KWALIFIKACJA ROL4 - TEST WIEDZY NR 7

PYTANIE NR 12.
Wybierz prawidłowe stwierdzenie dotyczące środków ochrony roślin w kontekście zasad integrowanej ochrony roślin.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W integrowanej ochronie roślin dobór środka nie opiera się wyłącznie na skuteczności, cenie czy dostępności.
Trzeba uwzględniać jednocześnie efektywność zwalczania agrofaga oraz możliwie najmniejszy negatywny wpływ na środowisko i organizmy pożyteczne, wybierając rozwiązanie o najkorzystniejszym profilu ryzyka.

Pełne wyjaśnienie:

Integrowana ochrona roślin polega na takim prowadzeniu ochrony, aby ograniczać straty powodowane przez choroby i szkodniki, a równocześnie minimalizować ryzyko dla ludzi i środowiska. W praktyce oznacza to, że gdy sięga się po środki ochrony roślin, nie wybiera się ich "bo są najtańsze" albo "bo są akurat dostępne", lecz ocenia się je wielokryterialnie.

Stwierdzenie: "Środki ochrony roślin powinny być wybierane na podstawie ich wpływu na środowisko i skuteczności w zwalczaniu szkodników i chorób." jest zgodne z ideą IPM, bo łączy dwa kluczowe wymagania: skuteczność (zabieg ma realnie ograniczyć agrofaga) oraz ograniczanie negatywnych skutków (np. dla owadów pożytecznych, wód, gleby, bioróżnorodności).

Pozostałe propozycje są nieprawidłowe, ponieważ zawężają kryteria wyboru do jednej przesłanki i wprost odrzucają aspekt środowiskowy:

  • "Skuteczność, a nie wpływ na środowisko" – typowy błąd polegający na traktowaniu ochrony chemicznej jako celu samego w sobie. W IPM ważna jest skuteczność, ale nie kosztem nieuzasadnionego ryzyka.
  • "Cena, a nie wpływ na środowisko" – kryterium ekonomiczne może mieć znaczenie organizacyjne, jednak nie może zastąpić oceny ryzyka i dopasowania środka do zagrożenia.
  • "Dostępność, a nie wpływ na środowisko" – dostępność nie przesądza o zasadności użycia; środek powinien być dobrany do problemu, terminu i warunków oraz z możliwie najmniejszym obciążeniem środowiska.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedzi pojawia się sformułowanie sugerujące pomijanie wpływu na środowisko, to zwykle jest to sprzeczne z podejściem integrowanym, które zakłada ograniczanie ryzyka i preferowanie rozwiązań bezpieczniejszych przy zachowaniu skuteczności.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Integrowana ochrona roślin (IPM) to podejście, w którym łączy się różne metody ograniczania chorób i szkodników tak, aby uzyskać skuteczny efekt przy możliwie małym ryzyku dla ludzi i środowiska. Chemiczne środki ochrony stosuje się rozważnie i wtedy, gdy jest to uzasadnione.
Ponieważ celem IPM jest nie tylko zwalczenie agrofaga, ale też ograniczenie skutków ubocznych: zagrożenia dla organizmów pożytecznych, ryzyka skażenia wód i gleby oraz spadku bioróżnorodności. W praktyce wybiera się rozwiązania o korzystniejszym profilu ryzyka, jeśli są wystarczająco skuteczne.
Typowo ocenia się równocześnie: skuteczność na dany organizm szkodliwy, selektywność wobec organizmów pożytecznych, ryzyko znoszenia i spływu, wpływ na środowisko oraz możliwość ograniczenia liczby zabiegów. Cena i dostępność mogą mieć znaczenie, ale nie zastępują oceny ryzyka.
Nie. Skuteczność jest ważna, ale w IPM nie pomija się wpływu na środowisko oraz bezpieczeństwa. Wybór "tylko najskuteczniejszego" preparatu może prowadzić do niepotrzebnego ryzyka, większej presji selekcyjnej i problemów z odpornością, gdy istnieją rozwiązania równie skuteczne, a bezpieczniejsze.
Częsty błąd to myślenie, że IPM = "zawsze chemia, byle działało". Inny błąd to wybór kryteriów pozamerytorycznych (cena, dostępność) jako najważniejszych. W zadaniach egzaminacyjnych szukaj odpowiedzi, które łączą skuteczność z minimalizacją ryzyka dla środowiska.
To ocena możliwych skutków ubocznych, np. dla owadów zapylających, drapieżców i pasożytów pożytecznych, a także ryzyka zanieczyszczenia wody i gleby. W praktyce uwzględnia się też warunki zabiegu (wiatr, temperatura), by ograniczyć znoszenie i spływ do cieków.
Zwykle wtedy, gdy inne metody (agrotechniczne, mechaniczne, biologiczne) nie zapewniają wystarczającego efektu albo ryzyko strat jest wysokie. Nawet wtedy dobiera się środek możliwie selektywny i wykonuje zabieg w sposób ograniczający ryzyko dla środowiska oraz organizmów pożytecznych.
Poprawne odpowiedzi zwykle mówią o równowadze: skuteczność + ograniczenie ryzyka (środowisko, bezpieczeństwo, selektywność). Błędne często używają sformułowań "a nie wpływ na środowisko" lub opierają wybór na jednej wygodnej przesłance (cena, dostępność), co jest sprzeczne z podejściem integrowanym.
Cena może być brana pod uwagę przy planowaniu kosztów produkcji, ale nie jest kryterium nadrzędnym. W IPM priorytetem jest uzasadnione zwalczanie zagrożenia oraz minimalizacja ryzyka dla środowiska i organizmów pożytecznych. Tani środek o niekorzystnym profilu ryzyka nie będzie dobrym wyborem.
Powtórz zasady IPM: profilaktyka, monitoring, metody niechemiczne i rozważne użycie środków ochrony. Ćwicz rozpoznawanie odpowiedzi, które łączą skuteczność z ograniczaniem ryzyka środowiskowego. Warto też przeglądać przykładowe zadania i uczyć się typowych "pułapek" typu "skuteczność, a nie środowisko".
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Directive 2009/128/EC of the European Parliament and of the Council of 21 October 2009 establishing a framework for Community action to achieve the sustainable use of pesticides (general IPM framework) – EUR-Lex: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32009L0128 (accessed 2026-03-01)
  • FAO (Food and Agriculture Organization of the United Nations), Integrated Pest Management (IPM) overview – https://www.fao.org/plant-health/ipm/en/ (accessed 2026-03-01)
  • OECD, Integrated Pest Management – guidance/overview page – https://www.oecd.org/agriculture/topics/pesticides-biocides/integrated-pest-management/ (accessed 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z integrowanej ochrony roślin (IPM) dla praktyków ogrodnictwa
  • Etykiety środków ochrony roślin – interpretacja zaleceń i ostrzeżeń środowiskowych
  • Podręczniki/kompendia ochrony roślin w ogrodnictwie (choroby, szkodniki, metody ograniczania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego