W siedliskoznawstwie leśnym rozróżnia się dwa poziomy "możliwości produkcyjnych" siedliska, aby oddzielić potencjał środowiska od efektu rzeczywiście obserwowanego.
Produkcjyjność potencjalna siedliska oznacza maksymalną możliwą produkcję biomasy (lub przyrostu), jaką dane siedlisko mogłoby zapewnić, gdyby warunki były optymalne, a czynniki ograniczające nie działały (np. brak degradacji, odpowiednie uwilgotnienie, brak silnych stresów). To ujęcie ma charakter "wzorcowy" i jest przydatne do porównań siedlisk oraz do planowania, co na danym siedlisku powinno się udawać w dobrych warunkach.
Produkcjyjność aktualna siedliska to produkcja biomasy uzyskiwana w praktyce w danym czasie. Uwzględnia realne ograniczenia, takie jak: niekorzystna pogoda w danym okresie, presja szkodników i chorób, szkody od zwierzyny, błędy hodowlane, zbyt duże zwarcie lub zbyt mała liczba drzew, lokalne uszkodzenia gleby czy niedobory wody.
Dlaczego pozostałe ujęcia są niepoprawne?
- Odwrócenie definicji (że "potencjalna" jest rzeczywista, a "aktualna" maksymalna) przeczy logice terminów i prowadzi do błędnej interpretacji oceny siedliska.
- Stwierdzenie, że oba pojęcia oznaczają to samo, usuwa kluczowe rozróżnienie używane do analizy przyczyn odchyleń między możliwościami siedliska a wynikiem w drzewostanie.
- Interpretacja "przyszłość vs przeszłość" jest błędem osi czasu: w tych pojęciach chodzi o możliwe vs obserwowane, a nie o moment w historii.
Wskazówka do nauki: zapamiętaj parę "potencjalna = potencjał (sufit)", "aktualna = aktualny stan (to, co jest)".
