KWALIFIKACJA ROL10 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 5.
Wybierz płodozmian dla gospodarstwa położonego na glebach o uregulowanych stosunkach wodnych, w którym jest bardzo wysoka obsada bydła, a mało użytków zielonych.
Ilustracja przedstawia tabelę z czterema kolumnami oznaczonymi rzymskimi cyframi I, II, III, IV.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W gospodarstwie z bardzo wysoką obsadą bydła i małą powierzchnią TUZ płodozmian powinien zwiększać udział roślin pastewnych z gruntów ornych.
Najlepiej odpowiada temu układ z okopowymi pastewnymi, zbożem z wsiewką, mieszanką motylkowatych z trawami oraz kukurydzą na paszę, bo poprawia bazę paszową i strukturę stanowisk.

Pełne wyjaśnienie:

W gospodarstwie o bardzo wysokiej obsadzie bydła kluczowe jest zabezpieczenie dużej ilości pasz, zwłaszcza objętościowych (kiszonki, zielonki) oraz poprawa bilansu białka w dawce. Jeżeli jednocześnie jest mało użytków zielonych, to część funkcji TUZ (produkcja zielonki i stabilna baza pasz) trzeba przenieść na grunty orne poprzez odpowiednio ułożony płodozmian.

Poprawny dobór zmianowania powinien więc zawierać rośliny typowo paszowe, takie jak:

  • okopowe pastewne – dostarczają paszy i zwykle poprawiają kulturę roli dzięki zabiegom pielęgnacyjnym,
  • zboże jare z wsiewką – wsiewka umożliwia szybkie wejście w rośliny pastewne po zbiorze zboża,
  • mieszanka motylkowatych z trawami – daje paszę o wyższej zawartości białka, poprawia żyzność i strukturę gleby,
  • kukurydza na paszę – jest podstawą kiszonkową w wielu gospodarstwach bydła i stabilizuje ilość energii w dawce.

Taki zestaw roślin odpowiada warunkom zadania także dlatego, że przy glebach o uregulowanych stosunkach wodnych możliwe jest prowadzenie intensywniejszej produkcji polowej, w tym kukurydzy czy upraw wymagających dobrej organizacji agrotechniki.

Pozostałe warianty (inne płodozmiany) są niekorzystne, jeśli:

  • mają zbyt duży udział zbóż kosztem roślin pastewnych, co pogłębia niedobór pasz przy małej powierzchni TUZ,
  • nie zawierają motylkowatych lub mieszanek, przez co trudniej bilansować białko i utrzymać żyzność gleby,
  • nie zapewniają ciągłości produkcji pasz w sezonie (brak wsiewek/mieszanek), co utrudnia organizację żywienia stada.

Na egzaminie warto pamiętać regułę: im więcej bydła i mniej TUZ, tym większy udział roślin pastewnych z pola oraz większa rola mieszanek traw z motylkowatymi i kukurydzy na kiszonkę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Trzeba zwiększyć udział roślin pastewnych z gruntów ornych: kukurydzy na kiszonkę, mieszanek traw z motylkowatymi, roślin okopowych pastewnych oraz rozwiązań typu wsiewka. Celem jest pewna ilość pasz objętościowych i lepszy bilans białka bez opierania się wyłącznie na TUZ.
Jeśli TUZ jest mało, gospodarstwo ma ograniczone źródło zielonki i siana/sianokiszonki. Wtedy płodozmian na polach musi "zastąpić" część funkcji łąk i pastwisk: zapewnić pasze objętościowe i poprawić żyzność gleby poprzez większy udział mieszanek i roślin pastewnych.
To gleby, na których nie występują długotrwałe zastoiska wody ani chroniczne przesuszenie, a odpływ i podsiąk są względnie stabilne. Dzięki temu łatwiej planować terminowe zabiegi polowe i uprawiać rośliny bardziej wrażliwe na nadmiar wody, np. kukurydzę na paszę.
Mieszanki motylkowatych z trawami dają wartościową paszę (często z większym udziałem białka) oraz korzystnie wpływają na glebę: poprawiają strukturę, zwiększają zawartość materii organicznej i ograniczają monokulturę zbożową. To szczególnie ważne w gospodarstwach nastawionych na bydło.
Wsiewka to wysiew roślin towarzyszących (często traw lub mieszanek) w łan zboża jarego. Pozwala uzyskać szybki "start" roślin pastewnych po zbiorze zboża i lepiej wykorzystać sezon wegetacyjny. W praktyce ułatwia budowę bazy paszowej, gdy brakuje TUZ.
Kukurydza na kiszonkę zwykle daje wysoki plon zielonej masy i jest ważnym źródłem energii w dawce. Ułatwia przygotowanie stabilnej paszy na okres zimowy. W płodozmianie bywa łączona z mieszankami i innymi paszowymi, aby nie zwiększać nadmiernie udziału zbóż.
Częsty błąd to wybór zmianowania zbyt "zbożowego", bo zboża są intuicyjnie kojarzone z uprawą podstawową. Drugi błąd to pomijanie informacji o małej powierzchni TUZ, przez co nie zwiększa się udziału roślin pastewnych. Warto zawsze sprawdzić, czy płodozmian realnie zapewni pasze dla stada.
W wielu gospodarstwach mogą mieć sens, jeśli organizacja pracy i sprzęt na to pozwalają. Dostarczają paszy i zwykle wymagają intensywniejszej uprawy oraz pielęgnacji, co bywa korzystne dla stanu pola. Na egzaminie są typowym elementem płodozmianu paszowego przy dużej obsadzie bydła.
Płodozmian paszowy ma wyraźny udział roślin przeznaczonych na paszę: kukurydzy na kiszonkę, mieszanek traw z motylkowatymi, okopowych pastewnych, roślin na zielonkę. Płodozmian towarowy częściej opiera się na zbożach i rzepaku, a mniej na roślinach stricte paszowych.
Ćwicz układanie zmianowań dla różnych kierunków produkcji (bydło, trzoda, gospodarstwo roślinne) i różnych warunków siedliskowych. Naucz się roli roślin pastewnych, motylkowatych i wsiewek. W zadaniach zawsze łącz warunki z celem gospodarstwa: pasze, żyzność gleby i organizacja pracy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 56% zdających egzamin. średnie

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z produkcji roślinnej (dział: płodozmian, rośliny pastewne)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji zawodowych z zakresu organizacji produkcji rolniczej
  • Notatki z zajęć o bazie paszowej w gospodarstwie bydła (TUZ vs pasze z pola)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego