W umowie zlecenia zleceniodawca (jako płatnik składek) ocenia, czy zleceniobiorca z tytułu tej umowy podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym. Kluczowe jest ustalenie, czy zleceniobiorca ma inny tytuł do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, który powoduje obowiązkowe podleganie tym ubezpieczeniom.
Odpowiedź "Zleceniobiorca nie posiada innego tytułu do ubezpieczenia emerytalnego i rentowego." jest właściwa, ponieważ w takiej sytuacji umowa zlecenia staje się podstawowym tytułem ubezpieczeniowym. W praktyce kadrowo‑płacowej oznacza to konieczność zgłoszenia do ZUS do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, a w konsekwencji również do ubezpieczenia wypadkowego (jeżeli praca jest wykonywana w warunkach powodujących podleganie temu ubezpieczeniu w ramach tego tytułu).
Pozostałe odpowiedzi wskazują sytuacje, w których obowiązek może wyglądać inaczej:
- "Zleceniobiorca zawarł umowę zlecenia z innym zleceniodawcą na kwotę minimalnego wynagrodzenia." – sugeruje zbieg tytułów (dwa zlecenia). W zbiegu tytułów ocenia się, czy i z którego tytułu składki są obowiązkowe; samo istnienie drugiego zlecenia może zmieniać zasady podlegania.
- "Zleceniobiorca jest studentem w wieku 22 lat, z którym zleceniodawca nie ma zawartego stosunku pracy." – w praktyce rozliczeń umów cywilnoprawnych status studenta (w określonym wieku) bywa podstawą do braku obowiązku ubezpieczeń społecznych z umowy zlecenia, więc nie jest to typowa sytuacja "obowiązkowego" zgłoszenia.
- "Zleceniobiorca jest emerytem zatrudnionym na umowę o pracę z minimalnym wynagrodzeniem u innego pracodawcy." – występuje tu inny tytuł (etat), który co do zasady rodzi obowiązek ubezpieczeń społecznych. Taki zbieg tytułów wymaga odrębnej analizy i często powoduje, że z samego zlecenia nie powstaje identyczny obowiązek jak przy braku innych tytułów.
Na egzaminie warto zapamiętać zasadę: najpierw ustal tytuły do ubezpieczeń (etat, działalność, inne zlecenia, status studenta), a dopiero potem oceniaj, czy zleceniodawca ma obowiązek zgłoszenia i opłacania składek z umowy zlecenia.