KWALIFIKACJA ELE11 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 2.
Wskazanie przedstawionego termometru wynosi
Ilustracja przedstawia okrągły termometr analogowy, który jest prawdopodobnie częścią wyposażenia technicznego związanego z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawny odczyt wykonuje się, porównując położenie końca słupka (lub wskazówki) z działkami skali w °C.
Jeżeli kończy się on na kresce odpowiadającej 24, to wskazanie termometru wynosi 24°C. Pozostałe odpowiedzi wynikają z przesunięcia odczytu o 1–2 działki lub pomylenia skali.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z odczytu termometru kluczowe jest poprawne rozpoznanie podziałki i działki elementarnej (najmniejszego odstępu między kreskami). Odczytu dokonuje się w miejscu, w którym kończy się słupek cieczy (dla termometrów cieczowych) albo gdzie wskazuje wskazówka (dla wskaźników tarczowych). Wartość należy podać w jednostce skali, tutaj w °C.

Wskazanie 24°C oznacza, że koniec słupka/wskazówki pokrywa się z kreską odpowiadającą liczbie 24 (lub leży dokładnie na działce wyznaczającej 24, jeśli liczby są opisane rzadziej, np. co 10°C, a mniejsze działki są pośrednie). Taki odczyt jest jednoznaczny, gdy kreski są równomiernie rozmieszczone, a skala jest liniowa.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "22°C" i "23°C" to typowe wyniki błędu przesunięcia odczytu o 1–2 działki, np. gdy ktoś zaczyna liczenie działek od niewłaściwego opisu na skali albo nie zauważa, że jedna kreska odpowiada 1°C.
  • "2°C" to błąd rzędu wielkości: zwykle wynika z odczytania fragmentu skali (np. samej cyfry "2" z "20+") lub z pomylenia, czy skala opisuje dziesiątki, czy pojedyncze stopnie.

W praktyce energetyka poprawny odczyt temperatury jest ważny m.in. przy kontroli pracy węzła cieplnego, instalacji c.o. i c.w.u. oraz przy ocenie warunków pracy urządzeń. Na egzaminie warto zawsze: (1) sprawdzić jednostkę, (2) ustalić działkę elementarną, (3) odczytać dokładnie położenie końca słupka/wskazówki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw ustal działkę elementarną (np. 1°C między kreskami), potem odczytaj wartość w miejscu końca słupka cieczy lub wskazówki. Jeśli liczby są co 10°C, policz kreski pośrednie i nie zapomnij o jednostce °C.
Bo to różnica jednej działki. Błąd pojawia się, gdy nie rozpoznasz, ile wynosi najmniejsza działka na skali, albo odczytujesz "na oko" bez policzenia kresek. Pomaga przyłożenie uwagi do końca słupka/wskazówki.
Działka elementarna to najmniejszy odstęp między sąsiednimi kreskami skali, odpowiadający konkretnej wartości (np. 1°C lub 2°C). Jej poprawne ustalenie decyduje o dokładności odczytu i o tym, czy nie przesuniesz wyniku o 1–2 stopnie.
Najczęstsze to: pominięcie jednostki, złe rozpoznanie działki elementarnej, rozpoczęcie liczenia od niewłaściwej liczby na skali oraz "zaokrąglanie" bez sprawdzenia położenia końca słupka. Czasem myli się też 2 z 20+.
Zwykle nie są potrzebne obliczenia, tylko poprawna interpretacja skali. Wyjątkiem są sytuacje, gdy trzeba interpolować między kreskami (np. pół działki). W typowych zadaniach egzaminacyjnych wartości są ustawione na wyraźnych działkach.
Podczas uruchamiania i eksploatacji instalacji (np. c.o., c.w.u., węzły cieplne, układy technologiczne), aby ocenić warunki pracy, bezpieczeństwo i sprawność. Temperatura pomaga też wykrywać nieprawidłowości, np. przegrzew lub niedogrzanie.
Jednostka jest zwykle nadrukowana przy skali (np. °C). Jeśli jej nie zauważysz, łatwo o błąd interpretacji. Na egzaminie przyjmuj jednostkę podaną w poleceniu lub opisie skali i zawsze dopisuj ją do wyniku.
Bo może wynikać z odczytania tylko jednej cyfry "2" z wartości typu 20–29°C albo z nieuwzględnienia dziesiątek na skali. To błąd rzędu wielkości: wynik wygląda "prosto", ale nie pasuje do położenia wskazania na skali.
Ustal działkę (np. 1°C lub 2°C), a potem odczytaj wartość, na którą wskazuje czubek wskazówki, nie jej środek. Zwróć uwagę, czy skala jest opisana co 10°C, oraz czy są kreski pośrednie. Wynik podaj w °C.
Ćwicz odczyt z różnych skal: termometrów, manometrów i wskaźników. Zawsze rób ten sam schemat: jednostka → działka elementarna → odczyt końca wskazania → zapis wyniku. Warto też trenować na zdjęciach/rysunkach z podziałką co 1 i co 2.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 77% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Poprawny odczyt wykonuje się, porównując położenie końca słupka (lub wskazówki) z działkami skali w °C.Jeżeli kończy się on na kresce odpowiadającej 24, to wskazanie termometru wynosi 24°C."

Źródła:

  • Wikipedia: "Termometr" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Termometr (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: "Stopień Celsjusza" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Stopie%C5%84_Celsjusza (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podstawy metrologii i techniki pomiarowej (rozdziały o odczycie wskazań przyrządów)
  • Instrukcje eksploatacji przyrządów pomiarowych stosowanych w energetyce (termometry, manometry)
  • Ćwiczenia z odczytu skal: podziałka, interpolacja, typowe błędy odczytu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego