KWALIFIKACJA TKO8 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 2.
Wskaźnik efektywności pracy manewrowej na stacji określa się jako
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wskaźnik efektywności powinien porównywać efekt pracy manewrowej do nakładu. Efektem jest liczba wagonów przerobionych, a nakładem czas pracy lokomotyw manewrowych wyrażony w lokomotywogodzinach, więc wskaźnik ma postać ilorazu: wagony / lokomotywogodziny.

Pełne wyjaśnienie:

Wskaźnik efektywności (wydajności) pracy manewrowej na stacji jest typową miarą typu efekt/nakład. W praktyce oznacza to, że w liczniku umieszcza się rezultat pracy, a w mianowniku zasób zużyty do osiągnięcia tego rezultatu.

Efekt pracy manewrowej to najczęściej liczba wagonów przerobionych (czyli obsłużonych w procesach manewrowych na stacji). Nakład to czas pracy lokomotyw manewrowych, wyrażony jako lokomotywogodziny. Dlatego poprawna definicja wskaźnika przyjmuje postać ilorazu: liczba wagonów przerobionych podzielona przez liczbę lokomotywogodzin pracy lokomotyw manewrowych. Taka konstrukcja daje logiczną interpretację: "ile wagonów przypada na jedną lokomotywogodzinę".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Iloczyn wagonów i lokomotywogodzin nie opisuje efektywności, bo mnożenie zwiększa wartość wraz ze wzrostem nakładu; nie daje miary "na jednostkę czasu".
  • Iloczyn wagonów towarowych i liczby lokomotyw również nie jest wskaźnikiem efektywności: miesza efekt z zasobem bez odniesienia do czasu i nie ma czytelnej jednostki interpretacyjnej.
  • Iloraz lokomotywogodzin przez "połowę sumy wagonów przybyłych i wysłanych" zmienia znaczenie wskaźnika: w liczniku pojawia się nakład, a w mianowniku inna miara ruchu (nie to samo co przerób), przez co interpretacja nie odpowiada efektywności pracy manewrowej lokomotywy.

Wskazówka egzaminacyjna: sprawdź, czy wynik można odczytać jako sensowną jednostkę, np. wagony/lokomotywogodz. Jeśli wychodzi odwrotnie lub "wagono-lokomotywogodziny", to zwykle sygnał, że konstrukcja wskaźnika jest błędna.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Lokomotywogodzina to jednostka nakładu pracy lokomotywy: 1 lokomotywa pracująca przez 1 godzinę = 1 lokomotywogodzina. Ułatwia porównania, bo łączy w jednej miarze czas i wykorzystanie lokomotywy w manewrach.
"Wagony przerobione" to wagony obsłużone w procesach manewrowych (np. rozrządzanie, zestawianie, podstawianie). To miara efektu pracy manewrowej, bo opisuje faktyczną liczbę jednostek taboru, które przeszły przez operacje stacyjne.
Efektywność porównuje rezultat do zasobu: ile efektu uzyskano z jednostki nakładu. Iloraz daje interpretację "na jednostkę" (np. wagony na lokomotywogodzinę). Iloczyn miesza wielkości i rośnie wraz z nakładem, więc nie mówi o sprawności.
Jednostką jest zwykle wagony na lokomotywogodzinę. To praktyczna interpretacja: ile wagonów udało się przerobić w ciągu 1 godziny pracy lokomotywy manewrowej. Dzięki temu łatwo porównywać wyniki między zmianami lub stacjami.
Przybyłe i wysłane opisują przepływ w ruchu (co weszło i wyszło), a przerób dotyczy obsłużenia wagonów w manewrach. Ten sam wagon może być przybyły, ale nie zawsze będzie "przerobiony" w znaczeniu technologii stacyjnej, dlatego nie należy automatycznie zamieniać tych miar.
Tak, pośrednio. Jeśli znasz planowany przerób wagonów i typową wydajność (wagony/lokomotywogodz.), możesz oszacować potrzebne lokomotywogodziny, a następnie dobrać liczbę lokomotyw i ich czasy pracy. W praktyce trzeba jeszcze uwzględnić postoje i ograniczenia technologiczne.
Najczęstsze błędy to: mylenie ilorazu z iloczynem, odwracanie licznika i mianownika (co daje lokomotywogodziny na wagon), oraz podstawianie do wzoru niewłaściwej wielkości (np. liczby wagonów przybyłych zamiast przerobionych). Warto zawsze sprawdzić sens jednostki.
Gdy rośnie nakład czasu bez wzrostu efektu, np. przez przestoje, oczekiwanie na dostęp do torów, konflikty ruchowe, złą organizację podstawień albo awarie. Wtedy lokomotywogodziny "lecą", ale liczba przerobionych wagonów nie nadąża, więc wskaźnik spada.
Potrzebujesz dwóch liczb: liczby wagonów przerobionych w danym okresie oraz liczby lokomotywogodzin pracy lokomotyw manewrowych w tym samym okresie. Ważne, by zakres czasu był identyczny i by liczyć te same rodzaje operacji w "przerobie".
Nie zawsze. Wysoki wynik może wynikać np. z łatwych warunków (krótkie przebiegi, proste zestawienia) lub chwilowo małych zakłóceń. Do oceny organizacji warto łączyć wskaźnik z innymi miarami, np. liczbą opóźnień, czasami postoju czy wykorzystaniem torów.
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wskaźnik efektywności powinien porównywać efekt pracy manewrowej do nakładu.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z organizacji pracy stacji oraz manewrów kolejowych (definicje wskaźników eksploatacyjnych)
  • Materiały dydaktyczne z planowania i technologii pracy stacji (przerób, czas pracy lokomotyw, normowanie)
  • Zestawy zadań/pytań z miar i wskaźników eksploatacyjnych w transporcie kolejowym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego