Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA GIW9 - CZERWIEC 2019



PYTANIE NR 29.
Wszystkie dostępne wyrobiska i pomieszczenia przewietrza się w taki sposób, aby stężenie tlenku azotu w powietrzu było nie większe niż
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przewietrzanie ma zapewnić, aby w każdym dostępnym wyrobisku skład powietrza spełniał limity dla gazów szkodliwych określone w przepisach ruchu zakładu górniczego.
W pytaniu sprawdzana jest pamięciowa znajomość granicznego stężenia tlenku azotu (NO) wyrażonego w % objętości.

Pełne wyjaśnienie:

W podziemnym zakładzie górniczym system przewietrzania musi zapewniać stały dopływ świeżego powietrza do wszystkich dostępnych wyrobisk i pomieszczeń. Celem jest utrzymanie bezpiecznego składu atmosfery kopalnianej: odpowiedniej zawartości tlenu oraz niedopuszczenie do przekroczeń dopuszczalnych stężeń gazów szkodliwych.

Odpowiedź "0,00026%" odpowiada wartości granicznej stężenia tlenku azotu (NO) podawanej w treści pytania. W praktyce takie limity są wykorzystywane przez służby wentylacyjne podczas oceny wyników pomiarów i weryfikacji, czy przewietrzanie jest skuteczne.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "0,0026%" jest wartością rzędu wielkości wyższą (przesunięcie przecinka o jedno miejsce). To typowy błąd w zadaniach o stężeniach, gdy myli się zapis procentowy lub odczytuje się wartość bez kontroli rzędu wielkości.
  • "0,0007%" także jest większe od wartości granicznej wskazywanej dla NO w tym pytaniu. Wybór tej opcji bywa skutkiem mieszania limitów dla różnych substancji lub przyjmowania, że "trochę wyższe" nadal będzie dopuszczalne.
  • "0,000075%" jest niższe od wartości granicznej. To może kusić, bo brzmi "bezpieczniej", ale pytanie dotyczy wartości maksymalnej dopuszczalnej, a nie wartości zalecanej czy docelowej.

W nauce do egzaminu warto zwrócić uwagę na dwa częste źródła pomyłek: (1) rozróżnienie NO i NO2 (w praktyce maszyn spalinowych tlenki azotu często ocenia się przez NO2), (2) jednostki zapisu stężeń (%, ppm, mg/m3). Najlepszą strategią jest zapamiętywanie limitów razem z jednostką i kontrola rzędu wielkości (pozycja przecinka).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza stężenie tlenku azotu (NO) w % w powietrzu kopalnianym?
To udział objętościowy NO w mieszaninie gazów, zapisany jako procent. W praktyce oznacza, jaka część całej objętości powietrza w wyrobisku stanowi tlenek azotu. Na egzaminie kluczowe jest, by nie mylić zapisu w % z ppm oraz pilnować rzędu wielkości (przecinek).
Dlaczego w wyrobiskach trzeba kontrolować tlenki azotu?
Tlenki azotu są gazami szkodliwymi, które mogą pojawiać się m.in. przy pracy urządzeń i procesach technologicznych. Kontrola ich stężenia jest elementem oceny bezpieczeństwa przewietrzania. Przekroczenia limitów wymagają działań organizacyjnych, np. ograniczenia dostępu i wycofania ludzi do prądu świeżego powietrza.
Jak nie pomylić tlenku azotu (NO) z dwutlenkiem azotu (NO₂) na egzaminie?
Pomaga świadome kojarzenie nazw z zapisem chemicznym: NO ma jeden atom tlenu, NO2 ma dwa. W pytaniach egzaminacyjnych zwracaj uwagę na indeks dolny "2". Dodatkowo zapamiętuj, że w praktyce przy napędach spalinowych ocena "tlenków azotu" bywa odnoszona do NO2.
Jakie są typowe jednostki podawania stężeń gazów w górnictwie podziemnym?
Najczęściej spotkasz zapis w %, ppm lub mg/m3. Różne dokumenty i przyrządy mogą stosować inne jednostki, dlatego przed interpretacją wyniku trzeba sprawdzić, w jakiej skali pracuje miernik i jak dany limit jest zapisany w przepisach lub instrukcji zakładowej.
Czy stężenie NO podaje się zawsze w procentach?
Nie zawsze. Zależy to od konwencji przyjętej w danym dokumencie (przepisy, instrukcje, procedury) oraz od miernika (często pokazuje ppm). Na egzaminie trzeba trzymać się jednostki użytej w treści pytania i odpowiedziach. Jeśli pytanie podaje odpowiedzi w %, porównuj wyłącznie wartości procentowe.
Kiedy służby wentylacyjne wykonują pomiary składu powietrza w wyrobiskach?
Pomiary wykonuje się systematycznie w ramach kontroli atmosfery kopalnianej oraz doraźnie, gdy występują przesłanki zagrożenia (np. zmiana warunków przewietrzania, praca maszyn, podejrzenie zadymienia lub wzrostu stężeń gazów). Celem jest szybkie wykrycie przekroczeń i podjęcie działań zabezpieczających.
Co zrobić, gdy pomiar wykaże przekroczenie dopuszczalnego stężenia gazu szkodliwego?
Należy potraktować to jako stan niebezpieczny: wycofać ludzi do prądu powietrza świeżego, ograniczyć dostęp do zagrożonego wyrobiska (np. przez zagrodzenie dojść) oraz podjąć działania przywracające bezpieczne przewietrzanie. Szczegółowy tryb postępowania wynika z procedur zakładowych i przepisów.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy pytaniach o dopuszczalne stężenia gazów?
Najczęstsze są: pomylenie jednostek (%, ppm, mg/m3), pomyłka w przecinku (10× lub 100×), pomieszanie limitów dla różnych gazów (NO vs CO vs CO2) oraz nieuwaga w nazwie (NO vs NO2). Warto uczyć się limitów parami: nazwa + jednostka + rząd wielkości.
Dlaczego pytania o przewietrzanie wymagają znajomości przepisów?
Bo dopuszczalne stężenia gazów szkodliwych i wymagania dla składu powietrza są określane w aktach prawnych i dokumentach ruchu zakładu górniczego. Egzamin sprawdza, czy potrafisz odnieść praktykę przewietrzania do wymagań bezpieczeństwa pracy w podziemiu, a nie tylko do "intuicyjnie bezpiecznych" wartości.
Jak przygotować się do zapamiętania dopuszczalnych stężeń gazów na egzamin GIW.9?
Stwórz własną tabelę: gaz – jednostka – wartość graniczna – typowe źródło w kopalni. Ucz się całymi "pakietami" (np. gazy szkodliwe razem), a nie pojedynczymi liczbami. Ćwicz też rozpoznawanie rzędu wielkości: czy dana wartość wygląda jak setne, tysięczne czy dziesięciotysięczne procenta.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Energii z 23.11.2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu podziemnych zakładów górniczych, § 142 ust. 2, Dz.U. 2017 poz. 1118

Materiały:

  • Teksty jednolite i aktualizacje przepisów dotyczących ruchu podziemnych zakładów górniczych (Dz.U. oraz ISAP)
  • Materiały dydaktyczne z wentylacji kopalń (skład powietrza kopalnianego i gazy szkodliwe)
  • Instrukcje zakładowe dotyczące kontroli atmosfery kopalnianej i postępowania w razie przekroczeń
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego