstałych po odpowiednim przetworzeniu i osiągnięciu wymaganego "punktu końcowego", a nie jest to typowy, bezpośredni sposób postępowania z surowym materiałem kat. 3. W pytaniu chodzi o podstawowe, poprawne kierunki postępowania, takie jak pasze dla zwierząt futerkowych czy biogaz.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To UPPZ o najniższym ryzyku sanitarnym, np. materiały od zwierząt bez objawów choroby lub części nadające się do spożycia, ale niewykorzystane handlowo. Nadal nie są żywnością dla ludzi i muszą być zagospodarowane zgodnie z wymogami przetwarzania, oznakowania i transportu.
Bo obowiązuje zasada, że materiał, który stał się ubocznym produktem pochodzenia zwierzęcego, nie może wrócić do łańcucha żywnościowego ludzi. Nawet jeśli pierwotnie "nadawał się" do spożycia, po zakwalifikowaniu jako UPPZ musi być skierowany do innych, dozwolonych zastosowań.
Najczęściej spotyka się przetwarzanie na pasze (np. dla zwierząt futerkowych) oraz przekazywanie do biogazowni. W zależności od rodzaju materiału możliwe jest też kompostowanie lub inne formy przetworzenia, ale zawsze z zachowaniem wymogów sanitarnych i dokumentacyjnych.
Nie. Obowiązek "zniszczenia zawsze" dotyczy przede wszystkim materiałów o wyższym ryzyku (inne kategorie). Kategoria 3 ma najszersze możliwości zagospodarowania, ale wymaga właściwego postępowania: segregacji, przechowywania, transportu w odpowiednich pojemnikach oraz przekazania do uprawnionych odbiorców.
UPPZ to surowe materiały uboczne (np. odpady poubojowe) sklasyfikowane wg ryzyka. Produkty pochodne powstają dopiero po przetworzeniu UPPZ zgodnie z wymaganiami technologicznymi i sanitarnymi. Błąd na egzaminie to zakładanie, że zastosowanie "techniczne" dotyczy surowca bez obróbki.
Gdy są przekazane w sposób kontrolowany do instalacji, która może je legalnie przyjąć i przetworzyć. W praktyce ważne są: właściwe zabezpieczenie materiału, oznakowanie, identyfikowalność przesyłki i dokumentacja przekazania. Sama "kategoria 3" nie zwalnia z wymogów sanitarnych.
Najczęściej: mylenie kategorii i przypisywanie kat. 3 obowiązkowego zniszczenia, wybieranie odpowiedzi sugerującej powrót do żywności dla ludzi oraz pomijanie faktu, że część zastosowań (np. kosmetyki) dotyczy dopiero produktów pochodnych po odpowiednim przetworzeniu.
Tak, kategoria 3 dopuszcza wykorzystanie w kierunkach paszowych, w tym m.in. jako surowiec do karmy dla zwierząt (np. zwierząt futerkowych). Kluczowe jest jednak, aby odbyło się to zgodnie z wymaganiami dotyczącymi przetwarzania, nadzoru oraz przekazania do podmiotów uprawnionych.
Materiał powinien być przewożony w zabezpieczonych, zamkniętych pojemnikach, z zachowaniem identyfikowalności (dokumentacja przekazania/odbioru). Na etykietach stosuje się informację, że nie jest to materiał przeznaczony do spożycia przez ludzi. To ogranicza ryzyko pomyłek i nadużyć.
Bo pytania zwykle dotyczą bezpośredniego postępowania z materiałem kat. 3, a kosmetyki kojarzą się z gotowym produktem. W praktyce kosmetyki mogą dotyczyć dopiero produktów pochodnych po spełnieniu określonych wymagań i osiągnięciu "punktu końcowego", więc nie jest to podstawowa ścieżka dla surowca.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • EUR-Lex: Regulation (EC) No 1069/2009 of the European Parliament and of the Council of 21 October 2009 (Animal by-products) – w szczególności art. 10 (Category 3 material): https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32009R1069 (dostęp: 01.03.2026)
  • EUR-Lex: Commission Regulation (EU) No 142/2011 of 25 February 2011 implementing Regulation (EC) No 1069/2009 – wymagania wykonawcze dot. przetwarzania i obrotu: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32011R0142 (dostęp: 01.03.2026)

Materiały:

  • Tekst rozporządzenia (WE) nr 1069/2009 (definicje i kategorie UPPZ)
  • Tekst rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 142/2011 (wymogi praktyczne, metody przetwarzania)
  • Materiały szkoleniowe z higieny weterynaryjnej dotyczące postępowania z UPPZ

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego