Błąd systematyczny "zaniżone o 10%" oznacza, że przyrząd nie pokazuje wartości rzeczywistej, lecz stałą część tej wartości. Zapis z treści: Vwsk = 0,9 · Vrzeczywiste.
Aby odzyskać wartość rzeczywistą, nie dodaje się mechanicznie "10%", tylko wykonuje się przekształcenie równania:
- Vwsk = 0,9 · Vrz
- Vrz = Vwsk / 0,9
- Vrz = Vwsk · (1/0,9) = Vwsk · 1,111…
To znaczy, że wskazanie trzeba zwiększyć o około 11,1% (bo 1,111… = 1 + 0,111…). Przykład warsztatowy: jeśli multimetr pokazuje 90 V, a wiemy, że ma błąd -10%, to Vrz = 90/0,9 = 100 V.
Odpowiedź "Pomnożyć wskazanie przez 1,10 (czyli podnieść o 10%)" jest typową pułapką symetrii procentowej: 10% odnosi się do wartości rzeczywistej, a nie do zaniżonego wskazania. Gdyby podnieść 90 V o 10%, dostaniemy 99 V, co nadal jest zbyt mało.
Odpowiedź "Pomnożyć wskazanie przez 0,90 (czyli obniżyć o 10%)" pogłębia błąd, bo dodatkowo zmniejsza już zaniżony wynik.
Odpowiedź "Pomnożyć wskazanie przez 1,20 (czyli podnieść o 20%)" przeszacowuje wynik; nie wynika z relacji 0,9 i prowadzi do zbyt dużej poprawki.
W praktyce po stwierdzeniu takiego błędu technik może: zastosować współczynnik korekcji w obliczeniach, korzystać z tablicy poprawek albo skierować miernik do regulacji/serwisu, zależnie od wymagań dokładności.
