KWALIFIKACJA CHM4 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 23.
Wykonujesz analizę składu powietrza. Poniżej znajduje się tabela z listą sprzętu laboratoryjnego. Wybierz zestaw sprzętu najbardziej odpowiedni do tego celu.
Zestaw 1 Zestaw 2 Zestaw 3 Zestaw 4
Spektrofotometr Mikroskop Cieczomierz Autoklaw
Kolba miarowa Płytki Petriego Kolba miarowa Pipeta
Pipeta Pipeta Pipeta Probówka
Probówka Probówka Probówka Płytki Petriego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najbardziej odpowiedni jest Zestaw 1, bo zawiera spektrofotometr – przyrząd analityczny pozwalający oznaczać składniki (np. po pochłonięciu gazów w odczynniku i pomiarze UV-Vis). Kolba miarowa, pipeta i probówka służą do przygotowania próbek i roztworów. Mikroskop, cieczomierz i autoklaw nie służą do analizy składu powietrza.

Pełne wyjaśnienie:

W analizie składu powietrza kluczowe jest posiadanie przyrządu pomiarowego, który umożliwi oznaczenie (jakościowe lub ilościowe) składników. Jedną ze standardowych metod jest spektrofotometria UV-Vis, oparta o pomiar absorpcji promieniowania przez badany układ.

Zestaw 1 jest najbardziej właściwy, ponieważ jako jedyny zawiera spektrofotometr. W praktyce analiza gazów może być wykonana bezpośrednio (np. w kuwecie gazowej) albo pośrednio: składniki powietrza pochłania się w odpowiednim roztworze reagenta, a następnie mierzy absorbancję roztworu. Do takiej pracy niezbędne jest też szkło i wyposażenie do przygotowania próbek i wzorców: kolba miarowa (ustalanie dokładnej objętości), pipeta (dokładne odmierzanie), probówka (operacje pomocnicze, przygotowanie prób).

Dlaczego pozostałe zestawy są gorsze?

  • Zestaw 2 (mikroskop) – mikroskop służy do obserwacji obiektów stałych/struktur, a nie do chemicznego oznaczania składników gazowych. Płytki Petriego są typowe dla hodowli mikrobiologicznych, nie dla pomiaru składu powietrza metodą instrumentalną.
  • Zestaw 3 (cieczomierz) – cieczomierz (areometr) służy do pomiaru gęstości cieczy. Nie jest to narzędzie do oznaczania składników powietrza; brak tu przyrządu umożliwiającego detekcję/analitykę gazów.
  • Zestaw 4 (autoklaw) – autoklaw jest urządzeniem do sterylizacji (proces pomocniczy), a nie aparaturą analityczną. Sama obecność pipety i probówki nie zapewnia możliwości wykonania oznaczenia bez detektora/metody pomiarowej.

Wniosek: wybierając zestaw do analizy, należy najpierw sprawdzić, czy zawiera on aparat pomiarowy odpowiedni dla danej metody – tutaj jest nim spektrofotometr.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Spektrofotometr to przyrząd mierzący osłabienie promieniowania przez próbkę (absorpcję). W analizie powietrza pozwala oznaczać składniki po ich pochłonięciu w odczynniku i pomiarze roztworu w UV-Vis albo w specjalnej kuwecie gazowej.
Mikroskop służy do obserwacji obiektów i struktur, głównie stałych lub komórkowych, a nie do chemicznego oznaczania stężenia składników gazowych. W zadaniach o składzie powietrza potrzebujesz urządzenia pomiarowego/metody detekcji, np. spektrofotometru.
Cieczomierz (areometr) służy do pomiaru gęstości cieczy na podstawie zanurzenia pływaka. Nie oznacza składu chemicznego powietrza ani stężenia gazów, więc nie jest właściwym przyrządem do takiej analizy, nawet jeśli w zestawie jest szkło laboratoryjne.
Autoklaw to urządzenie do sterylizacji, więc bywa potrzebny w mikrobiologii lub przy pracy jałowej. W analizie składu chemicznego powietrza nie zastępuje aparatury pomiarowej. Może być sprzętem pomocniczym, ale nie decyduje o możliwości wykonania oznaczenia.
Kolba miarowa służy do przygotowania roztworów o dokładnie znanej objętości, np. roztworów wzorcowych do krzywej kalibracyjnej i próbek po pochłonięciu gazów w odczynniku. Dzięki temu stężenia są obliczane poprawnie, a wyniki są porównywalne.
Spektrofotometr wykonuje pomiar, ale próbkę trzeba przygotować. Pipeta pozwala dokładnie odmierzać objętości odczynników, wzorców i próbek, co bezpośrednio wpływa na poprawność stężeń i wiarygodność wyniku. Bez dokładnego odmierzania łatwo o błąd systematyczny.
Częsty błąd to wybór sprzętu "laboratoryjnego z nazwy" (np. mikroskop, autoklaw) zamiast urządzenia analitycznego, które realnie umożliwia oznaczenie. Drugi błąd to skupienie się na szkle (pipeta, probówka) i pominięcie faktu, że potrzebny jest jeszcze przyrząd pomiarowy.
Najpierw szukaj elementu, który jest detektorem/analityzerem (np. spektrofotometr) – to on umożliwia wykonanie pomiaru. Dopiero potem oceniaj, czy zestaw ma szkło do przygotowania prób (kolba miarowa, pipeta, probówka). Zestaw bez detektora zwykle odpada.
Nie. Probówka i pipeta są pomocne do przygotowania i przenoszenia próbek, ale nie wykonują pomiaru analitycznego. Do oznaczania składu potrzebujesz metody i przyrządu detekcyjnego (np. spektrofotometru). Bez niego nie uzyskasz wyniku ilościowego oznaczenia.
Ucz się funkcji podstawowych urządzeń (spektrofotometr, chromatograf, pH-metr) i odróżniaj je od sprzętu pomocniczego (autoklaw, mikroskop, szkło). Pomaga też robienie mapy: "co mierzy przyrząd" oraz ćwiczenie zadań, w których kluczowy jest dobór metody do rodzaju próbki (gaz/ciecz/ciało stałe).
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że najbardziej odpowiedni jest Zestaw 1, bo zawiera spektrofotometr – przyrząd analityczny pozwalający oznaczać składniki (np. po pochłonięciu gazów w odczynniku i pomiarze UV-Vis).

Źródła:

  • IUPAC Compendium of Chemical Terminology (Gold Book): hasło "spectrophotometry" – https://goldbook.iupac.org/terms/view/S05824 (dostęp 2026-02-27)
  • Skoog, Holler, Crouch: Principles of Instrumental Analysis, rozdział o spektrofotometrii UV-Vis (wydanie zależne od dostępności; źródło podręcznikowe)
  • Harris D.C.: Quantitative Chemical Analysis, część dotycząca spektrofotometrii i prawa Lamberta-Beera (wydanie zależne od dostępności; źródło podręcznikowe)

Materiały:

  • Podręcznik do analizy instrumentalnej (rozdziały: spektrofotometria UV-Vis, prawo Lamberta-Beera)
  • Instrukcje/DTR spektrofotometrów UV-Vis (obsługa, przygotowanie kuwet i próbek, kalibracja)
  • Karty charakterystyk i instrukcje BHP dla odczynników używanych do pochłaniania składników gazowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego