KWALIFIKACJA BUD18 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 16.
Wybierz mapę, która najprawdopodobniej będzie miała najwyższą wierność, biorąc pod uwagę następujące rodzaje map:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Mapa katastralna jest mapą urzędową wykorzystywaną w ewidencji nieruchomości i opisuje granice oraz położenie działek z dużą dokładnością. Mapy szkolne i turystyczne są głównie poglądowe, a geologiczna jest tematyczna – zwykle nie służą do precyzyjnego odwzorowania granic własności.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy tego, która mapa "najprawdopodobniej będzie miała najwyższą wierność", czyli w praktyce geodezyjnej: największą wiarygodność i dokładność geometryczną odwzorowania obiektów (położenia, granic, przebiegu linii) w porównaniu do innych typów map.

Poprawna jest odpowiedź "Mapa katastralna", ponieważ jest to mapa tworzona dla potrzeb ewidencji nieruchomości. Zawiera informacje o działkach i ich granicach, a więc jej podstawową funkcją jest możliwie wierne przedstawienie stanu ewidencyjnego w układzie odniesienia stosowanym w geodezji. Z tego powodu zwykle opiera się na materiałach geodezyjnych i ma charakter bardziej "pomiarowy" niż poglądowy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są mniej trafne:

  • "Mapa szkolna" służy edukacji. Zazwyczaj upraszcza treść, uogólnia kształty i dobiera elementy tak, aby były czytelne dla ucznia, a nie aby zapewnić wysoką dokładność położenia.
  • "Mapa turystyczna" jest projektowana pod nawigację i orientację w terenie. Często akcentuje szlaki, atrakcje i informacje praktyczne, a elementy mogą być generalizowane; priorytetem jest czytelność, nie precyzyjne odwzorowanie granic czy szczegółów ewidencyjnych.
  • "Mapa geologiczna" to mapa tematyczna. Jej kluczowa treść dotyczy budowy geologicznej i zjawisk geologicznych. Choć może być wykonana na dobrym podkładzie, celem nie jest maksymalna wierność granic działek lub szczegółów sytuacyjnych, tylko poprawne przedstawienie danych geologicznych.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się mapa o charakterze urzędowym/ewidencyjnym, zwykle będzie ona najbardziej "wierna" w sensie geodezyjnym, bo ma wspierać czynności wymagające wysokiej dokładności (np. identyfikację granic). Mapy przeznaczone do edukacji lub turystyki są z definicji bardziej schematyczne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mapa katastralna to mapa związana z ewidencją nieruchomości, pokazująca m.in. działki i ich granice. W geodezji wykorzystuje się ją jako odniesienie przy pracach dotyczących własności i identyfikacji parceli, dlatego kładzie nacisk na możliwie wierne odwzorowanie położenia i przebiegu granic.
Mapa szkolna jest przygotowana do celów dydaktycznych. Zazwyczaj upraszcza treść, stosuje większą generalizację i selekcję obiektów, aby była czytelna. Taki cel projektowy często oznacza, że nie nadaje się do zadań wymagających wysokiej dokładności geometrycznej.
Może być użyteczna i dość dokładna do orientacji, ale jej priorytetem jest nawigacja i informacja praktyczna (szlaki, atrakcje, punkty usług). Zwykle nie jest opracowywana do zadań ewidencyjnych i nie stanowi podstawy do precyzyjnego wyznaczania granic nieruchomości.
Najczęściej chodzi o wierność odwzorowania rzeczywistego położenia i kształtu obiektów (dokładność geometryczną) oraz wiarygodność źródła danych. Na egzaminie warto łączyć "wierność" z przeznaczeniem mapy: mapy urzędowe i pomiarowe zwykle są bardziej wierne niż poglądowe.
W praktyce jako wiarygodne podkłady wybiera się mapy powstałe z pomiarów i prowadzone w systemach geodezyjnych, a nie mapy poglądowe. Kluczowe jest, by podkład odpowiadał celowi pracy: inne materiały będą właściwe do ewidencji granic, a inne do orientacji terenowej.
Mapa geologiczna jest mapą tematyczną: jej główną treścią są informacje o budowie geologicznej. Nawet jeśli ma dobry podkład, nie jest tworzona po to, by przedstawiać granice własności z najwyższą dokładnością. Do granic działek służą materiały ewidencyjne i geodezyjne.
Mniejsza liczba w mianowniku skali (np. 1:500 zamiast 1:50 000) zwykle pozwala pokazać więcej szczegółów, ale sama skala nie gwarantuje wierności. Liczy się też źródło danych i cel opracowania. W geodezji preferuje się materiały o znanej dokładności i sposobie pozyskania.
Często myli się "specjalistyczna" tematyka z dokładnością geometryczną, np. wybiera mapę geologiczną, bo brzmi profesjonalnie. Innym błędem jest uznanie mapy turystycznej za najwierniejszą, bo bywa szczegółowa. Warto zawsze pytać: do jakiego celu mapa jest tworzona?
Do orientacji i planowania trasy (szlaki, czasy przejść, atrakcje, schroniska) mapa turystyczna bywa praktyczniejsza. Mapa katastralna lepiej sprawdza się w zadaniach związanych z działkami i granicami, ale nie musi zawierać informacji typowo turystycznych ani być wygodna do nawigacji pieszej.
Ćwicz rozpoznawanie map po przeznaczeniu: urzędowe/ewidencyjne, poglądowe, tematyczne. Ucz się, jakie dane są kluczowe na danym rodzaju mapy oraz jaka jest typowa dokładność i generalizacja. Dobrą metodą jest porównywanie kilku map tego samego obszaru i ocena, co pokazują.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Mapa katastralna jest mapą urzędową wykorzystywaną w ewidencji nieruchomości i opisuje granice oraz położenie działek z dużą dokładnością."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Mapa katastralna" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Mapa_katastralna (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Kataster" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Kataster (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Mapa tematyczna" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Mapa_tematczna (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podstawy kartografii i geodezji (rozdziały o rodzajach map i skali)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji BUD.18 (mapy zasadnicze/ewidencyjne i ich zastosowanie)
  • Opisy i przykłady map udostępniane przez organy administracji geodezyjnej (serwisy mapowe/geoportale) – do porównania treści i przeznaczenia map

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego