W obmiarze robót ziemnych po wykonaniu wykopu rozlicza się rzeczywiście wykonane roboty, czyli objętość gruntu odpowiadającą przestrzeni wykopu po jego wykonaniu. Zgodnie z zasadą podawaną w normie PN-B-06050:1999 (pkt 2.3) masy ziemne dla wykopów należy obliczać według objętości gruntu w wykopie w stanie rodzimym (naturalnym). Oznacza to, że podstawą jest stan gruntu "w miejscu", przed odspojeniem.
Odpowiedź "gruntu wydobytego z wykopu w stanie naturalnym." jest poprawna, bo odwołuje się do stanu rodzimego/naturalnego, który stanowi punkt odniesienia dla obliczeń objętości robót ziemnych przy wykopach.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:
- "gruntu wydobytego z wykopu z uwzględnieniem zagęszczenia." – zagęszczenie dotyczy gruntów wbudowywanych (nasypy, zasypki), gdzie kontroluje się wymagany stopień zagęszczenia. Wykop po wykonaniu nie jest "zagęszczany" do obmiaru.
- "gruntu na podstawie projektowanych wymiarów wykopu." – obmiar jest pomiarem z natury (rzeczywistego wykonania), a nie kalkulacją wyłącznie z wymiarów projektowych, które mogą różnić się od stanu wykonanego.
- "wykopu dokonując jego pomiarów." – to opis czynności (pomiaru), a nie jednoznacznie określony przedmiot obliczeń. W obmiarze liczy się konkretna wielkość: objętość gruntu/robót w wykopie, wyrażona w m³.
W praktyce: jeśli wykop ma po wykonaniu wymiary 10 m × 5 m × 2 m, to do rozliczenia przyjmuje się 100 m³ (stan rodzimy w granicach wykopu). Ten sam grunt po odspojeniu może mieć większą objętość (spulchnienie), a po wbudowaniu w nasyp – mniejszą (zagęszczenie), ale są to inne sytuacje technologiczne niż obmiar wykopu.
