KWALIFIKACJA EKA3 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 23.
Wstępnym środkiem ewidencyjnym uporządkowanych akt jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Spis zdawczo-odbiorczy jest wstępnym środkiem ewidencyjnym, bo to on towarzyszy przekazaniu uporządkowanych akt i pozwala wykazać, jakie jednostki zostały przejęte. Inwentarze (kartkowy/książkowy) i indeks rzeczowy są bardziej rozwiniętymi pomocami informacyjnymi, zwykle stosowanymi na dalszych etapach opracowania.

Pełne wyjaśnienie:

W archiwistyce "wstępny środek ewidencyjny" oznacza dokument, który w pierwszej kolejności pozwala zarejestrować uporządkowane akta oraz potwierdzić ich przekazanie i przejęcie. Tę funkcję spełnia spis zdawczo-odbiorczy: stanowi wykaz przekazywanych jednostek, jest podstawą kontroli kompletności, a także dokumentuje sam fakt przekazania.

Odpowiedź "inwentarz kartkowy" jest nieprawidłowa, ponieważ inwentarz to z reguły bardziej rozbudowana pomoc archiwalna (opisowa), wykorzystywana do informowania o zawartości uporządkowanego zespołu/zbioru i do wyszukiwania. Nie jest to typowy dokument "wstępnego" przejęcia akt.

Odpowiedź "inwentarz książkowy" również nie pasuje do pojęcia środka wstępnego. Ma podobną rolę jak inwentarz kartkowy, różni się formą prowadzenia, ale nadal jest to narzędzie o charakterze bardziej informacyjnym niż zdawczo-odbiorczym.

Odpowiedź "indeks rzeczowy" jest błędna, bo indeks służy przede wszystkim wyszukiwaniu (np. po hasłach rzeczowych/tematach). Nie jest dokumentem ewidencji przekazania akt, tylko dodatkową pomocą ułatwiającą korzystanie z opracowanych materiałów.

Wskazówka egzaminacyjna: zwracaj uwagę na słowo "wstępny". Jeśli pytanie dotyczy pierwszego etapu ujęcia akt w ewidencji po ich uporządkowaniu, zwykle chodzi o wykaz przekazania (spis), a nie o końcowe pomoce wyszukiwawcze (inwentarze, indeksy).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Spis zdawczo-odbiorczy to wykaz akt przekazywanych (zdawanych) i przejmowanych (odbieranych) przez archiwum. Ułatwia kontrolę kompletności, stanowi potwierdzenie przekazania oraz jest punktem wyjścia do dalszej ewidencji i opracowania zasobu.
Jest "wstępny", bo powstaje na etapie przejęcia uporządkowanych akt i pozwala je zarejestrować w podstawowym zakresie (co i w jakiej ilości przekazano). Inwentarze i indeksy pełnią zwykle funkcję bardziej informacyjną na późniejszym etapie.
Spis zdawczo-odbiorczy dokumentuje przekazanie i podstawowy wykaz jednostek. Inwentarz archiwalny to bardziej szczegółowa pomoc do wyszukiwania i opisu zasobu, przygotowywana dla potrzeb korzystania z materiałów. Różnią się celem i etapem stosowania.
Inwentarz kartkowy to forma inwentarza prowadzona na kartach (rekordach), zawierająca opisy jednostek archiwalnych. Stosuje się go jako pomoc informacyjną do wyszukiwania i identyfikacji akt, zwykle po wstępnym ujęciu akt w ewidencji przekazania.
Inwentarz książkowy to inwentarz prowadzony w formie księgi (ciągłego zapisu). Służy do opisu i ewidencji informacyjnej jednostek archiwalnych, aby użytkownik mógł odnaleźć potrzebne akta. Nie jest jednak typowym dokumentem samego przekazania akt.
Indeks rzeczowy to pomoc wyszukiwawcza oparta na hasłach tematycznych (rzeczowych), kierująca do opisów jednostek lub dokumentów. Ułatwia odnalezienie materiałów według tematu, ale nie zastępuje środków ewidencyjnych służących do przejęcia i rozliczenia akt.
Szukaj w treści słów: "wstępny", "przekazanie", "zdanie/odbiór", "uporządkowane akta". To zwykle kieruje do dokumentu wykazowego potwierdzającego przejęcie, czyli spisu zdawczo-odbiorczego. Inwentarze i indeksy częściej dotyczą udostępniania i wyszukiwania.
Częsty błąd to wybór "inwentarza", bo kojarzy się z archiwum bardziej niż "spis". Uczniowie pomijają, że pytanie dotyczy etapu wstępnego (przekazania). Drugi błąd to mylenie indeksu (narzędzie wyszukiwania) z ewidencją przejęcia akt.
Sporządza się go przy przekazywaniu uporządkowanych akt z komórki organizacyjnej do archiwum zakładowego albo przy przekazaniu między jednostkami odpowiedzialnymi za przechowywanie. Służy do wykazania, co dokładnie przekazano i co zostało przyjęte do ewidencji.
Zwykle nie. Spis jest podstawowy i "wstępny" – dobrze dokumentuje przejęcie i ogólny wykaz. Do wygodnego wyszukiwania i udostępniania potrzebne są bardziej informacyjne pomoce, np. inwentarz lub indeks, zależnie od sposobu opracowania zasobu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 41% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Spis zdawczo-odbiorczy jest wstępnym środkiem ewidencyjnym, bo to on towarzyszy przekazaniu uporządkowanych akt i pozwala wykazać, jakie jednostki zostały przejęte."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z archiwistyki dotyczące ewidencji i opracowania zasobu
  • Instrukcje kancelaryjne oraz instrukcje archiwalne stosowane w jednostkach organizacyjnych (materiały dydaktyczne szkoły)
  • Materiały OKE/CKE z przykładowymi zadaniami dla kwalifikacji archiwalnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego