KWALIFIKACJA PGF1 + PGF2 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 8.
Wykonując bezpośrednią, fotochemiczną sitodrukową formę drukową, należy sito
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W fotochemicznym wykonywaniu formy sitodrukowej kluczowe jest przygotowanie powierzchni siatki. Odtłuszczenie usuwa tłuszcze i zabrudzenia, poprawia zwilżanie oraz przyczepność emulsji światłoczułej. Bez tego warstwa może się odspajać, a forma będzie nietrwała i nieprecyzyjna.

Pełne wyjaśnienie:

W bezpośredniej, fotochemicznej technologii wykonywania formy sitodrukowej jakość formy w dużej mierze zależy od tego, jak przygotowana jest powierzchnia sita. Odpowiedź "odtłuścić" jest właściwa, ponieważ na sicie (siatce) łatwo pozostają tłuszcze z dłoni, resztki środków myjących, pył, a także pozostałości po wcześniejszych procesach. Tłuszcz i zabrudzenia obniżają energię powierzchniową materiału, przez co emulsja światłoczuła gorzej się rozlewa i słabiej wiąże z podłożem.

Skutki pominięcia odtłuszczania w praktyce to m.in.:

  • nierównomierna warstwa emulsji (smugi, "oczka", prześwity),
  • odspajanie się emulsji w trakcie suszenia lub wywoływania,
  • gorsza odporność mechaniczna formy podczas drukowania,
  • spadek ostrości krawędzi elementów graficznych i ryzyko wad na odbitkach.

Pozostałe propozycje nie opisują podstawowej czynności przygotowawczej powierzchni sita w tej metodzie. "Utrwalić" kojarzy się z końcowym etapem zabezpieczania obrazu lub stabilizacją warstwy, ale nie zastępuje usunięcia tłuszczu przed nałożeniem emulsji. "Zwilżyć" jest działaniem chwilowym i nie usuwa zanieczyszczeń hydrofobowych; woda nie rozwiązuje problemu tłustych osadów, a sama obecność wilgoci może nawet utrudniać prawidłowe powlekanie i suszenie. "Sezonować" odnosi się do kondycjonowania materiału lub stabilizacji warunków, lecz w kontekście przygotowania fotochemicznej formy sitodrukowej nie jest czynnością konieczną, która zapewnia przyczepność emulsji.

Na egzaminie warto zapamiętać zasadę: przed każdą warstwą funkcjonalną (emulsją, powłoką) musi być czysta i odtłuszczona powierzchnia. To podstawowy warunek trwałości i powtarzalności formy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To forma, w której obraz drukowy powstaje bezpośrednio na sicie powleczonym emulsją światłoczułą. Emulsję naświetla się przez film, a następnie wywołuje, aby odsłonić oczka siatki w miejscach drukujących. Kluczowe są: czystość sita, poprawne powlekanie, naświetlanie i wywoływanie.
Tłuszcz i brud zmniejszają przyczepność emulsji do siatki. Skutkiem mogą być smugi, pęcherze, "rybie oczka" i odspajanie warstwy podczas wywoływania lub drukowania. Odtłuszczenie stabilizuje zwilżanie powierzchni i poprawia jednorodność warstwy światłoczułej.
Najczęściej pojawiają się ubytki emulsji, nierówna grubość warstwy, lokalne prześwity oraz odklejanie się emulsji na krawędziach grafiki po wywołaniu. W druku może to dawać nieostre kontury, brakujące fragmenty i szybkie zużycie formy podczas nakładu.
Nie. Zwilżenie wodą nie usuwa warstw tłuszczowych i wielu zanieczyszczeń, które są hydrofobowe. Woda może chwilowo zmienić wygląd powierzchni, ale problem adhezji emulsji pozostaje. Do przygotowania powierzchni potrzebna jest czynność odtłuszczenia odpowiednim środkiem.
Odtłuszczanie wykonuje się na etapie przygotowania sita przed powlekaniem emulsją światłoczułą (lub przed inną powłoką funkcjonalną). Celem jest uzyskanie czystej, jednorodnej powierzchni. W praktyce istotne jest też dokładne spłukanie i właściwe wysuszenie przed dalszymi krokami.
"Utrwalanie" zwykle kojarzy się ze stabilizacją obrazu lub zwiększaniem odporności warstwy po jej wytworzeniu. W pytaniu chodzi o czynność wymaganą na etapie przygotowania sita do nałożenia emulsji. Utrwalanie nie usuwa tłuszczu i nie zapewnia przyczepności, więc nie jest właściwą odpowiedzią.
Sezonowanie oznacza najczęściej kondycjonowanie materiału lub stabilizację parametrów w czasie. W przygotowaniu fotochemicznej formy sitodrukowej kluczowy jest bezpośredni wpływ na adhezję emulsji, czyli usunięcie tłuszczu i zabrudzeń. Sezonowanie nie rozwiązuje problemu zanieczyszczeń powierzchni.
Przygotowanie sita dotyczy podłoża (siatki): czyszczenie i odtłuszczanie oraz stworzenie warunków do równomiernego powlekania. Naświetlanie dotyczy reakcji emulsji na światło, a wywoływanie usuwa nienaświetloną część, tworząc obraz drukowy. Pytanie dotyczy pierwszej grupy czynności.
Najczęstszy błąd to wybór terminu brzmiącego ogólnie i "technicznie", np. utrwalanie, mimo że jest to inny etap. Pomaga myślenie przyczynowo-skutkowe: jeśli celem jest dobra przyczepność emulsji do siatki, to kluczowe jest usunięcie tłuszczu, a nie zwilżanie czy kondycjonowanie.
Ucz się sekwencji procesu: przygotowanie i odtłuszczanie sita → powlekanie emulsją → suszenie → naświetlanie → wywoływanie → ewentualne dopracowanie i zabezpieczenie. Warto znać skutki błędów na każdym etapie (np. ubytki emulsji, podmycia, spadek trwałości), bo egzamin często pyta o przyczyny wad.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "W fotochemicznym wykonywaniu formy sitodrukowej kluczowe jest przygotowanie powierzchni siatki."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii sitodruku (działy: przygotowanie sita, odtłuszczanie, powlekanie emulsją)
  • Instrukcje technologiczne producentów emulsji i preparatów do odtłuszczania (karty techniczne)
  • Materiały dydaktyczne pracowni poligraficznych: procedury przygotowania form sitodrukowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego