KWALIFIKACJA ROL2 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 25.
Wybierz prawidłowe stwierdzenie dotyczące przekładni cięgnowych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przekładnie cięgnowe przenoszą ruch i moc dzięki elementowi giętkiemu pracującemu na rozciąganie (cięgnu), np. linie lub łańcuchowi. Pozostałe stwierdzenia są zbyt ogólne albo kategoryczne: koszt, "najmniej efektywne", czy niemożność przenoszenia dużych momentów nie opisują definicji tej grupy przekładni.

Pełne wyjaśnienie:

Przekładnie cięgnowe to grupa przekładni, w których przeniesienie ruchu odbywa się przez element ciągnący (giętki), czyli taki, który podczas pracy jest obciążony głównie na rozciąganie. Do typowych elementów ciągnących zalicza się m.in. łańcuch oraz linę (w praktyce spotyka się też inne elementy giętkie zależnie od konstrukcji).

Dlaczego poprawna jest odpowiedź wskazana?
Opisuje ona cechę definicyjną: mechanizm przenosi ruch za pomocą cięgna, a więc elementu, który "ciągnie" pomiędzy współpracującymi kołami/zębatkami/bębnami. Podane przykłady (lina, łańcuch) są zgodne z tym sposobem przenoszenia ruchu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Najczęściej stosowane w maszynach rolniczych ze względu na niski koszt" – to uogólnienie. O doborze decydują też warunki pracy (zapylenie, obciążenia, prędkości, serwis), wymagania konstrukcyjne i dostępność osłon/napinaczy. Sama "częstość stosowania" i "koszt" nie stanowią definicji przekładni cięgnowych.
  • "Najmniej efektywne, ale najbardziej niezawodne" – łączy dwie oceny (sprawność i niezawodność) i robi z nich skrajny, ogólny wniosek. W praktyce sprawność i niezawodność zależą od typu rozwiązania, jakości wykonania, smarowania/naciągu oraz warunków eksploatacji.
  • "Nie mogą przenosić dużych momentów obrotowych" – to stwierdzenie kategoryczne ("nie mogą"), które nie jest cechą definicyjną całej grupy. Zdolność przenoszenia momentu zależy od konkretnej konstrukcji, wymiarów, materiału, liczby cięgien oraz warunków pracy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie brzmi "prawidłowe stwierdzenie dotyczące rodzaju przekładni", szukaj przede wszystkim definicji zasady działania (co przenosi ruch i jak), a nie ocen typu "najtańsze", "najlepsze", "najgorsze", bo te zwykle są zbyt ogólne i łatwo prowadzą do błędów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To przekładnie, w których ruch przenosi element giętki pracujący na rozciąganie (cięgno). Cięgno "ciągnie" między elementami współpracującymi, dzięki czemu można przenieść ruch i moc na pewną odległość. Przykładami cięgien są m.in. łańcuch i lina.
Do elementów ciągnących zalicza się takie części, które podczas pracy są obciążone głównie na rozciąganie i mogą się wyginać. W praktyce spotyka się przede wszystkim łańcuchy oraz liny. Ich dobór zależy od obciążenia, warunków pracy i konstrukcji maszyny.
Ponieważ opisuje zasadę działania przekładni cięgnowych: przeniesienie ruchu odbywa się przez cięgno (element ciągnący). Pozostałe opcje mówią o kosztach, efektywności lub ograniczeniach w sposób zbyt ogólny i nie stanowią definicji tej grupy przekładni.
Nie zawsze. Koszt to tylko jeden z czynników. W rolnictwie liczą się też: odporność na zabrudzenia, łatwość serwisu, potrzeba smarowania, możliwość osłonięcia napędu i bezpieczeństwo pracy. Ten sam typ przekładni może być opłacalny w jednej maszynie, a niekorzystny w innej.
Nie można tego uogólnić. Zdolność przenoszenia momentu zależy od konkretnej konstrukcji i doboru elementów (np. rozmiaru łańcucha, jakości materiału, liczby cięgien, warunków pracy). Sam fakt, że jest to przekładnia cięgnowa, nie przesądza o "niemożności" przenoszenia dużych momentów.
Pytanie definicyjne zwykle dotyczy mechanizmu przenoszenia ruchu (co przenosi i w jaki sposób). Pytanie o zalety/wady odnosi się do cech użytkowych, takich jak sprawność, hałas, potrzeba smarowania czy trwałość. Na egzaminie definicja ma pierwszeństwo, gdy proszą o "prawidłowe stwierdzenie" o rodzaju przekładni.
Najczęściej obserwuje się: nadmierny luz i wydłużenie łańcucha, nierówną pracę, hałas, przyspieszone zużycie kół współpracujących, uszkodzenia ogniw lub splotów, a także problemy z utrzymaniem prawidłowego naciągu. W eksploatacji ważne są okresowe oględziny i regulacja.
Napęd łańcuchowy wybiera się, gdy potrzebne jest pewne przeniesienie ruchu bez typowego poślizgu, praca w trudniejszych warunkach oraz możliwość przenoszenia większych obciążeń niż w wielu lekkich rozwiązaniach. Ostateczny wybór zależy jednak od konstrukcji maszyny, prędkości i warunków serwisu.
Najczęstsze błędy to: kierowanie się "brzmiącymi pewnie" skrajnymi ocenami (najtańsze/najlepsze), mylenie cech konkretnego typu napędu z cechą całej grupy oraz uznawanie kategorycznych stwierdzeń ("nie mogą…") bez zastanowienia. Warto szukać odpowiedzi opisującej zasadę działania.
Skup się na: podziale przekładni, zasadzie działania, typowych elementach (koła, łańcuch, lina) oraz podstawowych pojęciach (moment, sprawność, poślizg). Pomaga też analiza DTR maszyn rolniczych: łatwiej wtedy kojarzyć teorię z praktyką obsługi i konserwacji.
info

Statystycznie 84% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że przekładnie cięgnowe przenoszą ruch i moc dzięki elementowi giętkiemu pracującemu na rozciąganie (cięgnu), np. linie lub łańcuchowi.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Przekładnia" – opis ogólny przekładni mechanicznych, https://pl.wikipedia.org/wiki/Przek%C5%82adnia (dostęp: 2026-02-26)
  • Wikipedia (PL): "Przekładnia łańcuchowa" – charakterystyka napędu łańcuchowego, https://pl.wikipedia.org/wiki/Przek%C5%82adnia_%C5%82a%C5%84cuchowa (dostęp: 2026-02-26)
  • Wikipedia (PL): "Przekładnia pasowa" – charakterystyka napędu pasowego jako przykładu przekładni z elementem giętkim, https://pl.wikipedia.org/wiki/Przek%C5%82adnia_pasowa (dostęp: 2026-02-26)

Materiały:

  • Podręczniki do przedmiotów: podstawy konstrukcji maszyn / budowa maszyn (dział: przekładnie)
  • Materiały dydaktyczne szkół rolniczych: napędy w maszynach rolniczych (pasowe i łańcuchowe)
  • Instrukcje obsługi (DTR) maszyn rolniczych opisujące napędy łańcuchowe i pasowe

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego