KWALIFIKACJA AUD2 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 39.
Wykonano zdjęcia aparatami z matrycami FF i APS-C, używając tego samego obiektywu o stałej jasności 2.8 i ogniskowej 50 mm. Dla których warunków uzyskano najmniejszą głębię ostrości, jeżeli podczas fotografowania kadr nie ulegał zmianie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najmniejszą głębię ostrości daje możliwie najbardziej otwarta przysłona oraz warunki wymagające mniejszej odległości od obiektu.
Przy tym samym obiektywie 50 mm i niezmienionym kadrze na FF trzeba podejść bliżej niż na APS-C, a f/2.8 jest jaśniejsze niż f/4.0, więc DOF będzie najmniejsza dla FF i f/2.8.

Pełne wyjaśnienie:

Głębia ostrości (DOF) zależy przede wszystkim od: przysłony (mniejsza liczba f oznacza płytszą DOF), ogniskowej, odległości fotografowania (im bliżej obiektu, tym płytsza DOF) oraz od tego, jak duży jest rejestrowany obszar sceny.

W zadaniu kluczowy jest warunek: "kadr nie ulegał zmianie", czyli obiekt ma zajmować taką samą część zdjęcia w obu ujęciach. Skoro użyto tego samego obiektywu 50 mm, to na różnych matrycach zmienia się kąt widzenia: APS-C daje węższy kadr niż FF.

Aby utrzymać identyczną kompozycję:

  • na FF (szerszy kąt widzenia) trzeba podejść bliżej do obiektu,
  • na APS-C (węższy kąt widzenia) trzeba odsunąć się dalej.

Bliższa odległość na FF powoduje spadek DOF, a dodatkowo ustawienie f/2.8 (większy otwór względny) daje płytszą DOF niż f/4.0. Z tego powodu najmniejszą głębię ostrości uzyskano dla odpowiedzi "Przysłona 2.8 i matryca FF".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "Przysłona 2.8 i matryca APS-C" – mimo jasnej przysłony, przy stałym kadrze fotograf cofa się, a większa odległość zwiększa DOF w porównaniu z FF.
  • "Przysłona 4.0 i matryca APS-C" – przymknięcie przysłony zwiększa DOF, a dodatkowo dochodzi większa odległość wynikająca z APS-C, więc DOF będzie jeszcze większa.
  • "Przysłona 4.0 i matryca FF" – FF wymusza podejście bliżej (co zmniejsza DOF), ale f/4.0 jest wyraźnie "ciemniejsze" niż f/2.8, więc DOF rośnie względem ustawienia f/2.8 na FF.

Wskazówka egzaminacyjna: crop nie zmienia fizycznej ogniskowej obiektywu (50 mm pozostaje 50 mm). Zmienia się kąt widzenia i – przy zachowaniu tej samej kompozycji – odległość, a to bezpośrednio wpływa na głębię ostrości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza, że obiekt ma mieć tę samą wielkość w kadrze (tę samą kompozycję) na obu zdjęciach. Przy tym samym obiektywie trzeba więc zmienić odległość: na FF podejść bliżej, a na APS-C cofnąć się, aby wyrównać różnicę kąta widzenia.
f/2.8 oznacza większy otwór względny obiektywu niż f/4.0, więc krążek rozproszenia dla punktów nieostrych jest większy. W efekcie zakres odległości wyglądających na ostre jest mniejszy, a tło i pierwszy plan rozmywają się mocniej.
Nie zmienia się fizyczna ogniskowa: to nadal 50 mm. Zmienia się kąt widzenia, bo APS-C rejestruje mniejszy fragment obrazu z obiektywu (crop). "Ekwiwalent 75 mm" to skrót myślowy opisujący pole widzenia, a nie faktyczną ogniskową.
Przy zachowaniu tej samej kompozycji większy format (FF) zwykle wymaga mniejszej odległości lub innej ogniskowej, co prowadzi do płytszej DOF. W tym zadaniu, przy tym samym obiektywie 50 mm, FF wymusza podejście bliżej, więc DOF staje się mniejsza.
Może się tak zdarzyć, gdy nie utrzymujesz tego samego kadru i np. fotografujesz z tej samej odległości, a potem porównujesz tylko wycinek obrazu. W typowym porównaniu "ten sam kadr, ten sam poziom rozmycia" FF ma jednak przewagę w uzyskaniu płytszej DOF.
Najczęściej wymienia się: przysłonę (mniejsza liczba f = płytsza DOF), ogniskową (dłuższa = płytsza), odległość fotografowania (bliżej = płytsza) oraz format matrycy, który wpływa pośrednio przez kąt widzenia i wymaganą kompozycję.
FF rejestruje większy obszar obrazu z obiektywu, więc przy 50 mm ma szerszy kąt widzenia niż APS-C. Żeby obiekt wypełnił kadr tak samo jak na APS-C, na FF musisz zmniejszyć dystans do obiektu (podejść), co jednocześnie zmniejsza DOF.
Typowe pomyłki to: traktowanie współczynnika kadrowania jak zmiany ogniskowej, ignorowanie warunku stałej kompozycji, oraz mylenie wpływu odległości z wpływem przysłony. Warto zawsze sprawdzić, czy w zadaniu porównuje się "ten sam kadr", czy "tę samą odległość".
Zasadniczo tak: przejście np. z f/2.8 na f/4.0 zwiększa DOF, bo zmniejsza się otwór względny. Trzeba jednak pamiętać o kompromisach: rośnie potrzeba dłuższego czasu lub wyższego ISO, a przy bardzo małych otworach może pojawić się dyfrakcja pogarszająca ostrość.
Najpierw sprawdź, czy porównanie dotyczy tego samego kadru czy tej samej odległości. Następnie wybierz: najbardziej otwartą przysłonę (najmniejsza liczba f) i warunki dające najmniejszą odległość od obiektu. Na końcu upewnij się, że format matrycy zmienia kąt widzenia, a nie ogniskową.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Cambridge in Colour, "Depth of Field" (artykuł edukacyjny z omówieniem zależności DOF od przysłony, ogniskowej i odległości), https://www.cambridgeincolour.com/tutorials/depth-of-field.htm - dostęp 2026-03-01
  • Cambridge in Colour, "Crop Factor" (wyjaśnienie wpływu rozmiaru matrycy na kąt widzenia i kompozycję), https://www.cambridgeincolour.com/tutorials/crop-factor.htm - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (PL), "Głębia ostrości" (podstawowe definicje i czynniki wpływające na DOF), https://pl.wikipedia.org/wiki/G%C5%82%C4%99bia_ostro%C5%9Bci - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Kalkulatory głębi ostrości (DOF) i materiały producentów dotyczące DOF
  • Podstawy optyki fotograficznej: przysłona, ogniskowa, odległość, krążek rozproszenia
  • Artykuły edukacyjne o wpływie rozmiaru matrycy na kąt widzenia i DOF

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego