KWALIFIKACJA ELM2 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 39.
Wskazówka woltomierza analogowego wychyliła się na 30 działek. Woltomierz ustawiony jest na zakres 100 V. Na całym zakresie skala miernika ma 100 działek. Jaką wartość napięcia wskazał woltomierz?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wskazanie przyrządu analogowego jest proporcjonalne do wychylenia na skali.
Skoro 100 działek odpowiada 100 V, to 1 działka to 1 V. Przy wychyleniu na 30 działek napięcie wynosi 30/100 · 100 V = 30 V. Pozostałe odpowiedzi wynikają z błędnego przestawienia przecinka lub złej proporcji.

Pełne wyjaśnienie:

Woltomierz analogowy ma zakres 100 V oraz skalę podzieloną na 100 działek. Oznacza to, że pełne wychylenie wskazówki (koniec skali) odpowiada 100 V, a każda działka reprezentuje stały ułamek tej wartości.

Krok 1: ustal, jaki ułamek skali pokazuje wskazówka.
Wskazówka wychyliła się na 30 działek z 100 działek całej skali, więc jest to ułamek: 30/100 pełnego wychylenia.

Krok 2: przelicz ułamek skali na napięcie w danym zakresie.
Skoro pełna skala odpowiada 100 V, to wskazanie wynosi:
U = (30/100) · 100 V = 30 V.

Można to też zauważyć intuicyjnie: przy 100 działkach na 100 V, 1 działka = 1 V, więc 30 działek to 30 V.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "3 V" – to typowy błąd dziesiętny (jakby 30 działek stanowiło 3% skali albo jakby zakres był 10 V). Przy zakresie 100 V i 100 działkach nie ma podstaw do takiego wyniku.
  • "3,33 V" – taki wynik pojawia się, gdy ktoś użyje niewłaściwego mianownika proporcji (np. dzieli przez 9 lub 30) albo wykonuje nieuzasadnione przeliczenia. Dane w zadaniu prowadzą do prostego przeliczenia na ułamek setny.
  • "33,3 V" – to często efekt pomylenia 30 działek z 1/3 skali (czyli przyjęcia, że pełna skala ma 90 działek) albo błędnego zaokrąglania. W treści jasno podano 100 działek, więc 30 działek to dokładnie 30% zakresu.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj proporcję w postaci "wskazane działki / wszystkie działki" i mnoż przez ustawiony zakres. To minimalizuje pomyłki z przecinkiem i z mianownikiem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj proporcji: (liczba działek wskazanych / liczba działek całej skali) × zakres. Jeśli skala jest liniowa, wynik jest wprost proporcjonalny do wychylenia wskazówki. To podstawowa metoda odczytu w przyrządach analogowych.
Wiele woltomierzy analogowych ma skalę w działkach (lub wspólną skalę dla kilku zakresów). Wtedy dopiero po wybraniu zakresu przelicza się wychylenie na wolty. Dzięki temu ten sam wskaźnik może pracować na różnych zakresach.
To informacja o podziale skali. Jeśli zakres wynosi 100 V i skala ma 100 działek, to jedna działka odpowiada 1 V. Gdyby działek było np. 50, jedna działka odpowiadałaby 2 V, a odczyt byłby mniej "rozdzielczy".
Tak, jeśli skala przyrządu jest liniowa, co w zadaniach egzaminacyjnych dla podstawowych mierników analogowych jest standardowym założeniem. Dla skal nieliniowych (rzadziej w takich pytaniach) trzeba odczytywać wartość bezpośrednio z wyskalowanej podziałki.
Najczęściej myli się mianownik (zamiast wszystkich działek skali), przestawia się przecinek przy mnożeniu przez zakres albo zapomina, że wybrany zakres zmienia "wartość" jednej działki. Pomaga zapisanie proporcji przed liczeniem.
Zaczynaj od zakresu wyższego niż spodziewane napięcie, aby nie przeciążyć przyrządu, a potem ewentualnie zmniejsz zakres dla lepszej dokładności odczytu. Zbyt duży zakres daje małe wychylenie i większy błąd odczytu.
Woltomierz cyfrowy jest wygodniejszy do dokładnych odczytów liczbowych i eliminuje błąd paralaksy. Analogowy bywa lepszy do obserwacji zmian w czasie (np. wahania napięcia), bo ruch wskazówki łatwo zauważyć.
Błąd paralaksy wynika z patrzenia na wskazówkę pod kątem. Unika się go, gdy odczyt robi się na wprost skali (prostopadle). W miernikach z lusterkiem należy ustawić oko tak, by wskazówka pokryła się ze swoim odbiciem.
Podziel zakres przez liczbę działek całej skali: V/działkę = zakres / liczba działek. Potem pomnóż przez liczbę działek wskazanych. Ta metoda jest szybka i zmniejsza ryzyko błędu w proporcji.
Tak, ponieważ montaż i uruchamianie układów elektronicznych często wymaga podstawowych pomiarów napięcia oraz rozumienia zakresów i skali miernika. Zadania z prostą proporcją sprawdzają praktyczną umiejętność odczytu wskazań.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 69% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Wskazanie przyrządu analogowego jest proporcjonalne do wychylenia na skali.Skoro 100 działek odpowiada 100 V, to 1 działka to 1 V."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z metrologii elektrycznej (dział: przyrządy analogowe, zakres i skala)
  • Zadania rachunkowe z przeliczeń wskazań skali (proporcje, procenty)
  • Instrukcje stanowisk szkolnych z miernikami analogowymi (ćwiczenia: dobór zakresu i odczyt)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego