Wzory CH3COONH4 oraz C6H5COONa wskazują na obecność grupy –COO– w postaci zjonizowanej, czyli anionu karboksylanowego RCOO−. Jest to typowy zapis soli kwasu karboksylowego: anion kwasowy powstaje z kwasu (np. octowego lub benzoesowego) po odłączeniu protonu H+, a w jego miejsce występuje kation.
Dlatego odpowiedź "solami kwasów organicznych" jest poprawna: w pierwszym związku kationem jest jon amonowy NH4+, a w drugim jon sodowy Na+. W praktyce laboratoryjnej ma to znaczenie m.in. dla rozpuszczalności i zachowania w roztworach wodnych (sole dysocjują na jony, co wpływa na przewodnictwo i pH).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "kwasami organicznymi" – kwas karboksylowy ma zwykle zapis R–COOH (z atomem wodoru przy grupie karboksylowej). W podanych wzorach nie ma fragmentu –COOH, tylko –COO– oraz obecny jest kation (Na+ lub NH4+), co wskazuje na sól.
- "estrami kwasów organicznych" – estry mają grupę funkcyjną R–COO–R’ (dwa fragmenty organiczne po obu stronach mostka –O–). W podanych związkach po stronie "R’" nie ma grupy alkilowej/arylowej, tylko kation nieorganiczny/amonowy, więc to nie jest ester.
- "bezwodnikami kwasów organicznych" – bezwodniki mają typowy układ (RCO)2O, czyli dwie reszty acylowe połączone atomem tlenu. Takiej struktury nie widać w podanych wzorach; występuje pojedynczy anion karboksylanowy z kationem.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli we wzorze widzisz RCOO oraz jednocześnie Na, K, Ca lub NH4, to niemal zawsze jest to sól odpowiedniego kwasu organicznego. Gdy widzisz –COOH, wtedy mówimy o kwasie.
