KWALIFIKACJA SPO1 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 39.
Wszystkie osoby z niepełnosprawnością mają prawo do wszechstronnej rehabilitacji, pomocy specjalistycznej oraz pracy na otwartym rynku pracy zgodnie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Karta Praw Osób Niepełnosprawnych jest dokumentem, który deklaruje podstawowe prawa osób z niepełnosprawnością, w tym prawo do wszechstronnej rehabilitacji oraz do pracy na otwartym rynku pracy zgodnie z kwalifikacjami. Dlatego zdanie należy uzupełnić właśnie wskazaniem Karty, a nie ustaw o zdrowiu czy ubezpieczeniach.

Pełne wyjaśnienie:

Poprawne uzupełnienie brzmi: "z Kartą praw osób niepełnosprawnych.", ponieważ Karta Praw Osób Niepełnosprawnych wskazuje katalog podstawowych praw, wśród których znajdują się m.in.:

  • prawo do leczenia i rehabilitacji,
  • prawo do wszechstronnej rehabilitacji społecznej i zawodowej,
  • prawo do pracy na otwartym rynku pracy zgodnie z kwalifikacjami i wykształceniem oraz w warunkach dostosowanych do potrzeb,
  • prawo do życia bez dyskryminacji i do aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym.

W praktyce pracy asystenta osoby z niepełnosprawnością znajomość tego dokumentu pomaga właściwie rozumieć, jakie obszary wsparcia są kluczowe: nie tylko opieka i codzienne czynności, ale także aktywizacja, dostęp do usług specjalistycznych, rehabilitacja oraz wzmacnianie samodzielności.

Odpowiedź "z Ustawą o ochronie zdrowia." jest nieadekwatna do treści pytania, bo dotyczy ogólnej organizacji ochrony zdrowia, a nie deklaracji katalogu praw obejmującego jednocześnie rehabilitację społeczną, pomoc specjalistyczną i zatrudnienie na otwartym rynku.

Odpowiedź "z Ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych." również nie pasuje, ponieważ koncentruje się na świadczeniach i ubezpieczeniach społecznych, a nie na całościowym ujęciu praw do rehabilitacji i pracy w warunkach dostosowanych do potrzeb.

Odpowiedź "z Konwencją o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności." brzmi szeroko i "prawoczłowieczo", ale nie jest w tym kontekście właściwym wskazaniem: pytanie dotyczy konkretnego, krajowego dokumentu, który wprost wymienia prawo do rehabilitacji i pracy na otwartym rynku jako elementy katalogu praw osób z niepełnosprawnością.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się jednocześnie rehabilitacja (społeczna i zawodowa) oraz praca na otwartym rynku, najczęściej chodzi o dokumenty i rozwiązania dotyczące praw osób z niepełnosprawnością, a nie o akty odnoszące się tylko do zdrowia albo ubezpieczeń.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To dokument przyjęty uchwałą Sejmu RP, który deklaruje podstawowe prawa osób z niepełnosprawnością w Polsce. Zawiera m.in. prawo do rehabilitacji, pomocy oraz uczestnictwa w życiu społecznym i zawodowym. Dla asystenta stanowi punkt odniesienia przy planowaniu wsparcia.
Karta wskazuje prawo do pracy na otwartym rynku pracy zgodnie z kwalifikacjami i wykształceniem oraz w warunkach dostosowanych do potrzeb osoby z niepełnosprawnością. W praktyce oznacza to potrzebę usuwania barier i dobierania racjonalnych usprawnień.
To charakterystyczny zwrot odnoszący się do zatrudnienia w zwykłych warunkach rynkowych, a nie wyłącznie w formach chronionych. W połączeniu z rehabilitacją społeczną i zawodową często wskazuje na treści z Karty Praw Osób Niepełnosprawnych.
Karta ma charakter deklaracji praw i kierunków działań państwa (katalog uprawnień), natomiast ustawy zwykle regulują konkretne systemy: ochronę zdrowia lub ubezpieczenia społeczne. Jeśli pytanie dotyczy jednocześnie rehabilitacji i pracy, częściej chodzi o dokument praw osób z niepełnosprawnością.
To podejście obejmujące nie tylko usprawnianie medyczne, ale też funkcjonowanie w społeczeństwie i przygotowanie do aktywności zawodowej. Dla asystenta może to oznaczać współpracę ze specjalistami, trening samodzielności, wsparcie w edukacji i pomoc w wejściu na rynek pracy.
Tak, w ujęciu deklaratywnym podkreśla prawo do niezależnego, samodzielnego i aktywnego życia oraz zasadę niedyskryminacji. W praktyce asystent powinien umieć rozpoznać bariery i nierówne traktowanie oraz wspierać podopiecznego w szukaniu adekwatnej pomocy.
Może traktować ją jako mapę obszarów wsparcia: rehabilitacja, pomoc specjalistyczna, edukacja, praca, likwidacja barier i uczestnictwo społeczne. Pomaga to planować działania, uzasadniać potrzebę usług i kierować osobę do właściwych form wsparcia.
Często wybierają odpowiedź z "ustawą", bo brzmi bardziej formalnie, albo kierują się ogólnym skojarzeniem z "prawami człowieka". Warto szukać słów-kluczy: rehabilitacja społeczna i zawodowa + praca na otwartym rynku to typowa para pojęć dla Karty Praw.
Tak, w praktyce wszechstronna rehabilitacja zwykle wymaga współpracy specjalistów (np. terapeuty, psychologa, doradcy zawodowego). Asystent nie zastępuje specjalistów, ale może organizować dostęp, wspierać w kontaktach i pomagać w realizacji zaleceń.
Ucz się katalogów praw i kojarz je z dokumentami: gdzie mowa o rehabilitacji i rynku pracy, gdzie o świadczeniach, a gdzie o ochronie zdrowia. Pomaga też tworzenie fiszek ze zwrotami "wszechstronna rehabilitacja" i "otwarty rynek pracy" oraz krótkimi definicjami.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Dlatego zdanie należy uzupełnić właśnie wskazaniem Karty, a nie ustaw o zdrowiu czy ubezpieczeniach."

Źródła:

  • Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 1 sierpnia 1997 r. – Karta Praw Osób Niepełnosprawnych, Monitor Polski 1997 Nr 50 poz. 475 (ISAP, tekst aktu)
  • Portal rządowy "Niepełnosprawni" – informacje o Karcie Praw Osób Niepełnosprawnych: https://niepelnosprawni.gov.pl/ - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Tekst Karty Praw Osób Niepełnosprawnych (M.P. 1997 Nr 50 poz. 475)
  • Materiały informacyjne portalu rządowego dotyczące praw i wsparcia osób z niepełnosprawnością
  • Komentarze/opracowania dydaktyczne o rehabilitacji społecznej i zawodowej oraz zatrudnieniu na otwartym rynku

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego