W podziemnych zakładach górniczych przewietrzanie ma zapewnić bezpieczny skład atmosfery we wszystkich dostępnych wyrobiskach i pomieszczeniach. Dotyczy to w szczególności gazów szkodliwych, takich jak dwutlenek siarki (SO2), który może pojawiać się m.in. po pracach strzałowych, w wyniku spalania paliw lub procesów geologicznych. SO2 działa silnie drażniąco na układ oddechowy, dlatego jego poziom musi być kontrolowany i utrzymywany poniżej wartości dopuszczalnych.
Poprawna odpowiedź to "5 mg/m³", ponieważ we wskazanym w kontekście akcie prawnym limity stężeń substancji szkodliwych dla wentylacji kopalnianej podawane są w jednostkach mg/m³, a dopuszczalne stężenie SO2 wynosi właśnie 5 mg/m³. Na egzaminie trzeba zwracać uwagę nie tylko na liczbę, ale też na jednostkę — częstym błędem jest mylenie zapisu procentowego (% obj.) z mg/m³.
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?
- "2 mg/m³" to wartość niższa od limitu. Wybranie jej zwykle wynika z błędnego przekonania, że im mniejsza liczba, tym "bezpieczniej", ale pytanie dotyczy wartości dopuszczalnej granicy, a nie "zalecanego minimum".
- "10 mg/m³" jest wyższe od dopuszczalnego limitu, więc przy takim stężeniu warunki nie spełniałyby wymagań bezpieczeństwa i należałoby podjąć działania (np. poprawić przewietrzanie, przerwać pracę, ewakuować ludzi zależnie od sytuacji i procedur).
- "50 mg/m³" jest wartością zdecydowanie zbyt wysoką; jej wybór może wynikać z pomylenia skali lub z przeniesienia intuicji z innych wielkości (np. przepływu powietrza), gdzie większe liczby bywają "lepsze".
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się różne jednostki albo bardzo różne rzędy wielkości, najpierw ustal, w jakiej jednostce przepis/standard podaje limit (tu: mg/m³), a dopiero potem wybieraj wartość. W praktyce kopalnianej pomiary i alarmy czujników są również oparte o te jednostki, więc spójność zapisu ma znaczenie operacyjne.
