KWALIFIKACJA ROL10 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 5.
Wybierz płodozmian dla gospodarstwa położonego na glebach o uregulowanych stosunkach wodnych, w którym jest bardzo wysoka obsada bydła, a mało użytków zielonych.
Ilustracja przedstawia tabelę z czterema kolumnami oznaczonymi rzymskimi cyframi I, II, III, IV, które reprezentują różne
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W gospodarstwie z bardzo wysoką obsadą bydła i małym udziałem użytków zielonych płodozmian powinien zwiększać udział roślin pastewnych i umożliwiać racjonalne wykorzystanie nawozów naturalnych, przy zachowaniu poprawnego następstwa roślin na glebach o uregulowanych stosunkach wodnych.
Dlatego właściwy jest "Płodozmian II".

Pełne wyjaśnienie:

Dobór płodozmianu w gospodarstwie zależy nie tylko od warunków glebowo-wodnych, ale też od kierunku produkcji. Informacja o bardzo wysokiej obsadzie bydła oznacza duże zapotrzebowanie na pasze (zwłaszcza objętościowe) oraz dużą ilość nawozów naturalnych do zagospodarowania. Jednocześnie mało użytków zielonych wskazuje, że niedobór paszy z łąk i pastwisk trzeba uzupełnić paszą z pól.

W takiej sytuacji poprawnie zaplanowany płodozmian powinien:

  • zwiększać udział roślin pastewnych w strukturze zasiewów (aby budować bazę paszową mimo małej powierzchni TUZ),
  • zapewniać prawidłowe następstwo roślin (ograniczenie chorób, szkodników i zachwaszczenia, mniejsze ryzyko "zmęczenia" gleby),
  • umożliwiać racjonalne wykorzystanie obornika/gnojowicy (dobór roślin dobrze reagujących na nawożenie naturalne oraz właściwe rozmieszczenie w zmianowaniu),
  • być dopasowany do gleb o uregulowanych stosunkach wodnych, czyli bez konieczności "ratowania" stanowiska roślinami skrajnie odpornymi na podtopienia lub suszę.

Odpowiedź "Płodozmian II" jest właściwa, ponieważ w przedstawionych wariantach odpowiada tym wymaganiom: wspiera produkcję pasz na gruntach ornych i jednocześnie zachowuje zasady następstwa roślin dla stabilnych plonów.

Pozostałe propozycje są niekorzystne typowo z takich powodów:

  • Warianty z przewagą zbóż nie rozwiązują problemu bazy paszowej przy wysokiej obsadzie bydła i mogą nasilać presję chorób oraz chwastów.
  • Warianty z niedoborem roślin pastewnych zwiększają ryzyko konieczności dokupowania pasz, co pogarsza ekonomikę produkcji.
  • Warianty słabo dopasowane do nawożenia naturalnego utrudniają zagospodarowanie nawozów z chowu bydła i mogą podnosić ryzyko strat składników pokarmowych.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o płodozmianie zawsze łącz treść o zwierzętach (obsada, rodzaj produkcji) z treścią o użytkach (TUZ vs grunty orne) i dopiero potem oceniaj warianty zmianowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Płodozmian to planowe następstwo roślin na polu w kolejnych latach. Stosuje się go, aby stabilizować plony, ograniczać choroby i chwasty, poprawiać żyzność gleby oraz lepiej wykorzystywać nawozy naturalne i mineralne. W praktyce pomaga też dopasować produkcję roślinną do potrzeb zwierząt.
Wysoka obsada bydła oznacza duże zapotrzebowanie na pasze oraz dużą ilość nawozów naturalnych do zagospodarowania. Płodozmian powinien więc zwykle zwiększać udział roślin pastewnych i być tak ułożony, aby rośliny dobrze wykorzystywały obornik lub gnojowicę, bez pogarszania następstwa roślin.
Jeśli użytków zielonych jest mało, gospodarstwo ma mniej paszy z łąk i pastwisk. Trzeba to zrekompensować paszą z gruntów ornych, więc w płodozmianie rośnie znaczenie roślin pastewnych uprawianych w polu. Bez tego częściej pojawia się konieczność dokupowania pasz i wzrost kosztów.
W praktyce bazę paszową zwiększa się przez większy udział roślin dających paszę objętościową i/lub białkową. Na egzaminie oceniaj warianty pod kątem tego, czy zapewniają wystarczającą ilość pasz z pól oraz czy następstwo roślin nie jest zbyt jednostronne (np. nadmiar zbóż).
Uregulowane stosunki wodne oznaczają, że na stanowisku nie dominuje ani długotrwałe podmoknięcie, ani skrajna susza. Dzięki temu dobór roślin jest szerszy, ale nadal trzeba uwzględnić właściwe następstwo i wymagania gatunków. Nie zastępuje to zasad płodozmianowania, tylko ułatwia ich realizację.
Płodozmian paszowy zwykle ma większy udział roślin przeznaczonych na paszę oraz jest zaplanowany tak, aby regularnie dostarczać pasz w gospodarstwie. W zadaniach testowych szukaj wariantu, który najlepiej odpowiada opisowi produkcji zwierzęcej i jednocześnie nie łamie podstawowych zasad następstwa roślin.
Zbyt duży udział zbóż może nasilać presję chorób i chwastów oraz pogarszać warunki dla kolejnych upraw w zmianowaniu. W gospodarstwie z wysoką obsadą bydła dodatkowo nie rozwiązuje to problemu pasz objętościowych. Na egzaminie traktuj "prawie same zboża" jako sygnał ostrzegawczy.
Częsty błąd to wybór wariantu "na pamięć" bez odniesienia do treści (np. nieuwzględnienie wysokiej obsady bydła albo małych TUZ). Inny błąd to skupienie się wyłącznie na jednym warunku (np. wodnym) i pominięcie bazy paszowej. Pomaga sprawdzanie wariantów według krótkiej listy kryteriów.
Tak, bo wysoka obsada bydła zwykle oznacza dużo obornika lub gnojowicy. Wariant płodozmianu powinien umożliwiać ich racjonalne wykorzystanie w zmianowaniu, tak aby składniki pokarmowe były dobrze pobierane przez rośliny. To element organizacji produkcji rolniczej, ważny w kwalifikacji technika rolnika.
Ćwicz rozpoznawanie celu płodozmianu na podstawie opisu gospodarstwa: kierunek produkcji, obsada zwierząt, udział TUZ i warunki stanowiska. Następnie oceniaj warianty według kryteriów: baza paszowa, następstwo roślin, możliwość nawożenia naturalnego i ryzyko jednostronności. Pomagają też zadania z arkuszy i karty pracy.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z agrotechniki i płodozmianowania dla technika rolnika (działy: zmianowanie, następstwo roślin)
  • Materiały dydaktyczne ODR dotyczące planowania płodozmianu i struktury zasiewów w gospodarstwach z bydłem
  • Notatki/opracowania szkolne z produkcji roślinnej i żywienia przeżuwaczy (baza paszowa)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego