KWALIFIKACJA ELM5 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 3.
Wtórnik emiterowy to wzmacniacz z tranzystorem w konfiguracji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wtórnik emiterowy (emitter follower) to stopień BJT, w którym kolektor jest elektrodą "wspólną" dla obwodu wejściowego i wyjściowego. Dlatego jest to konfiguracja wspólnego kolektora. Układ zwykle nie wzmacnia napięcia istotnie (≈1), ale buforuje sygnał i dopasowuje impedancje.

Pełne wyjaśnienie:

Wtórnik emiterowy (emitter follower) jest klasycznym stopniem tranzystorowym BJT, w którym sygnał wyjściowy pobiera się z emitera, a kolektor pełni rolę punktu odniesienia (jest "wspólny" dla toru wejściowego i wyjściowego, zwykle podłączony do zasilania przez elementy polaryzacji).

Z tego powodu wtórnik emiterowy odpowiada konfiguracji wspólnego kolektora. Nazwa konfiguracji wynika z tego, która elektroda jest wspólna (ma stały potencjał dla analizy małosygnałowej) dla obwodu wejściowego i wyjściowego.

Dlaczego to ważne praktycznie?
Wtórnik emiterowy jest często używany jako bufor:

  • ma zwykle wzmocnienie napięciowe bliskie 1 (nie "pompuje" napięcia),
  • zapewnia korzystne dopasowanie impedancji: nie obciąża mocno źródła sygnału, a lepiej steruje obciążenie,
  • oddziela stopnie układu (zmniejsza wzajemne wpływy).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Wspólnego źródła – to nazwa konfiguracji typowa dla tranzystorów polowych (FET/MOSFET), gdzie odpowiednikiem emitera jest źródło. Nie opisuje klasycznego wtórnika emiterowego BJT.
  • Wspólnego emitera – to najpopularniejsza konfiguracja wzmacniająca napięcie, ale nie jest to wtórnik emiterowy; w WE sygnał wyjściowy pobiera się z kolektora, a nie z emitera.
  • Wspólnej bazy – w tej konfiguracji baza jest elektrodą wspólną, a właściwości (np. wzmocnienie i impedancje) są inne niż w wtórniku; również nie odpowiada to układowi, w którym wyjście jest na emiterze jako "wtórnik".

Na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę: jeśli wyjście jest na emiterze i napięcie "podąża" za wejściem, to jest to wspólny kolektor (wtórnik emiterowy).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wtórnik emiterowy to stopień tranzystorowy, w którym wyjście pobiera się z emitera, a napięcie wyjściowe "podąża" za napięciem wejściowym (zwykle nieco mniejsze). Najczęściej służy jako bufor i do dopasowania impedancji między stopniami.
W tym stopniu kolektor jest elektrodą "wspólną" dla obwodu wejściowego i wyjściowego (w analizie małosygnałowej ma prawie stały potencjał). Skoro elektroda wspólna to kolektor, konfiguracja nazywa się wspólny kolektor.
Wzmocnienie napięciowe wtórnika emiterowego jest zwykle bliskie 1, czyli układ nie służy do dużego wzmacniania napięcia. Jego zaletą jest przeniesienie sygnału z małym zniekształceniem i lepsza zdolność sterowania obciążeniem.
Stosuje się go jako bufor między stopniami, np. gdy czujnik lub poprzedni stopień ma nie być obciążany. W urządzeniach elektronicznych pomaga stabilnie wysterować kolejny blok, przewody lub wejście o mniejszej impedancji.
Wspólny emiter zwykle daje znaczące wzmocnienie napięcia i wyjście jest na kolektorze. Wtórnik emiterowy (wspólny kolektor) ma wzmocnienie napięciowe około 1 i wyjście na emiterze, za to lepiej dopasowuje impedancje.
Nie w przypadku klasycznego wtórnika emiterowego z tranzystorem BJT. "Wspólne źródło" to termin używany dla tranzystorów polowych (FET/MOSFET). Dla BJT poprawne nazwy odnoszą się do emitera, bazy i kolektora.
Najczęściej wejście jest podane na bazę, a wyjście jest pobrane z emitera. Kolektor bywa połączony z zasilaniem (bezpośrednio lub przez elementy polaryzacji). Charakterystyczne jest też to, że napięcie na emiterze "idzie za" bazą.
Bo nazwa "wtórnik emiterowy" zawiera słowo "emiter" i łatwo automatycznie wybrać "wspólny emiter". W rzeczywistości w wtórniku emiter jest punktem wyjścia, a elektroda wspólna to kolektor, więc poprawna konfiguracja to wspólny kolektor.
Zwykle ma dość dużą impedancję wejściową i mniejszą impedancję wyjściową niż stopnie wzmacniające napięcie. Dzięki temu nadaje się do separacji stopni i do sterowania obciążeniem, gdy źródło sygnału jest "delikatne".
Naucz się mapy: WE (wyjście na kolektor), WK (wyjście na emiter, wtórnik), WB (baza wspólna). Pomaga ćwiczenie na kilku schematach i dopisywanie: gdzie jest wejście, gdzie wyjście i która elektroda jest wspólna.
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Wtórnik emiterowy (emitter follower) to stopień BJT, w którym kolektor jest elektrodą "wspólną" dla obwodu wejściowego i wyjściowego."

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Wtórnik emiterowy" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Wt%C3%B3rnik_emiterowy (dostęp: 2026-02-18)
  • Electronics Tutorials: "Common Collector Amplifier" — https://www.electronics-tutorials.ws/amplifier/common-collector-amplifier.html (dostęp: 2026-02-18)
  • All About Circuits: "Common-Collector Amplifier" — https://www.allaboutcircuits.com/textbook/semiconductors/chpt-4/common-collector-amplifier/ (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Kursy i notatki z podstaw elektroniki analogowej (wzmacniacze tranzystorowe)
  • Ćwiczenia: rozpoznawanie konfiguracji BJT na schematach (WE/WB/WK)
  • Tablice porównawcze właściwości konfiguracji (wzmocnienie napięciowe, impedancje)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego